Literarishe bleter · 1928-11-23 · 47 (23.11.1928) · p. Seite 927

027 ליסורןרױן נ ל ו ס ן ר 47 זא צ ו ר י ה ר ר ע ג ס יצחל בןזשערריס/װארשע נען, סיס טרערן אין מיס אנגעסרונקענער צידרינגלעכקײס דערצײלט אים זײערע גרות, געװײנט און געגאװערס, געװארםן זיך אויף אים מיס די קעפ צום אקסל און דװקא געװןןלס קושן זיך אין ארומנעמען. האלב בײנאכט האט זיך אװעקגע• זעגט נעבן אים א שיקסל מיט א שאלכל אויף די אקסלען, א רויס־באשכ־רטע, מיט .א קורץ נעזל. זי האט זיך בוגערוקס זיו אים הארם, מעשה הײמישע םון אלטע *ײסן, אװעקגעלײגס דעם קאס או־ף זײן אקסל, געזשםורעט די גרינלעכע אויגן בו אן אקעגנאיבעידיקן רײכן הויז, װו ס האט א גאנגע נאכס נע• לויככן א געלע, בוימלדיקיגליװערנדיקע שײן, װי בײ א קראנקן. סיאיז דורכגעםלויגן שטיל און מיט סודותדיקער אײלעניש א ם־נסםערער אויטאמןןביל, אנסלאםן אין א זײסיקער גאם גנבהש און מיט דער שארכנדיקײט םון אפגעסוענע, אויף• שסענדיק םארבארגענע מעשים׳רעים, װאם װעפן זיך אויס און װערן גו-נישט מיס דער ערשטער בלויקײם םון סרימארגן..' דאס מײדל םלעגט אויםגיםערן םיסן גאנגן אויםגעגערםן גוף. טוליען זיך אלץ נענסער און זי הז$ט דערגײלם שטילערהײס׳ האלב אין קילן, איבערגעריםענעם חלום: — םןןרן אום, װי די טײװלןןנים, און אלץ מים אונזערע מײדלעך... אין די הזןטעלן םירט מען זײ... דערנןןך בלײבס מען אין גאם... שפעט איז אויסגעגאנגען א רעגנדיקע, הארבםטיקע לבנה, נעשטאנען קרום אינער דעכער פון די םאלאגלעך, גרוי גע• שײנט אויף בײםערישע קעפ. װײםער נעםל, װי מילך, הןןט געהויערט נידעריק אויף דער ערד, געקײקלם זיך ארום לאמ• םערן. א דין, דרןןננע רעגנדל האט גענוסען װאשן די בענק, געשטןןכן אין װארעמען, םארשלאםענעם פנים. סװירסקי םלעגט נעםען גײן אן אויסנענלײכטעי מים ד־ הענט א־ן די הױזן• קעשענעס, געקרןןכן הפקר גלײך אקעגן זיך אין אויםגעלאשענע פארםןןניקע גאסן, םלעגט אינמיםן דערינען בלײבן שסײן און נןכקוקן עמעגן לאקערגדיק, בױ יענער איז אװעק. געװוינט נו ליגן אין נעריםענע בײדלעך אין םאמע װינטער, ןןפגולענן מי• גאינישט. פלאנטערן זיך מים היניקער םארנומענקײס אין אפגעװישםע, איגעסעקסע רעיונות און סתפ.אזוי ז־ך ארימנו• קריכן א בןךװעםער איבער קןןלאניעס און סרעגן זיך אויף *עבודה״, — האס ער אויך דא געלאסן און נישט-געאײלט גענוםען גײן םון הויז גו הויז, אוםעסום א םרעג געטון, ני ם׳איז נישט םאראן עפעס נו טון, געװיזן זײנע נעװאקםענע, םארהארטעװעסע און בלוילעכע הענט, װןןם הזןבן אכנן חרשים דורכאנאנד געהאקס שסײנער אין א פארװןןרםן דןןרף הינטער יריחו סאר עטלעכע פיאםטער א װזןך. — נעמט גו, ר׳ ײד, — הןןט ער געטענהס מיט האלב• םארמאכטע ליפן און מיט א מין העברעישן, גוישן ײדיש — װיםיל ם׳געבן — אבי װײטער... בעל־מלזןכהס הןבן געקראנם םארלעגן הינםער די אויערן, דװקא געװןןלט םארםירן א שםועם װעגן .יענע מדינית*, מיט םארשעםטן חשק געסנהט, אז םיגײט אלײן ארום אן פרנםה און ם׳זןןנט נןןך אפ רי אלטע .סענםשן*. א ברײטע, געהינטע ײדענע מיט א שײטל איבער די אויערן הזןס גע• גאסן הײם װאסער אין א פאן, אז םיהןןט געזןןסן און געשריגן, געכלאפעט םון אײן ט$פ אין אנדערן האםטיק און מיט םורא 1 נוריקגעקומען םון פאלעסטינע איז דוד סװירםקי נאך םינף יןןר זײן דןןרםן. ארויסגעפארן איז ער אן אײן-און• נװןןנניק יעריק בחורל, א ראש־הגדור םון די ניװקעװער שוםרים, א םרײלעכער פארשוין, פארליבט אין אלע דזןרםיקע םײדלעך, ןןנגעלײענט מיט א סך רןןמאנען און רײזע־באשרײ־ בוננען, אן אקםיןןר אין א דראמאסישן קרײז לטוכת דעם קרן־קיםת, דער ערשטער גיוניםט אץ שםעסל, א גוםעסברו־ער מים אלע נגידישע קינדער. נוריקגעקוםען קײן בויץ א־ז ער םים װײםע הןןר אין דער שװארנער טשופרינע, םיט א הארטער, לאנג־נישם־ראזירטער בערשטלדיקער בארד ארום די אײנגעסא־ לענע באקן, א הויכער, אן אויסגעדארטער, מיס א לאנג־ געװןןרענער םרוקעװאטער נאז און מים נװײ בולט־ארויסגעזענרע, טונקעלע אויגן, װאס זײערע גאלקעס קוקן אקעגן זיך שטאלעין■ קאלט און שװײגנדיק, מיט סארנויגענע ברעמען סון אינעװיי• ניקסטער עקשנות, ןןן חשק אפנוגעבן עמענן דין־וחשבון און נו געלןןזן זיך מיט מעשױת. אנשסןןט א העמד, הןןט ער גע• טרןןגן אויף זיך א מין געל״גרינע זעלנערישע בלוזע, םאר• קנעפלס ביז ארויף, א נעפליקטע קורסקע, םון װאנען ס־האט ארויםגעקוקט דער אונסערשלאק און די זאק-לײװנט. געלאטעכע בלויע הויזן פון געשטרײפטן, אױסגעריבענעם םאםעט און די םים— ארומגעװיקלט שטי־ף מיט קראקעם ביז נו די אוםגעלומ• פערסע יןןכסענע שיך — םארשנורװעסע מיט לעדערנע שנוד• װאדלעס און באקלאפטע םיט אײזערנע פאדקזןװעס און טשװעקעם. םװירםקי איז ארומגעגאנגען איבער װארשעװער גאסן כמעט ןןן געלס, נישט געװןןלט דעד טאסע אין גאלינ־ען זאל געװויר װערן. אז דער זון איז דזן און קומען נולויםן, האט כםדר און מיס לענטע כחות געזוכט ארבעס, געדרײט זיך און געלןןקערט ארום הינטער־שטןןסישע ניגל־רויםע םאבריקן מ־ט קלײנע, שםאלע אײזערנע טירלעך און םיט ברײסע סענםסער, טונקל־שויביקע, סארדראסעװעטע, גןןלדיק־נעגלאןנסע םון עלעק• טרישע לעמפלעך. איז געשטאנען אין רײען בײ בױראען, װו מ׳שרײבט אײן ארבעטםלןןזע גו לײגן ברוקן און םארריכטן באףסןןרן, זיכער געװען. אז ער װעט זיך סוףיכל־סוף דער• שלאגן גו עפעם און נישט דארםן זיך װײזן אין ניװקעװ. דער יונג איז געװען אפנענארט אין ארץ־ישראל, שטארק ברוגז אויף אלע ײדן, געהאט פארלוירן א דריסל סון זײן אמןןליקער װאג, איז געװען אויםגעמאסערט םון הוננערן און אפקלאפן די שװעלן א־ן אמסן, דוררגעברענט פון כראנישער מאלאריע. ער הןןם מער נישט געװזןלס זיך טרעפן מיט זײנע געװעזענע חברים. איז אפגעזעסן אײנער אלײן אויף לײריקע, נאםע בענק אין שטןןטישע גערטנער, געלײענט עבר־ובטלדיק אן אלטן זשורנאל, װןןס הןןט זיך פארװאלגערט אין קעשענע, גענײכנט םיגורן אויםן פײכטן זאמד, געגעםן טרוקן ראזאװע ברויט, װאם ריהאט געקויפס םאר לענטע גראשנס אין באזארן בײ פרןןװינבער גױם, געטרונקען װאםער סון הױםישע קראנען. בײנאכט האס ער זיך אװעקגעזענט ערגעץ אין די אויאזדאװער אלעען, מיט מידע. םארנעפלטע בליקן נוגעקוקט זיך בו די באלויכטענע, האלב־לײדיקע טראפװייען, הוילע אין םארשפעטיקסע אויםן װעג נו דער רעמיזע. שיכורע גוים זענען נו אים גוגעשטא•