Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 4 (1928)
- Issue
- 45 (9.11.1928)
- Date
- 1928-11-09
- Page
- Seite 887 (sequence 11)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 71% known words query
- IRI
…/4795427-8800953-8801008--03881-4799110- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
887 ייןןוװיון ו י ז ס ן ו 45 זא א פ ר ו־ י ד ע ר ג י י ל ו נ ג אנרי גארביס/פאריז טימל, דערנןןך. באװעגנדיק זיך מאשינאל, אװעק אין זיך סארוקט אין סאמע װײטםסן װינקל. אײנער, ןןן א םרוי ןןדער םרײנדין, סןן װזןס-זשע דעןז אינטערעםאנט... ןןם דןןם — אויף זיכער, זי װעס זיך קןןנען אומגעשטערט אײנןןרדענען בײם ברודער. נןןר דןןם הןןט גע• בװונגען איר הארץ עונויםדריקן זיך םון װײטןןק. זי איז אויך ארײן אין קיך און זיך געזעבם םיטן םנים בים בױרער מיט א טישן בװײ װײטעי םין זײן טישל. ארום. הויך סשאװקענדיק הןןבן די באזוכער זיך ןןנגעזעסיקס. בײ זשאנען איז געװען א בעטרןןגן םרויעדיק געזיכט, פונקם װי ער װןןלס שוין געװוםם װעגן סוים םון דער מוטער. אינטערן שארפן ליכט םין גאז־לןןמפ זענען אויף זײן בעקרימטער םי• זאנאמיע ארויסגעטרןןםן שװארבע ליניעס און װײםע סלעקן. ןן, א שײנהײטו איר געסונענער ברודער איז בו שפןןטו קײנער הןןם נישט געװןןלט זײן םיט אים. אוםקערנדיק זיך םון דער ארבעם, הןןט ער געמוזט אויםמײדן באגעגענישן םיט מענער און םרויען, ער האט זיך געםיזט םארקלײבן אין םאמע װײססטן װינקל םין קיךז אין מאריעס אויגן הןןבן זיך באװיזן טרערן. אך, װי זי האט אים געזשאלעװעט. נאר ןןט איז זי איבס געקוםען בי• םארן. זי װעס םארזיםן זײן לעבן. זי װעט אים סארבײםן א םאמילע, בײ זײ װעס זײן א קװארטיר. זי װעם אװעקשסעלן בלומען איבערן קאמין. אײדער זי האט זיך אויםגעהויבן סין איר ארט, װי די שכנים האבן איר געדריקט םיס די זײטן אין ילײבעם פונקט װי מיט בװאנגען, האס זי געװארסן א לאנגן בליק בום ברו• דער. פונקס אין דעמזעלבן מאמענט האט ער בוםעליק אויס• געהויבן דעם קאפ און אויף איר א קיק געטין. זי האט *ו אים א שמײכל געטון. דאן איז ער געבליבן פארגליװערס אין סארלעגנהײט מיט אן אםענעם מויל. זעענדיק א םרוי, װעלכע קען בי אים שמײכלען. זי איז רויט געװארן. ער האט זי נישס דערקענם. הײםט עם. ער האס זיך סארגעשםעלט... זי האם אינםםינקםיװ אראפגעלאזט די ברעמען אין פונקט אזוי אינסטינקסיװ זײ אויפסנײ אויסגעהויבן. ער האט װי םריער נישט אויסגעהערט קוקן אויף אירע ברײט-םאנאנדערגעעטנטע אויגן, װעלכע האבן געלויכםן אויםן בלאםן געזיכט, װי םרערן. זײן געזיכט האט אויסגעדריקט אזא םארלעגנהײט, אז מאריא האם איננאנבן אויםגעביםערט. זי האט בו אים אויססנײ א שםײכל געטון. די שטומע םבענע איז נישם םארבײ אוםבאמערקט דעם טוםלדיקן עולם װאם האט געמיטאנט. קאדיא און א גוםינקע אוםבאקאנטע קוקן זיך איבער. די ארבעטער האבן אונטער• שםופנריק אײנע די בװײסע מיט די עלנבויגנם, םארװונדערטע, נאכגעשפירם אויף דער אנטװיקלונג סון דער אינסריגע. — און ער הײםט עסו סאקע אינדעראםתן... יא, טאקע אינדעראםתן... האבן זײ זיך געםודעס. א םארשעמטע האם מאריא זיך גענוםען םארן מיטאג, נישם װאגנדיק מער בו קיקן אין זשאנם זײס, כאסש זי האט די זזורבה, אין װעלכער עם האבן געלעבט די בװײ םרויען. איז געװען אזא נירעריקע, אזא םינסטערע, אז װען עם םלעגס ארײנשײנען דער טאג, םלעגט ער גלײך םארװאנדלם װערן אין אװאנט און מען האט געקאנט באמערקן נאר די װינקלען פין ביםער, דעם שלעכט• אויסגעסלאםשערטן דיל. די אויסגעמאטעיטע גוםסדיקע םרוי האס זיך אויםגע• הױבן און געזאגט בו דער טאכטער: — מאריא, נאך מײן טוים גײ אין זוך אויף דײן ברו• דער, װעלכער איז געבליבן דארט, אין די שאכטעס, װען איך האב זיך בעקריגט םיט אײער םאםער, איר בלײבט יתומים, איר דארםט לעבן ביזאמען. יעדנםאלס. װעססו אים געםינען לױס דער םאםיליע. דו װעסט אים העלםן, און ער דיר, דו װײסט דאך: ער איז נישס קײן שלעכטער ױנג. דאם זענען געװען אירע לעבטע װערטער, אין דער נאכם איז זי אנטשװיגן געװארן אויף אײביק, נאך דער לװיה האט מאריע, אנטיענדיק א גרא קלײדל. און אראפנעםענדיק דאס בלימל םין הוס, עם זאל נישט שטערן דעם טרויער, זיך געזעבט אויסן באן. דערנאך איז איר אויםגעקוםען גײן בופוס אין דארף איבערן שװארבן קוילן• לאנד אפבוזוכן דעם ברודער. װאם םער זי האט זיך דערנענםערט *ו די שאכםעס. אלץ אומעסיקער איז געװארן דער װעג. סיהאס זיך געדוכם, אז אן אוםגעהויער גרויסער שטורט־װאלקן איז דא געבליבן הענגען, אויסשפרײםנדיק זיך איבער דער ערר. מאריא האס געדונגען א בימער אין אײנעם סון די האםעלן אויף דער הויפם־גאם, װו אלע הײזער זענען געװען אױסגעשםירס אין שװארבע פאסן קױלןישסױב. סארנאכט האט זי בײ דער שאכטע דערזען אן עולם פרױען ארױסגײענדיקע םון דער שאכסע. איר האט םארװונ• דערט דאם שרײען םון די סירענעס. דערנאך, דער שװער• שפרײזנדיקער בלאםער ארבעםער-עולם, װעלכער איז ארוים םון א ברונעם-עםענונג און זיך באװענט אלע װי אײנער, אין אײן ריכטונג, װי א לװיה-פראבעםיע. בװישן די ארבעטער האט זי דערקאנט דעם ברודער. כאטש, װען זײ האבן זיך בעשײדט איז אים אינגאנבן געװען 15 יאר. יא, דאס איז געװען זשאן מיט זײן קלײן בלאם פניםל און םים זײן לאנגן, בו לאנגן קערפער. אין אים האט זיך געםילם עפעס באזונדערעם, נאר ער האט אויםגעזען אזא םידער, אזא טיף*אײנזאמער. — גאט... םאריא האס פלובלינג באםערקם, אז די חברים שטופן אים, חוזקן םון אים. עד האט זיך אפגעשלאגן, נאםרײס און אנםלאםן. םאדיא איז אים נאכגעגאנגען. עד איז ארײן אין א הויז. אין װעלכן ם׳םארדינגען זיך מעבלירטע ביםערן, — םריער. אויםהױבגדיק דעם קאפ װי עס טוען שעמעװדיקע םענטשן, כדי איבערבײגן זיך, בי עם טאקע דאם הויז. אינגיכן איז ער ארוים און אװעק אין קיך עםן םיטאג. דא האס ער זיך אפ־ געשטעלם אויםן שװעל, װי ער װאלס זיך דערשרעקן סארן