Literarishe bleter · 1928-11-23 · 47 (23.11.1928) · p. Seite 928

47 זא סווןרןריזז *י*סער 928 — עץ רעדס אין רעדסו... אז ם״ן שװער הןןנן זײ גענימען אין אויפנעהאנגען אין םיטן מארקו ניז איז װןןםז... םװירסקי הןןט געװאשן דןןס פנים בײס קראן, ןןפגדװישס זיך םיס א שסיק פאפיר, לאנג זיך נישם געקענס דערםרעגן װי מ׳גײס נים שןןסײ קײן ןןשייןןגק װ$£ א־ז אױפן װענ קײן לעם• בערנ. אויף דער שםײנערנער נריק האבן זיך געשלעגם סין די זומער-װוינינגען לענסע סורן באלאדענע מים בעסגעװאנם, קינדישע בעסלעך, קוישן געסעם און םלבישים איבער געל• גרינע, אפגעקןןסעםע לאנקעס האס זיך גערויכערם װײםלעך אין פארעדיק. אױף אפגעשניםענע םעלרער זענען ארומנעקרןןכן שװארבע װןןיאנעס און געזיכס װערים מים זײערע שנןןבלען, א גײ איז נןןכגענאנגען אן אקער מים *װײ סערד. װןןס נענ• פער םװירםקי איז געקיפען צים שיםערן װאלר םים די נידע• ריקע, קארליקעװאםע סןןסנעס, אלץ סויבער איז געװארן די שםילקײם, הןןם חריבדיק און לײדיק געלויערם אויף די אײזער• נע פרענטן םון די געל-געםאדבטע, ןןפגעבליאקעװעסע װיללע• הײזער. סװירסקי הןןט גענוםען גײן גלײך םים די רעלסן, נעסשאפעס אין בױינלעכן, סײכס-געװארענעם זאמד. אײף דער ערד ארים א־ז געװאקסן נעדיכס הײדעקרוים, א װעװריק איז געשטאנען אונםן, באדעכסיק זיך איםנעקיקס אין אלע זײסן אין דער עק זײנער הןןם אזש געניםערס סון םורא סאר אן אוםגעריכםן שונא אין פין גרײםקײט נו םאכן םליםה. א אפנעשװאכסער סון גײן, םיס שוימיק בלוט סון דער שארסער ליפס און נישס עסן—האם סװירסקי זיך אװעקנעזעצם אויף א װײם־געקאלכסן מײל־שםײן, נןןכגעקוקט לאננע לאסס־נוגן מים צענדליקער װ־םע װאגאנען, װאס הןןבן זיך דןן געשלעפם פאמעלעך, םאדבלןןנדזשעסע. געריםשעס װי סארבענקםע קי—;ישם געזען, װי דער קורצער סןןנ נעםט זיך ריסןן א קרא סליט םין אײן זײס הימל צום צװײםן מיס א קראקערײ, סיגנאלן• לעמפלעך אױף דרןןסן צינדן זיך אן בלום־רױם אין העל־גרין, װינן זיך אין װײטקײט און װינקען צו אנקוםענדיקע ליכסיקע ציגן מים בדײסע, זויבער-באלויכטענע שויבן װןןס לויסן אװעק אין פרעמדע מדינות, לאזן איבער א גלאנץ סון אײלנדיקער רײכקײס און זארגלאזיקײם. דער בין־השמשות איז בליציק• ליליע, נאר אויף אײנםאל װערם ארום סינסםערלעך און כמורנע. א װינם גים א.כ>פ דאס היםל אויף זײנע םליגל, םרןןגס עס אין דער ליסםן, קײלערס עס א שטיק װענס, בלאזם עם ארײן ערגעץ צװישן שםיכײטן און שטעכיקן דראם... םװירםקי איז געלאפן מיס אלע פחות, שיער נישט איבער• געפארן געװארן סון א לאקאמאםיװ מיס דרײ צעבלישםשעסע. שדיש-פארפירערישע אויגן, װאם צעטומלען דעם פ־־עמדן םים זײער אכזרױתדיקער גרײטקײט, פארבלענדן דעם דערשרןןקע• נעם בליק. ער האט זיך ארױפגעכ*פם אײף א װאקלדיק קלעצל, אריבערגעשפרוננען. אנגעקלאפם זיך אין א צװײג, ארויםגעשלעפס דאפ היםל םון א קאליזשע װאסער. א הונם האם זיך צעבילס הײזעריק־הויל און מים יללה, אז ם׳א־ז קאלס געװאיץ אין די ריפן. א גוײש קול האם א געשרײ נעסין כארכלענדיק אין מים איבערגעװעקסער רציחה: — קסא םאםז — א-אן אײגענערז — הןןם סװירםקי זיך גענומען רוקן צוריק, דערסילט, אז ם׳שםעקם םים םפנות-נםשות, א זיך נעסון אויף דער ערד, צי ם ליגס נ־שם קײן שםעקן און זיך גענומען דראפען, פדי זיך ארױםצובאקוםען-כ הןןב פארבלאנדזשעםז יג ' — האו װי אזוי פארבלאנדזשעסו שםײ, װײל איך שיםז בורעקו... דער הינט הןןט זיך א דים געטון, מיטנעשלעפט מים זיך ני״ ןןפצובריען, און זי האם גערעדט מים א גרןןב קול: — אװדאיו — אוםעםום איז גום, נאר אין דערהײם איז נןןך בעסער... עלםערן הןןבן זי, ױנגערםאןז — װיז — יןן, א סאםן אין גאליציען... — פןןלג מיך א גאננו קימס אהער אין נעםט אביסל עסן... סװירסקי איז אװעק װײםער, געהאס א פיל מױל שײם םון חלשותדיקן אפעסים צום הײסן, גערײשטן געקעכץ, מים געשסרויכלטע קניען גענאנגען םין םויער צי סײער. געפרעגם זיך, צי ם־רארף נישם קײן העברעישע אין ענגלישע לעקציעס... א שװארצער פלב םים אן אסן מויל אין מים אן איאפנעלאזסן עק הןןס זיך אים נןןכגעשלעפס סריט־בײ-סרים, בשום-אופן זיך נישס געלאזם םארסרײבן. נאכגעלאסן מים דער מטורפדיקער אנינג ס>ן א חיה, אז בײ אט־דעם םענםש מוז זי זיך האלטן... פזןליציאנסן האבן געקיקס אויף אים מים קרימען חשד םון הינטער די לערערנע דאשקעם. אים געםאםםן פון קאפ ביז די סיס און סארפיסן די ליפן װי םול מיט זיכערקײט. אז פריער אדער שפעטער װעט ער ארײנםאלן אין זײערע הענם... םתירסקי הןןס בשום־אוםן זיך מער נישס געװןןלט װ״זן אין א ,בית׳חלוצים״, זיך א שבועה געטון, אז זײן םום זןןל מער נישט איבערסרעטן זײער שװעל, גרײס געװען צו שסארבן םון הונגער און מער נישט צו געניםן סון קײן .תםיכה*, מיט װעלכער מ־הןןס זיך אזױ לאנג און מיאום געשפײזס גאנצע יןןרן אין ארץ-ישראל. פאר די לעצטע פאר מםבעות הןןס ער סוף פל־סוף באין-ברירא אװעקגעקלאפט א טעלעגראםע אה־ים, אנגעגעבן דעם אדרעס צו א םעל־םוחר, װאס סװירםקי האט אפגעגעבן א גרוס פון א זון און דערפאר גענעכסי־ס א נאכט. אין צװײ םעג ארום האט ער אװעקגעשיקם א צװײטע דעפעשע, געשריבן, אז ער גײט־אויס םון נױט. נןןר אז ס׳איז װידער אװעק א האלבע װאך און ס׳איז נישס ןןנגעקימען קײן שום תשובה — האט זיך דער יונג מיאש געװען, געטראכט. אז אין משך םון די פאר חרשים הןןס מיר זײ דארםן געקענס געשען אן אומגליק אין באשלאםן צו גײן אהײם צו־םיס. — מחר פעלות השחר אני ױצא הביתה — האס ער סארשריבן אין זײן פארשםוצטן ביכעלע, װו ער האט שוין יןןרן־לאנג םארצײכנט בקיצור זײנע אלע פלענער און זײ אוים• געםירט פינקטלעך אן שים אפנײגונגען.—אני הולך רגלי—לחײם או לםית... ער הןןט גענעכםיקט או־פן װןןקזאל. אויםגעצויגן זיך אין א װינקל אויף דער ערד, געחםרט הארט און זיך איבער• געװעקס ערשס אין דערםרי. ם׳האס דןן געשמעקט מיט אויס• געװעפט ביער אין חזירז מיט זעלנערישן שװײם און סמןןליקן רויך פון לןןקאםןןסיװן. אויף זעק זענען נעזעםן עםלעכע ײדנקעלעך אין קיפקעלעך מים געפלימלטע, שפיציקע סשיפקעם. אין לאנגע ברײסע קלײדער ביז צו די טשיזשמעם אין אין טערקישע שאלן ארןןפגעלןןזט צו די לענדן. ם׳האט אויסגע• פאקט פון קײשלעך אײער און פוםער, געװאשן די געקנײטש• טע, זשעדנע הענט םיט װאסער םון א סלעשל ארויס, געזאגס בדכות מים פװנה און םיט לײדיקע יאסלעם נעגעסן שװארץ ברױס: דערצײלס זיך מעשיות סון דער מלחמה־צײס, םון די שרםות און פין דער שחיסה, װןןס די רוסן האבן געםאכט אין שטעטל. א יונגערםאן מים א געי,, צעפלויגן בערדל, א צעיאכמעסער, א דערשװיצםער. מיס בײזלעך־צעםומלםע, ןןפגעשראקן לויםנדיקע אײגעלעך, אץ א צעהזןדערט כאלאסל, איז צוגעקוםען, א סאפ געםין אין בוזעם-קעשענע און צערײצט גענוםען טענהן: