Literarishe bleter · 1928-12-07 · 49 (7.12.1928) · p. Seite 967

49 ץא ליםערזירישע בלעסער 967 דבורים, די קורבע. באבערדלםע נןז מים די ברייטע נ$ז■ לעכער איז געװען סארבויגן װי בים ניסן און דער גרןןבער קארק זײנער איז אזש ןןנגעלזזםן מיט בלום. דער ײד הןןס נעהאט אינגאנבן א סארקערטן חשבון, גוס געקענט אויף אויםנװײניק א סאר ביוניסםישע ברןןשורן, געה זט סונדעסטװענן זײן אײגענעם דרך און מיס עקשנות און ביטול באשלזןםן בײ זיך נישט איבערבושסארן דעם זון און קוקן אויםן גרײםן. — א, אזוי מײנםסוז — האס ער גענומען א קןןסיטע םון א סןןלקע אויף דער װאנס אין זי גענימען בושניבן סיט א שטיקל גלןןז.—עך הןןב אלץ אויסגעהןןרכס... עך הןןב םײן מײנינג... מילא, גים, קענםםי זײן בײ מיר און אױסלערנען דעם םאך... מער װי אן אנרערער װעל איך דיך זיכער נישט עקססלןןאםירןז. דער טאטע הןןט עםלעכע מאל איבערגעחזרט דןןם װןןרם .עקםפלןןאסירןי, בשעת-סעשה בײז א קוק געםון אויף דעם זון. װי אײנער זןןנט: עך װײם גאנץ גוט, װןןס דןןס איז אזױנם אין קײן נײעם קענםטו מיר נישט דערבײלן... דער ײד הןןם געלאסן אין םיס אײנגעתאלסענער ערנססקײט גערעדט װענן דעם, אז א מלאכה דארף מען קענען אדורך־און־דורך, געזידלט מיט רונזה די סארטאטשעס. װןןס מאכן א תל םון יעדער ארבעם און זענען גורם ברות אזיך דעם אמתן םאכםאן, גע• זןןגס, אז די סכע םון יוננעלײםלעך איז — בו הןןבן התסעלות און תיכף ןןסבושטײן: אזוי כאסן ױנגלעך זיך בי בו אן אר■ בעט, אזױ לויםט מען קײן ארץ־ישראל... בים ערשטן טענהט מען, אז מ װעם זיך האלטן שטןןל אין אײזן, דערנאך דער• שרעקס מען זיך םאר דעם מינרססן קלײניקײט, א שםײגער װי די םרגלים... ער האט בשעת־מעשה געסאסעט א קלײן םײקעלע טיטין בװישן די גראבע ליסן, םין אײנגעהאלםענער אויםגע• רעגטקײט — אלעמאל געםוזס אנבינדן נײע שװעבעלעך, געזויגן דעם סןןק םינם שמןןלן ביבוכל, געשסיגן װײט סאר זיך און געהאס תרעיםות, אז מיבןןלט געלט סאר יוקם און םיהןןס נישס קײן הנאה. דערנאך הןןט ער א הויב געסון דעם האמער, װי ריװאלט זיך געגרײט עםעבן א קלאס בי סון, אים בוריק אנידערגעלײגט אין זיך ןןנגערוםן הויך און שארף: — מילא, אזוי װי מ׳בעט זיך — אזוי שלןןםט מען... א קאמאשנמאכער — זןןל זײן דןןםו אבער געדענק אײן זאך: אויב װעםט שםעטער דרײען אין זיך כאסן בו עסעם אנדערש— איז הןןססו מיס םיר נישט װןןס בו רעדן... קענססו גײן... דער טאטע הןןם ןןנגעװיזן סװירםקין װןןס בו םון, גע• הײםן אים מאכן קלײםםער און קלעבן, באסעלם םרעמד און בקיבור, אז ם׳דארף נישט באלאמיסשען און נישס טראכסן קײן הוריות... געניג געגאנגען לײדיק ביז איבט!... נןןר םװירסקי האם זיך נישם דערשראקן םארן סאטערס הקסדה, בשעת־מעשה מיט א באו שט ןןסנעסובס זײנע שיך, ןןנגעמאסטן דעם טאסנם אן אלטן סאלטןן מיט טןןלפסע קנעס _װןןם די שטיףימאמע הןןס אונםערגעסרןןגן מיס גערויטלטע באקן, םיל מיס מורא נישט בו באקוםען קײן סםק םונם מאן, װןןס איז הײנם אויםגעשסאנען, א סנים. אויף דער לינקער זײט. נןןך דרײבן שעה שלןןםן און א זעםיקן אנבײסן םון מילך םיט אײער, הןןט דער ױנג זיך בוריק דערםילס בײ די בוחות, ארײנגעןןםעםס א םולע ברוםט לוםס, אוםגעקוקם זיך, געזען אז די װענט םון שםוב זענען שװארץ, װי אין א קוזניע, אין אז בװײ שויבן אין די םענםטער זענען םארקלאסם מיס סןןװל און סארשםופט מיט שמאטעס. אקעגן ליכט םון װינטערדיקן, חשכדיקן טןןג האט םװירםקי דערזען קלןןר, אז דער דלית שײסט דןן אין אלע װיגקעלעך, םארשטאנען דעם טאסנש םון אנלויםנדיקן בלום אין פנים, ביז טיף אראפ אין שםאלן, אויסגעשניטענעם גןןרס... — דוד—דאם זענט איר—איז זי שיער נישט דערשטיקט געװארן, אראפגעלןןזס דעם נאםן װיעכעטש אויף דער הײםער קיך, אז ס האס גענומען זידן און בלעזלען זיך, אים אקעגנ• געגאנגען אן אויםגעבויגענע םין דערשרןןקנקײם און בזױן. — ביסע... דןןם איז דןן... איר װײסס מסתמא נישט, אז... דןןם װײבל האט תיפף געװא=ם אויםװעקן דעם טאםן, נןןר םװירסקי האש נישס געלאזס, געסרעסן שםילערהײט, ארײנ• געגאנגען מיט איר בוזאסען אין א קלײן, דושנע אלקערל מיט א גרויםן סיעקעליק. ס׳א־ז דא געשםאנען אן אויםגעבעט. בעװןןרםן בעט. ס הןןט זיך נעשפירט םון אלםן, אויפגערודערסן שטרוי און שמאסעם. דןןס װײבל הןןס םארלײגט די םארשארב• םע הענט אויף די באקעס, געדרײם זיך אויף אײן ןןרט נישם אויםגעהערט שטילערהײט ביםערן און פינסלען מיס די אויגן םון םארלעגנהײם: — איר הערט... ם־הארץ הןןט םיר געזןןגס, אז איר װעס קומען... ער הןןפ אזויפיל לעבטנס גערעדס װענן אײך און איבעינעקלערט... אזוי װי כ׳הןןב אײך דערזען, סראכט איך םיר: דןןם זענט איר, דוד... איר זעט אויס אזוי שלעכם... דוד הןןט א שםײכל געטון, דערמןןנס זיך, וױ ר איז געלעגן א גאנבן װינםער קראנק אין א בײדל ערגעץ אויםן הוילן םעלד, געבליבן זיבן בײם טיש און אײננעקוקם זיך אויף אײן סינטעלע אין דער געלער בעראסע, געםילט, װי םון װאריםקײט נעםט בײ אים שװיבן דער גאנבער, םארקילטער גוף, די אױערן םלאקערן, אין הוילן הארץ דערװעקט זיך דער לאננ־איבערגעגאננענער הונגער און םון אנגעברענםן ריח נעםט אזש װאסערן אין םויל, דןןם נאז־הײםל װערט אױםגערײבם בום ניסן און די אוינן װערן נאם אין די װינקלען, גײען איבער. דאס װײבל איז ארויסגעגאננען, עפעם געשעססשעט אין בװײטן חדר. פלובלינג הןןט זיך באװיזן א־ן דער טיר א שװארבער ײד, אן אנגערויסלסער, א בארװיסער, א דער• שװיבסער, אין א כאלאס איבער די אונטערװעש און מיס גע• דיכטע ברעםען־בארשטן איבער די אויגן. נןןך אײדער דוד הןןט םארשסאנען, װןןס דןן סוט זיך,-הןןס אים יענער א כאס געםון מיט בײדע הענם בײ די אקסלען. אים א דריק געםון בו זיך, ןןנגעםילם דןןס גאנבע פנים מים הארסער, שטעכעדיקער בןןרד און זיך בעכליפעט גרןןב און הירזשענדיק, אז בײ דודן איז דןןס גאנבע פנים אויף אײן מןןל נאס געװןןרן. — דודו דאם ביזסוז — אקכוי־כי... מײן — זוןו... אז םװירסקי הןןם בומןןרגנם — אן אסגעגעםענער און אויסגעשלאםענער — געזןןגם דעם טאסן, אז ער גלויבט נישט אין פאלעססינע, האלט עם םאר א ברכה לבטלה און אז דער אײנביקער װעג םאר ײדן איז: ארבעטן, לערנען, האלטן זיך רײן און װארטן אויף אנדערע בײסן,—הןןס דער םאטע דערבײ םארבויגן די ברעמען אזוי שטארק, אז מ׳הןןם בלויז ארוים• געזען בװײ שםןןלע, טונקעלע סאםיקלעך אויג, מיט שםומער הקסדה בוגעשאקלט דעם קןןפ, געװישט די הענם אוםגעדולדיק אינם בלויען גלאנביקן םארסוך איבער דער ברי־טער גע• שםאלט, געהױבן דןןס האלב׳זײדענע בעל׳םלאכהשע יארםולקעלע, װי סון בוםיל היץ און געדליבעס אין זײן שװארבער, געדיכ• םער בןןרד, א הארט־הןןריקע, װי םון שםעשטאנעס. זײנע לאנגע הןןריקע אויערן זענען ןןםן געװען און םארנוםען דעם ױנגס