Literarishe bleter · 1928-12-14 · 50 (14.12.1928) · p. Seite 980

50 זא לייזװרייז נלןסער 980 מסילס עם נישט, איז מען שו׳ץ אין |.!זזײסעי־ גאס םיםן זעלבן רוף. דןןס איז אויך .דע־ פןןיקןןסירער׳, װעלכן ם׳גיס נישס קײן ארבעס אין די װארשטאטן, װײל ער איז א גו■ הײםער און רוסם ארוים שסרײקן. ער םוז דעריגער א הונגע• ריקער שלאםן אין סארײן. אבער ער האס נאר אײן סארלאנג: די ארבעםער זןןלן זײן ןןרגאניױרם און ם זןןל שוין הערן יי םרים םון דער םןןעיאלער רעװאלוזױע. ״די ןןרעםע םאםע״ םראנט םים איגערגעגעפנקײם עסן סאר איר לײבעלען. װןןס הןןס זיך גענוםען ״סישן אין די הײנסיקע זאכן׳ און זיגט שוין דערסאר דרײ חדשים. רײזען הערם נישם אויף גו עא• װונדערן דעם םוס םון דעס םײדל — .דןןם םאלקס-קינר*. — װעלכע איז שױן נישס אײנםןןל געזעסן און הןןס קײן םורא װידער גו שװארגן די גרענעץ. ארוםװיקלען איר קערסער םיס אוםלעגאלע ברןןשורן און פראקלאמאגיעס, ״גדי גו נרענגען גײםםיקע שפײז סאר די הוננעריקע ארנעסער*. ״זי גלויגס אין ה׳ןט ק־ין מורא נישטו* — און רײוען רעדם שעםעװדיק. װי שװער עס איז אים צו םארגלײכן זיך םים איר... אין ליכם םונם אינטיקן םינםק הוןם דער דיכםער איזי כאריק, װןןס שסיגס װײסער, לוים ליסװאקןןװן, דעם רײזענישן םןןדעם אין דער ײרישער דיכםונג, געגעבן זײנע ״םינסקער נלאכעס*. ער נאלײכם זײער סארגאגגענהײם און זעס, װי: .*י; היזלןך ה-לורןרנן ■וןרן *וםדויק די נלידעי־, אין ה־יזלןך הילצערון װערן אוםרױק די לידעד...* װי גאנבע געסלעך םיט פיניעס הןןבן זיך געגרײס נום גרויםן ״רוף*. שםריכן און מןןסענטן םון דעם הןןם אברהם רײזען נןך םארםיקסירם אין דעם םאםע יױרונגם-פראבעם, װען די ,םינםקער בלןןםעס* זענען נןןך נעװען אר-םנענומען םיםן שזערן נעפל םון בארישער אלםעגלעכקײם. ער הןןם דאן שוין באנוםען, אז.- .נןלו בס אין געבענםשם זאלן זיין די יענע, װאם.קוקן אריין אין תםיסה. װו •;נסםער אין שװאדץ. םיט סרייד אין ם:ם לי5ם אין דעס הארץ... װאס עאלן םלט,י*רן אן אאל ס*ר סריער, װאם װןש קיםןן אםאל...* סארלאג ח. בזשןןזא. װארשע שוין דערשינען דער נאװעםבער-העםט פרייע שריפטז נ״ 4 172 ו׳יםן ניױםןר ס*רםאם דרײ-םאנאט שריםם םארן ײרישן םאביאליםםישן געדאנק א; נ ה א ל ם: אױאריף סו, ד• סדײן שריסםןן י• נ. עסײנבערנ - ס^ליסיק און םא־אל; װ. *יקעיםאן-״םאנריזם* אץ םאאיאלױ:; א. שםײ״• בע־נ-סאלק און אירעאל; י• העלןר-שאלםםאי און רןר סראב• לן□ סון קא:ף קןנן נװאלם; װ. נאשאנסאן-יהואשס ריגםוננ אין ליכם ס-ן סילאזאס-ן; י. ש. םאביאליםםלשןר איבןרז בם. נ א ם י * ן: י■ רובין—די םײאניק 0ון נן*װאוננןנן שדוכים; י. ראסאסא־ט — םעשה-װיסנ*ן־נ; ש. סרידםאן-םאװיעםישן סללםןן. ס ו ן נ״ן * י כןד: א. ש. ױרים-נאלנאשא-*ױ*ןר-בארנ; ס. *ינזער-דןר נןזאננ סון דורוח; קלו*ן. .סרײע שרלססן־. מיס נ**ס*5ינב*ן ויך מ*נדן: 5 ,ומ .6 וסץ16וס11^.1פ,סס11ץ\,1)81מ*וקססז1.? סריז סאר סוילן: אינ*ל.נוםןר 2.70 סאר **אנענטן 2,25 נללדן סאר אױסלאנד: . 60 סןנם ״ 50 סענס• 0. ק. א• 81.241 די קריםטן זןןלן נ׳שס גײן אין אנדערע פאראסיעם, װעלן ײדן נישם םארלירן קײן פרנםה אין די זונסיקן. אז מ־גײט סוןי ״תםלהי. די דערמןןנעע נאװעלן. װי אויך ״דער אלטער מגידי. ״בײם דאװנען*, ,דער ברית־חדשה* א. א. קענען ןןנגײן םיט עדסאלג אין אנסי־רעליגיעזער פרןןסאגאנדע. סיל לעכערלעכער און איראניזירםער קומען נאך בײ רײ• זענען ארוים די קלײנבירגערלעכע םיפן בװישן דער אינטעלי״ גענץ און אין דער ארבעטער־באװעגונג. ״פרינביפן*, װןןס גײען ןןן אלם שײנע סראזע און מןןדערנער פוץ; פלומישםער ״רא־ דיקאליזם*. װןןס הןןש גןןרגישט בו םון ם־ט םעשים אין פער• זענלעכן לעבן. בכלל נילם עם בײ זײ בלױז ביז דער חתונה. דערנאך ןךדנס מען זיך אײן או־םן באלעבאםישן שטײגער און מיהןןט אפילו םורא, אז די סארגאנגענע .פארביגדונגען* זןןלן, חלילה, נישס שטערן די רו (.ד.י חביים״. ״דער פ. פ. ס.ניק*, .אויך א חתונה* א. א.^ גרויםע םימפאסיעס הןןש רײזען בו רי הןןרעפאשניקעם און ארבעטם־םענטשן. דןןם זענען די אײנביקע גלײכע און גע• זונסע טיפן, װןןס רעדן מיס שםןןלץ װענן זײער ארבעס און װערן נישט דעםןןראליזירט סון דער ארומיקער בעזוילפקײם. די נויס דריקס זײ םאסעריעליש, זי הןןס ןןבער נישם קײן שליסה אויף זײער גײםט און ליבע בו ארבעט. ״דער סרעגער*, װעלכער שסײט ןןפ א גאנבן סןןג לײדיק. בענקס נןןך א גרויםן, שװערן קאסשן, װןןם ״ער װעס לויסן םים דעם, װי א פערד*. ,די קנעםערין*, װןןס ארבעט אפ סןןנ און נאכס א נאנבן חודש אין פןןיריאד בײ די םבות (א גאגץ יןןר ארבעט זי בײ רײכע באלעפןןססעס), קומט ערספסח, איז ז• אזוי בעברןןכן און אויםגעםאשערט, אז זי םוז דיננען אלײן א מענםשן, װעלכער זןןל איר םאכן ױם-םוב אין איר שםיבל. ןבער בוקוקנדיק זיך, װי די געדונגענע ןןרעםע שכנה םא• םערט זיך פיס די בעבעכעם, לײגם זי אויך בו א האנם אזוי, אז ״קײנער, קײנער זעענריק, װי זײ ארבעסן בײרע װןןלם נישס דערקענס, װער איז דןן די באלעבןןםםע און װער איז די געדוגגענע״. און חײם דער םלםד םון דער זעלםענער דעדבײלוננ ״די שליםעם״ איז אזוי שטןןלץ מים זײנע בװײ גרויסע בײלן-שליפעס, װי םויםסן, אויםן רעכםן און לינקן קארק. װןןס ער ה$ש זיך ןןנגעריבן, םרןןגנדיק די םולםערם לײם און ביגל, אז ער װןןלט זיך נישט געביטן םיסן גרעסםן גענעראלם שליפעס. ער טראכם בלױז םון דעם, ער זןןל פח הןןבן בו ארבעםן, םען זןןל א־ם חלילה נישם ״ראזשאלעװען׳— רןם זענען אלץ כיפן םון עלםערע און מיטליןןריקע הןןרעסאשניקעס. באלםעלןןכעס, װןןס די ארבעט איז בײ זײ א םעסיש, םי בוליב םי, אין קעגנזאץ צו יענע, װעלכע לעבן פון םרעםדער פראבע ןןדער םון לוםם. די שװערע נוים רוםם בײ זײ אםילו נישס ארוים קײן פרןןטעסט. אײנביקע נןןר, אין או־םזיכםסלןןזע םינוטן, דערהויבן זיך בו אזא באװוםטזײן, װי א שסײגער ,דער אלםער םשעסלער״, װען ער בלײבם אינ• גאנבן ןןן א שםיקל ןןרט, װו דעם קןןס בולײגן. רעדם ער בו זיך אלײן: ,אלםער נארן הײזער הןןםסו געבויס און אויםן גאם װעםטו שםארבן...״ לסוף, אנספלעקם רײזען א רײ גאנבע, אויסנעהאלםענע סיפן פון רעװןןלוביןןנערע ארבעםער. בו װעלכע ער באציס זיך מיס א באזונדער באגײםםערונג, װי זײן םיד אויג װןןלם ןןפגערוש אויף זײ דןןם זענען די יענקעלעך םון ״בװײ דורות״ װעלכע גײען בװישן יאםרולן, קןןזאקן. דראגונער און הײםן: ״םאכט־בו ײרןו םאכט־צו! םײערם דעם הײליקן טןןגו...״ מען באקוםם מיםן ״פרןןקלאד*, אםןןל םיםן שםיק. ןןבער גלײך