Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 4 (1928)
- Issue
- 46 (16.11.1928)
- Date
- 1928-11-16
- Page
- Seite 907 (sequence 11)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 70% known words query
- IRI
…/4795427-8800953-8801010--03902-4799130- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
907 ליסזר*ריען נלעםער 46 ■וא ארײן אין גניסל, ןזלמאי זײ ױינדערן זיך: — זע נארז... אבער װי *װײ סראין,—ער, דער אויבסט- הענדלער... זײן בנים, זײן סויל... איבט אין שוין םארנאכט, דער עולם שיט זיך ארױס םונם זאל אין הויף ארײן, און סינם הויף— אין דער שמןןלער גאס. אויף אײן סרןזטואר גײס ריװעלע לעבן איר מאסען( זי הןןס רויסלעכע. שסארק ןןנגעװײנטע אויגן און םילט, אז םונם גע־ ריכט, אויף װעלכן זי הןט אזױ לאנג געװארט, איז גןרנישס נישט ארויםגעקימען — די ״סאװעטסקע װלאסם׳ הוןט איר גע• װןןלט אומקערן נישס דעם, װןןס זי האט געמײנט... עסעס א פארשיװן םאסן... עםעם ג$ר אין ןןפענעם םײלכל איז איר גונגל פארבויגן, װי אויף א קנאק בי טין. זי טראכט װעגן די מײדלעך, װןןס װעלן זיך ןןנזאםלען אין הויף לעבן די קיכן־ סירן און װעלן איר םון װײשנס שרײען: .ים־קןןטעי — 79** םןןטערױ אין די אויערן קלינגס איר ןןן אויםהקר םון א בא־ קאנט לידל, מיט װעלכן קןןםסזןמןןלצעם םארשירן אין גאס... און אקענן, אויסן זנװײםן טרזןסואר, שםאנט םאפעלעך נןןטע ■רןןסטאק, דער אויבסט־הענדלער: — לןןז םיך זיורו,—שרײט ער דןןרט ןןן אויף זײן װײב, — הער מיך אויף צו הריזען, דו כןןליערע אײנעז ער אייז אויך שטארק םארסראכט, פארכמורעט, קיןן עי נאך אלץ נישט שלום װערן מיט דעם, װאס אין באראק איז םארגעקומען. ער האלט די אויםגעהויבענע שװערע הענס אין אײן הויך מיט זײן ברוםס, ער קוקס אויף זײערע לעפיש־ צענומענע קירבע םינגער און רעדס צו זיך אלײן: — איך זןןל דןןרט, אין םינםטערן באראק געװען מאכן נזןר נזןך אײן טריט... אז... אהין — זנום װינקל׳בו... בלויז נןןך אײן םריט... זןס... הןןםטו דיר... גײ צןןל איבם בװעלף קארבן א חודש... און איבער װןןם, אז... אינגאנבן איבער אײן םרים... דןן ליגט זי... כ׳םײן ןןט די ברכה... און דןן איז סינסטער... אײן םרים אינבאנצן... און םארשלןןםן איז סען אויך... איז װןןסזשעז... איז דןןם גןןר געװען זיז... ןןט די ברכה איז דןןם גןןר געװעןז... הער א םעשהנ... םך־הבל איבער אײן םריס... ריװעלע דזם װידער בוריק אויף רער באנק און םילט, אז איר איז לאנגװײליק. דער םארגאנגענער האלבער סןןג, דער פרימןןרנן, װען זי מים דער מוטער זענען געגאנגען אהער אין געריכם, דאכס זיך איר, איז שוין געװען אזוי לאנג, לאנג, מיט א סך יןןרן בוריק. אין קעפל בלןןנדזשען בײ איר ארום םארש״דענע בילדער, װןןס זענען ענלעך אויף נעבלדיקע שװי־ מענדיקע װןןלקנם. דער זאל סון געריכס, די מענטשן, דער ריכסער, איר םוטער, דער אויבסט־הענדלער, די עדות, -דןןס אלץ הןןט זיך שוין לאנג םארזיויגן. װי םיט א הײסל, זיך אויםגעםישם און זיך בונויםגעגןןסן אין אײנעם אן אוםגעהויער־ גרויסן גרויען םלעק. דער םלעק באװעגט זיך, װי א ים, אין זײן סיםעניש הערן זיך קולות, עס קליננס דעם ריכסערס גלעקל, עם װערס םוםם דער ריכסער־טיש, מ׳שסויסס זיך ארום דער באנק, װו זי מיס איר םוםער זיבן, מ׳גראגערס ארום זײ: — קוים זיך אויסגעקראבס... בװעלף קערבלעך א חודש הןןס םען אים געםםקנם אויםן קינד בןןלן... — אזא םעטער חזיח — איך װזןלט אים געפסקנט םינף און בװזןנביק ״ ריװעלע דערזעס, װי איר מוםער װײנס זײער שטארק — אלע גלידער אק איר כליפען. זי סארגעםט ןןן די נעבלדיק• שװיםענדיקע װןןלקנס, אגם גרויען סלעק, װאס באװעגם זיך, װי א ים און הויבם אויך ןןן בו װײנעןז זי יןןמערם גןןך שסארקער סון דער םוטער: — מאמע, — שרײט זי, — קום אװעק םון דאנען... מע דארף אים נישם... איך װיל אים נישט םאר קײן טאטןו און עס סארדריסט זי ביז גאר, אלםאי קוקן איר מענםשן דער גואל, וואם איז נישט געבוירו געװארז פאלק דהײלפערן/װילנע — שרעקט נישט — — ש—שא — זינס דעמאלס האט א װאך םון די ױנגסטע און ליכ־ טיקסםע מלאכים שסענדיק געװאכס ארום דעם אלקער, אין װעלכן די םרוי איז מיט דעם גואל פארנימען געװןןרן. און שםאםעטן זענען יעדן טןןג און יעדע שעה געסלויגן בום הימל: — סונם אײ איז אן עסבריאן געװארןז — אינם עמבריןןן הןןס בלוט אין ארערן ןןנגעהויבן פלײבןו... אין אין היםל האס מען אויף בשירות געװארט, די שכינה האט א ברעג סין איר שװארבן שלײער אראפגעשארס. אין םין דארס האס א שײן העל גענומען ארויסשסראלן. אין א װאך םין די שענםסע מלאכים הזןם די מוטער םין דעם גואל באגלײט אויף טריט אין שריס. װען זי איז םון שטוב ארויסגעגאנגען, האבן זײ זי אדומגעריגגלס, אין קראנבן זיך איבערן קאפ געסלןןכטן און םלאטערנדיק נזןך איר נןןכגע־ סלויגן. אין װען זי איז ערגעץ אין א שטיב ארײן, הןןבן זײ די םענסטער באװאכט און אין די שפארעס םון די סירן א בליץ איז דירכגעסלויגן איבער די שבעה רקיעים אין הןןט אנגעבונדן דעם אור שבעת הימים: — די םרוי איז מיט דעם גואל סארניםען געװןןרןו... שרםים הןןבן זיך געקושט, פרובים — מזל־םוב אפגעגעבן, אין כיתות יונגע םלאכים האבן זיך שטראלנדיקע אװעקגעלןןזס אויף דער ערד, בו דעם ארם, װו עס אח געשטאנען דער װײםער אלקער סין דעם גואלם מיטער און הןןט מיט די ביכסיקע םןןרהאננען געקוקט אין דער םרײדיקער װעלם ארויס. זײ הןןבן דעם דאך באלאגערט, די געזיםסן אויף די פענסטער באהאנגען םיט גירלאנדעם םין זיך אלײן נעםלןןכסן, אין מיס סארהאלטענעם אטעם ביגעהערט זיך, װןןם אינעװײ• ניק אין אלקער טוט זיך. און זײ האבן געהערט דאם פולםירן םין דעם נײעם לעבן. װןןס האס זיך אונטער די לענדן םון דער םרוי םארבונדן, זײ האבן םארגעפילס די ערשטע באװע־ גינג םין דעם גואלם הארבן, װןןס הןןס ויך ערשט םארקניפס אין דעם ױנגן לײב םון דער םרוי, און אײנע בי די אנדערע געװונקען און אײנע די אנדערע מים קרישםוןלן־הענסלעך די םײלכנם םארמאכט: — ששא — — שטערמ נישס —