Literarishe bleter · 1928-11-09 · 45 (9.11.1928) · p. Seite 882

45זא ליסזרןרי!יזװר 882 בדחן. אין דןן װאקסם שוין ןןן די מיססעריע אין א פעכסי׳ קער אלמענטשלעכער םראגעדיע, — די סראגעדיע סון סויט. און דןן דערגרײכם דער קארנאװאל אויםן אלסן םארק זײן העכםסע מדרגה: עס קוםס די לעגםע ןןנשםרענגוננ. א װילדע װאקכאנאליע. ןןס>ןןס און עסעס װעס געשען. ןןבער עס בא■ װײזן זיך זוףשסראלן, עם הערן זיך הילכיקע און אלץ• באסויבנדיקע םענער פון שאלנדיקער םוזיק, און דער םויסן־ קארנאװאל איז םארענדיקם... עס לןןזם זיך אראם דער םןןרהאנג. און מען קןןן נןך אלץ בו זיך נישס קומען. א גרויסע םעאסעסםןןרשםעלונג. אויב נישם נאך העכערו נעריין ןןם דעם סויםן־קערםער. ער שלןןגם ארוים לעבן און קלאנגען אין דעם ארוס. ער עלעקסריזירס די נעשםאלסן, ער באװעגם זײ םיס זײן איסםעם, ער איז בונויפגעפלןןכסן םים דער םוזיק, די מוזיק איז װי םארקערםערס אין אים, אין זײנע א־ברים (דןןס איז גערעדס געװןןרן, בעת די רןןלע פון דעם בדחן שםילם מיכןןעלם!). די ערשםע סײל הןןס בו סון םים .לעבעדיקעי גע־ שםאלטן. די ב װ ײ ם ע — מים .סויסע*. ןןבער דער םאן, דער אינהאלם, די געשסאלסן זענען װײניק געענדערם. אײן שױדערלעכע .נןןך אלעמדיקײם* איז אויםגעגאסן אויף זײ אלעםען. םער נישם— אין דער בװײםער טײל איז דער םעמם אן אנדערער. א ס ו י ס ע ר . נישט סײםע זענען װאכעדיק געװארן, נןןר סויםע הןןבן באקומען די מעגלעכקײס אביםל זיך .אויםלעבן׳ דורך דעם שפיל םון דעם קונבנםאכער, דעם אלעהסאנדער פוגעל־ אװ זײו טרויעריקער חשבוז-הנפש הערסבן סװעס בדדל״ן געםילם און אז געקרענקס הןןס דןןם זײ אםשר נאך םיל מער װי ראזאגןןװן. באזונדערס קוגעל. אין א משך םון א 25 יאר איז דער נןןםען ,האמןן נןןװוס* געװען פארן רוסישן םעאםער־־עבן דןןס, װאם פארן דײםשן סעאסער איז געװען און איז עד• הױם דער נןןמען אלםרעד קער אדער םארן םראנבויזישן סעאםער — דער נןןמען אנטואן וכדומה. קוגעל הןןם געגרינדעס און איבער 20 יןןר רעראגירס דעם םוסםערהאםסן םעאסער־זשורנאל ,סעאםר אי איםקוססװן*, װו זײנע װעכנסלעכע ארםיקלען םלעגן געלעזן װערן םון דער רוסישר אינםעליגענץ. קוגעל הןןם געגרינדעס און איבער 15 יןןר ןןנגעםירס מיםן פארןןדיע־טעאםער .קריװןןיע זערקאלא״, װעגן קוגעלן האם םען דערצײלט, אז ניקןןלאי דער בװײםער הןןם אםןןל געבעםן װיסען, ער זןןל משפיע זײן אויף קוגעלן, ער זןןל נישם אזוי זידלען די םענבערין קשעסינסקאיא — ניקאלאים געליבםע. (קוגעל אלײן לײקנט, אגב, ןןפ די לע• גענדע. װעגן באלעם האס ער קײנמןןל נישס געשריבן און במילא די קשעסינםקאן קײנמןןל נישם קריסיקירם). קוגעל האם געמאכט און םארניכםעס ארםיסםישע קאריערעס, ער איז געװען יארנלאנג דער ןןנגעזעענסםער פעליעםןןניסט םון דער רוםישער םאג-פרעםע. װען איר לײענט איבם קוגעלס זכרונות. װעלכע ער האס געשריבן אין די שװערע יןןרן םון רוסישן בירגער-קריג, םילס איר װי אומנליקלעך און אומבוםרידן ןןם דער גרויסער םאלאנם הןןס אפגעלעבם זײן רעשיק און םיל• םארביק לעבן. די זכרונות זײנע זענען נישם נןןר א װידוי פון א גרויםן חריף, װעלכער זעם אויף די עלסערע יןןרן דעם נאנבן הבל• הבלים םון דער װעלם און װעלכער גריבלס זיך אוםברחסנות• דיק אין די באגאנגענע םעלערן אױף זײן אינסערעסאנסן לעבנסיװעג. עס איז אויך א השבון-הנםש םון א םענסשן מיס א גרויםן סאלאנס, םיס א גרויסן גײסם און גרויסער אוםדער• שעפלעכער לעבנס־ענערגיע. ןןבער אט די טײערע נאסור-םתנות זײנע הןןם ער נישס געקאנס אינגאנבן אויסנובן. געבוירן אין מאזיר- םאהילעװער גובערניע — האם קוגעל דןןרט געענדיקם די גימנאזיע און בו 18 יאר איז ער געקוםען קײן פעסערבורג. אלם גאנץ־ױנגער סםודענם הןןם ער ןןנגעהויבן דער באריםסער רוסישער םילאזאף װאםילי ראזאנאװ הןןם אםןןל, אין די םארםלחםה יןןרן, פארביםערט דער• קלערס. אז בװײ זאכן קןןן ער נישט םוחל זײן דער רו• םישער ליסעראטור: ערשםנם, װאם די בעססע םאנאגראפיע װעגן נריבאיעדאװן האס ןןנגעשריבן דװקא א רבם א זון, םיכאל גערשענזאן, װעלכער הןןט אזוי גלענבנד קינססלע• ריש רעםםאװרירם דאס לעבן פונם גײםסיקן םןןםקװע אין די^20־ער־ און 30־ער יןןרן םונם םאר• גאנגענעם 19טן יןןרהינדערם, און, בװײסנס. װןןס דער מורה• דרך םונם רוםישן םעאםער אין דער פירער םון דער רוסישער םעאסער־קריםיק איז אױך א ײד, אלעקסאנדער קוגעל — דערבי ינאך אױך א רבס א זין. רןןזאנןןװן הןןט דןןם שםארק נעקרענקם. אין אין דער מםובה םון רוסישע שרײבער םלעגס ער תמיד רעדן װעגן דעם םיס געסילן םין םארררוס אין קנאה. װןןלס ראזאנאװ לענגער געלעבט אין שפעםער געלעזן די םיףיםילאזאפישע און ערלעך־אויםריכסיקע שםועסן םון גער• שענזןןנען םיט װןןיםשעסלאװ איװאנןןװן (.פערעפיסקא איז דװוך איגלאװ״). אדער קיגעלם ליםערארישע זכרונות (.האמא נןןװום-ליםעראםורניע םילועסי*), װןןלס ער אײנגעזען. אז םײ גערשענזאן און םײ קוגעל הןןבן די אימנאםירלעכקײם אין אוםןןרגאנישקײם פין זײער שרײבערישן װעג אלײן שםארק * קונעי