Literarishe bleter · 1928-11-09 · 45 (9.11.1928) · p. Seite 880

45 עא ליסווןוױ? ולוסוו 980 אלזײטיק באהאנדלט געװןןרן דער ,ב. א. א. ם.' אויף ןןט די םזןרלעזונגען ה$בן דער קינםטלער און םוזיקער איבערגעגעגן זײערע פלענער פון דער דעקןןראביע און םוזיק. אגב, ר.סאלק האט גאנבע בװײ יןןר געארבעם אויף די דעקןןראביעס און קןןםסױםען. זײן םאריקעט, לםשל, הןןט זײער געדיכטע שיכםן םון םארבן, ער הןןס אלץ געװןןלט ארויםברענגען די םאסנדי• קע םארב פאר די דעקןןראביעס. אזוי־ארום איז אין פרןןבעס פון דער אלגעמײנער ארבעט אלץ-מער באשטיפט געװןןרן דער כאראקטער םון דער םןןרשסעלונג. װי געזןןגס, זענען קײן גרױסע רןןלעס םאר די אקםיןןרן אין דער פןןרשטעלונג נישטןן. אבער ביז אויף הײנםיקן טןןנ איז ״ב. א. א. ם.- אונזער באליבסע און אינסערעםאנטע אויס• סירונג. מיר שפילן דןןרט םיט גרוים באנײםסערונג. — עם איז אינזער בולםסטע פןןרשסעלוננ, װו װןןרט, קלאנג, םארב, םוזיק ליכט איז אונטערגעװןןרםן דעם גאנבן, אײנהײטלעכן שאםנד־ק װילן. איך הןןב שוין סריער דערמאנט װעגן דער מוזיק..זי איז ארײננעםלןןכטן אין דער פןןרשטעלונג, אין יעדן װןןרם אין באװעגונג. זי קומט־אויף אין שטארבס־אפ בוזאסען םים דער .האנדלונג׳ אויף דער בינע. ם׳הןןט גענומען אײנעם םון די םאמע-פןןפולערםטע זמירות־ניגונים און אויף אים געבויט אין בװײסן אקם דעם מת־ם־טאנץ, דער ניגון שטא־־בט-א• בוזאםען םיט די םתים. אין דער ער־ שטער םײל, װען ס׳לויםן ארײן די יונגלעך, הערן מיר א װונדער-סרײדיקע מעלןןדיע. פונקס װי דער שוישפילער, אזוי שפילס• מיט אויך די םוזיק. און אויך די ל י כ ט איז א גרויםער עיקר אין דער םןןרשםעלונג. גראנןןװםקי הןןט עם ןןנגערוםן .קלא־ װיאטור־ליכט׳. די ליכט באלויכט אין יעדן םןןםענט דעם פרט, די זאך, װןןם דארף באלױכטן װערן. ס איז ספעביעל אײנגע• לאדן געװןןרן פראפעםןןר מײזעל סון לענינגראד בו שטעלן און רעגולירן די ליכס. די ערשטע אויפםירונג םון .בײנאכם אויםן אלסן מארק׳ איז םןןרגעקומען דעם 6-טן םעברואר 1926. םון דאן ןןן איז זי אויםגעםירט געװןןרן אין םיל שםעט און נישס געקוקט אויף דעם, װןןס זי איז א קןןמםליבירטע, שװער־סארשםענדלעכע, הןט זי אומעסום גרױם ערםןןלג. וין ן שפוסס םים ו• ױסקיז נ• מ• נשייין פארלאג 3• קלעצעויז, װןןרשע שוין דערשינען א• קאגאנאװסקי ל־־ײב אױ ל־עבז םרלז 7 זלאםןם. םדרעם: *2 }]|ז\)1ו^ ,וש11וז1^ ,"ז6ו{סע8. .2()1סק5 פישוםםאכער, דער לץ... דער זײגער קלאפט בװעלף און דער בדחן הויבט ןןן זײן שפיל איבער די סױסע... די טויט־לעבע• ךיקע און די לעבעדיק־סױטע—כםעס קײן שום אונטערשײר איז נישסןן בװישן זײ. װי איר װײםם, איז קײן רעאלעם נישטא אין .ב.א.א.ם.', און פארן שוישפילער איז געװען א קאלאסאל-שװערע אוים־ גאבע. ם׳איז בכלל פיל שװערער בו שפילן א קלענערע ראלע וןי א גרויםע, און איבערהו-־פט אין דער פארשטעלונג, װו םיל אקט־ןןרן קומט אוים בו עסלעכע ראלעס, פון ױעלכע יעדע ראלע באשטײס םון א 3-2 םראזעם, װו אײגער איז אינגאנבן ןןםהענגיק םונם בװײטן, און װו זײער-אפם קומם אוים עטלעכע שויפילער בו זןןגן אײנע און די זעלבע סראזע. בכלל איז א גרויםער עיקר אין אונזער ארבעט דער אײוערנער ריטם• אין נאך מער איז ןןט די םןןרשסעלינג געבויט אויף אן אויםגע• שפרןןכענעם אײזן־בעטןןנישן, װי מיכןןעלס דריקס זיך אויס, ריטס. דןןם הןןט געפןןדערט א קאלאסאלע אנשסרענגונג מבד די אקסיארן. יעדעם בילד, יעדער םראגמענס, יעדע דעטאל איז דורך אינז בענדליקער םןןל איבערגעארבעט געװארן. םריער האבן מיר זײער לאנג געארבעט אויף דער טאנאלער זײט פון *דער פןןרשםעלונג. .ב. א א. מ.' איז אינגאנבן גע• בויט אויף םוןיק, אויף רעליגיעזער םוזיק. דא שפילם די םיזיק נישם קײן אקןןמפאנירנ• דיקע רןןלע, נןןר א זעלבסט• ששענדיקע. יעדעם װןןרם, יעדע זילב איז זײער גע• נוי אין זײער פינקשלעך קןןנסרןןלירט און אויםגע• רעכנט. אין די לעבטע חרשים סאר דער אויםפי• רונג הןןנן די רעפעםיביעס גערויערט בו 8-6 שעה א סןןג. גרױס אויםםערק• זאםקײם הןןס גראנןןװםקי געלײגט אויף די םבענעס םים די קינדער. ס־הןןבן אזוי אויםנעמאטערס די פרןןבעס, אז םיר הןןבן דערנאך די םבענעם ןןנגעריםן .קינדער-קאסןןרגע׳. דער כאראקטער פון דער אויפםירונג הןןט םארלאנגט, אז די שױשפילערישע שאפע• רישע ארבעט זןןל געסון װערן דורך דעם גאנבן קןןלעקטיװ. םען הןןס אלע געארבעט אכזרױתדיק, ןןבער מיט דער גרעם• סער אנםביקינג, און ם׳איז טאקע ארויסגעקומען א קןןלעקטיװ, א םאםן׳םןןרשםעלוגג. גרויםע שװעריקײםן הןןבן םיר ןןנגעטרןןםן בײ אונזער ארבעט אויף דער בװײטער סײל םון דער םןןרשטעלוננ. ם׳קאן זיך םןןרשטעלן, װי ם׳באװעגן זיך אין װי עס רעדן לעבעדיקע מענםשן, אויך גוססדיקע, ןןבער שװער איז םןןרבושטעלן א טויטן. זײער םיל איז אויםגעקוםען בו ארבעטן ביז בו דערגרײכן דעם ריכסיקן סאן םון די טויסע. גראנאװסקי הןןט אונז גע• זןןגס: ,שטעלפ 'אײך סןןר, אז א ײד, װאם האס נל־יסיו גע• זןןגס .אשרי׳ און םיט ןןם דעם .אשרי׳ אויף די ליפן איז ער געשסןןרבן און נישס דערזןןגם עס... יעדער םת .לעבט׳-אויף םים זײנע נישם׳דערזןןנטע פןןר װערטער. די װערטער דארםן ארויםגעזןןגט װערן ןןן נשםד״ ןןן לעבן׳... אין לויף םון דער ארבעס אויף .ב. א. א. ם.׳ זענען אײנגעארדנט געװןןרן שםועסן װעגן פרבן און זײן װערק. גראנןןװסקי, ליטװאקןןװ, דןןברושין, מיכןןעלם, סאלק. קריין• - זײ הןןבן ןןנטײלגענומען אין די ויבוחים, אין װעלכע ם׳איז א ראוט לבבור דעם ײדישן קאמער־טעאטער אין בערלין םין ריגססו ר׳ר שם־י!, די סו יוייז־ ײנגססוי. ם-גןעיום, זיפקין, מןקם דװנהןרום, *. הןליסשסר, ■. ברןנןװםקי, גזנרםנסר, װןיזר (#*רזיזיר *ין ורםיםסן-וןריין), ן. דים*װ.