Literarishe bleter · 1928-11-02 · 44 (2.11.1928) · p. Seite 860

44 זא ליםערארישע נלעסער 60 בושסאנד. נכדי *ו םארענדיקן װעגן איקןןהןןל. באדארף איך אנװײזן. אז דזשעק אלײן הןןס א םוף נעםאכם דום חלוקי• דעות, שסימענדיק םאר ,א םרוקענער קאליםזןרניע*, בשעת די װאלן, װעלכע זענען םןןרגעקומען אײניקע טעג פאר זײן םויט. זײן דערקלערונג איז געװען אזא, אז אויב ער הןס אםילו געהאט םארגעניגן פון סרינקען. הןןס ער שםארק געװןןלס זיך ןןםזןןגן פין דןם םארנעניגן לסובת דעם יונגן דור; און נאר םין א נזיר ןןדוק װןןלם םען געקןןנס םארלאנגען מערז ד י פ ר ר י װןןס שײך דער געשלעכס־םראגע—דעם םרוביר-שםײן סון דער פילןןזןןפיע םון א מענטשן-הןןס ער נןןך צו םערביק יןןר געהאס דעםזעלבן גלויבן אין דער םרוי, אין דעם םרײר און דער באפרידיקינג, װןןם אן אפתע ליבע קען געבן. װי־װײט די םילןןזןןפ-ע םין .אויסדרוק פון אײגענעם ,איך* הןןם דזשעק לןןנדאנען דערםירס, איז באװוםם יעדן, װער ם׳הןןס אים געהערט רעדגדיק װעגן בוך, װןןם ער הןןס םרןןיעקסירט בו םארפאסן, אויםדערבײלנדיק די גאנבע געשיכםע םון זײן דער• פארונג מים םרויען. ער הןןס געהאם בדעה בו שרײבן דעם ביך פיס דערזעלבער אומברחםנותדיקער ןןרענסלעכקײם, װי "חתססע*1ז86 חס0,׳ ארויםװײזנדיק זײן טראנישע אנםוישונג אין זײן פאראכטונג בו דער םרוי. אויף װיםיל זי איז פארא■ זיס, פוםטע באשעםעניש אין סין סןןראלישער ןןפגעלןןזנקײם. די דערפןןלגן און דערןןבערונגען םון דזשעק לןןנדןןן זענען געװען בןןלרײך און בו גרינג, דוכם זיך, װי דער רוכ קעמפער, פלעגם ער םאראכסן א םינדערװערסיקן קעגנער. די פרויען, װעלכע הןןבן זיך אים געװןןרםן אויםן האלז, הןןבן געשסאמס םון אלע קלאםן םון דער געזעלשאםס. זײ הןןבן זיך בי אים געבויגן. װי די שםעםערלינגען בום םײער. נןןר ם׳איז קלןןר, אז שולדיק איז זײן םילןןזןןםיע, אויב בװישן די אלע הןןבן זיך געפונען אזוי װײניק. װעלכע ער הןןם געקענם שעבן. אין אלגעםײן איז נישט ןןנגענוםען בו רעדן װעגן אזױנע זאכן מים א דײםלעכער שפראך. נןןר אין דעם םאל, םיס דזשעק לןןנדןןנען, איז איבעריק זיך ןןפבוהיםן, װײל ער הןןס אלײן סרײ זיך אויסגעדריקס, און שרײבנדיק װןןלם ער גע• האנדלס אויםן זעלבן אוםן. זײן שםעלונג בכלל איז געװען א רוף בו פרײקײס ביז ברוםאלישקײס. דןןס בוך, װעלכן ער הןןס פרןןיעקםירס. הןןם בארארפם םארעםנםלעכם װערן אונ• טערן נןןםען *1ססקז6עו1 ז1ש*0״ אוםגעפער,-כ׳הןןב געהערם םון אײנעם פון זײנע בעםםע חבריס אז ער איז גליקלעך, װאס דזשעק האט נישס דערװיזן ןןנבושרײבן דעם בוך. װןןס שײך םיר, װןןם איך גלויב, אז די גאולה סון דער מענסשהײם הענגס ןןפ םון דער אויפריכםיקײם, װעלכע דע• מאםקירם די פאלשקײסן םון אונזער קלאסן־מןןראל — דעם אינםסיםוס, װעלכער הײםם בײ םיר, ״חתונה פלוס פרןןםםי• סוביע* — קען איך נןןר באדויערן, װןןס דןןם װערק איז נישם ןןנגעשריבן געװןןרן. װןןס פאר א דערװאכוננ זי װןןלס גורם געװען בײ די מוםערם פון אונזערע אזוי-גערוםענע ,געשעבטע קלאסן*, װען דזשעק לןןנדןןן װןןלם סארעםנסלעכם די אםת• דיקע געשיכסע םון זײן דערסארונג םיט זײערע םעכםערו אלם שילער אין ןןאקלאנד, לםשל, םים די ױנגע בעל־הביתישע טעכסער םון שםןןסו ער און זײנע חבריס, קינדער פון ארבע־י םער און אוםסארמעגלעכע. םארהויבנדיק זײערע נײגעריקע אויגן בו דער איםפןןזאנםער .אויבער־װעלם*, הןןבן נעםאכס פשונהדיקע אנםדעקונגען מים די גלענבנדע םםונקות, װעלכע זיך הינםער די זאמד-בערג. זײ האבן זיך אזוי לאננ געשלןןגן, ביז זײ הןןבן נישט געקענט מער ארוםגײן, קוים זיך דער■ שלעפס אין שםןןס ארײן, בכדי םיםן סרונק פארהײלן זײערע מפות־רבח. אין זעקס ןןרער אכס יןןר ארום הזןכן םיר זיך געםרןןסן בום בװײםן סןןל. אין דעם םזןל זענען די חלוקי*דעות געװען ערנססערע. דאן האס שוין רזשעק געלײענם םײן *׳6^1.0״ 'פ^סוחדז^וו,? און איז נעװען אויפגעבראכם פון דעם, — װןןס אים הןןם זיך געדאכס בו זײן נאך װײניקער פארבײלעכע פןןרם פון אסקעסיזם —פון דעם סעקסיעלן אסקעםיזם. ןןס הןןם איר אן אזוי-נעריםענעם העלר, א פןןעם, װעלכער דערםירם זײן פרוי ביז יאוש דורך זײנע אידעען. געבוירן אין די םינםטערע װינקעלעך פין קריםםלעכער נזירותו איך בין נישט איננאנבן זיכער װעגן אופן אויף װעלכן כ׳הןןב פארטײדיקם סײן ןןרעמען העלד סירםיס; איך בין נישט זיכער, בי אין יענער בײם בכלל הןןב איך אלײן קלןןר אויפגעפאםם דעם באזינדערן געשלעכםלעכן אידעאליזם, ײעלכער הןןס נע■ פונען זײן אויסדרוק אין דעם רןןסאן. דער ויפיח בװישן דזשעקן און מיר איז בײ דער גע• לעננהײט געװען געשםערם בוליב דעם. װאס זײן שסימע איז געװען פמעס אינגאנבן פארשםיקם םון א ה אלז-קיאנקהײם, ער הןןם פרובירס זיך קורירן מים אלקןןהןןל, מיס א םלעשל דזשץ םאר זיך, די שאכסלעך םון א גיזמא פאפ־רןןםן, און די אויגן — רויסע םים א קראנקן אויםדרוק. ער הןןט אלײן דער• בײלם די געשיכסע םון זײנע נםיעות איבערן קעניגרײך םון אלקאהןןל, ער האס עם דערבײלם דרײםס און פולקאם, און דערפאר שםער איך זיך נישם, רעדנדיק װעגן $ט דער זײם םון זײן לעבן. איך בין אװעק פון אים, א נאםע הון, נןןך מער איבערבײגם װי קײנמןןל נישס. נאר דזשעק לאנדןןן איז געװען א םענםש מיס א װונ• דערבארן אינםעלעקס און םיס א װילן םון א ריז. ער פלעגט אונםערנעםען קןןלןןםאלע קאמפן מיס זײן אײגענעם באװוםם• זײן. ער הןןס געםאכם א רײןע ארום דעם קאפ הןןרן. װעלכע הןןס געדויערס עםלעכע מןןנאסן און פאר דער גאנבער בײם קײן אײן פןןל נישס געסרונקען. ער הןןס אויך ןןננעשריבן דעם גלענבדן בוך *חזססץ16זס8 חו1סג,, אײנער םון די נובלעכסםע און װײלנדםסע ביכער, װעלכע זענען װען עס איז דערשינען. מיר הןןבן זיך נוהנ געװען בו שיקן אײנער דעם בװײסן אונזערע נײע ביכער און אויססױשן זיך איבער זײ פים די םײנונגען. װען כ׳הןןב איבערגעלײענס •עס1זס8 חו1ס0״ ״חזסס, האב איך אנגעשריבן, אז דןןס בוך האם פאר מיר אויפ־ געדעקם א נײעם בוגאננ בו דער םראגע םון םרינקען. דןןם שלעכסם, װןןס די םשקה איז גורם די, װעלכע זענען פון א־ם נישס סועם — בארויבנדיק זײ פון חברשאםם און דער• םירנדיק זײ בו א םארפרעםדקײס בװישן די ארוסיקע. סארא גוזמא זאכן אין די באבױנגען בװישן םענםשן זענען אפהענ• גיק םון נעסראנק און זענען באאײנםלוסם דורך איםו װןןם שײך מיר, לםשל, הןןב איך שםענדיק געפילם, אז מײן פרײנם• שאפט מיס דזשעק לןןנדןןנען איז געװען באנרענעבם בוליב ןןם דעם אונסערשיד. אין זײן תשובה בו מיר האט ער געשריבן, אז איך בין זיך סועהן דער עיקר הןןם ער נישם םםפים געװען םיט םײן שסעלונג בו דער געשלעכם-םיאגע. מיר הןןבן װעגן דעם ענין נןןך אײניקע בריװ געשריבן און אזוי-ארום זיך גײםטיק בוגע■ גרײס בום דועל, װעלכער װעם שוין קײנמןןל נישס קומען