Literarishe bleter · 1928-11-02 · 44 (2.11.1928) · p. Seite 859

859 ליסערורי^ו נלעסיר 44 תא דזשעה יד־אנדאן *ופסןון סיוילזי״) ריםםקײט, װעלכע ער הןןט ןןקןרשס דערןןבערט, און מיר, יונגע םןןביאליםטן, הןןבן םאר אים אײנגעארדגט א נרויםן מיםינג אין .גרויםן בענטראל-םאלאס*. אונזער העלד איז געקומען םון םלןןרידע מיט א םאר• שפעסיקטן *ונ, ער איז ארײן, װען דןןס הארץ האס אונז װײ-געטון םון םארבװײםלונגן ער איז ארײן א שסראלנדיקער, נישס געקוקט אויף זײן אננינעיאנםאל — ארן גענומען דןןס װןןרט, מאכנדיק גרויםע טרים צװישן די םלאטערנדיקע רױסע טיכלעך און מיט א שסימע םון רויקן ארויםרוף ה$ט ער גע• לײענט םאר דער שטאט נױ׳יןןרק זײן עסײ — ,רעװןןלוביע*. א ל ה א ה א ל־־1 ס׳איז איפעריק צו זןןגן, אז דער עסײ האט נישט אויס• גענומען בײ נױ״יןןרק. מיר ןןבער איז עם געםעלן געװןןרן אזוי װײט. אז איך בין גרײם געװען ארויםװײזן פאר אים באװונדערוננ םון א שקלאף. אויף מןןרגן הןןבן מיר םאבראכט גוזאמען. שםועםנדיק איבער םראגן, װעלכע הןןבן אונז בײרן געעקבערטז דעם גאנגן טןןג דאן הןןט דזשעק לןןנ• דןןן גערוי• כערס םאםי• רןןםן און גע• םרונקען — איך געדענק נישט װןןם דןןם איז גע• װען, װײל די אלע מינים מיקםטורעס— ירױסע און ברוינע און באגילטע זע• נען םאר מיר״ "י י■ ״״׳'■״ אלגאײנם עקלהאםט — און װי נןןר איך דערזע זײ, סארליר איך די שליטה איבער מײנע געזיכטם-מוסקולן. דזשעק, נא• טירלעך, הןןט עס גלײך באמערקטן ער איז געװען א פארשוין מיט הײס בלוט און איך — א נאםע הון, און ער הןןס געװןןלס םארװײלן זיך םים מיר, מיט זײן שטימונג םון א פיראט און םון א פןןרס־טרעגער. געשיכטעם װעגן אומגלויביקער אויסגע• לאסנקײס; געשיכטעס װעגן ןןפיום און האשיש ןןדער כ־װײם װעלכע אנדערע םטעמים. משונהדיקע געשיכטעם װעגן ןןרגיעם םון װיםקי אין פארלויף םון װןןכןי איך דערמןןן זיך א בילד םון גװײ ױנגע מאסרןןםן אויםן ים אויף א קלײנעם שיםל. זײ הןןבן זיך פײנט געהאט תכלית־שנאה און נישט געקענט אנט• לויםן אײנער סון בװײטן, און װען זײ זענען ןןנגעקוםען אויף דער יבשה, הןןבן זײ זיך ןןנגעהױבן שלןןגן. אויםבאהאלםנדיק - ,3 •* "*־, י• 3 י|ער איז דער ערשםער שרײבער םון אונזער בײס, װעל• כער איז געבוירן םון ארבעטעריקלאס און ,װעלכער; הןןט ארײנגעבראכם דעם קלאסן-באװוםטזײן אץ זײן ליסערארישן ׳שאםן. ער איז געװען דער אםתער קעניג פון אונזערע דער• בײלער, דער גלענבנדםטער שטערן, װןןס האט באלויכםן אונ• זער הןןריזןןנם. ער^הןןט אונז םיטגעבראכס דעם שענםםן אובר םון גאונות און אינ• טעליגענץ. זײן לעבנם• געשיכטע, װןןם ער הןןט אדורכנעמאכט,איז א גענונ־דערדריקנדיקע געשיכטע. דזשעק לןןנדןןן איז געבוירן אין םאן• םראנביםקא אין 1676, אזלןן ער איז עלטער םון םיר אויף בװײ^ יןןר. םיר הןןבן ןןנגעהויבן זיך טוישן םיס אונזערע ערשסע ביכער און א חלוקי• דעות הןןם זיך בװישן אונז אײנגעשםעלט, װעלכער הןןט געדויערם ביזן םוף םון זײן לעבן. אין זײן לעבםן בריװ בו םיר הןןט ער םיך אײנגעלאדן בו זיך אין רענטש. .םיר באדארםן, איר און איך, הןןבן אן ןןםנהערביקן שמועס. ער ערװארם אײך — אםשר םיך אויך. ער קען קלןןר־מאכן אײנעם םין אונז ןןדער בײדן*. איך הןןב געענטםערט, אז איך פארענדיק אן ארבעט. נןןר גלײך װי די ארבעט װעט זײן םארטיק. װעל איך קומען ,זיך שטעלן בום אבןןרדאזש*. גיך ןןבער הןןב איך געלײענט, אז ער איז טויטו י;יי<ק יןנייוז עס הןןט זיך געהאנדלם װעגן דער אלטער םראגע סון אײגענער דיםביפלין קעגן פערזענלעכער גןןכניביקײט, ןןדער װי דזשעק װןןלס געזןןגט, םון אםקעטיזם קעגן אויסדרוק פון אײגענעם .איך*. אויף װאם םאר אן אוםן קען דער מענטש אמםערםטן געניםן םון לעבןז גלויבנדיק אין זײן אײגענער נאטור. םולקןןם םרײלןןזנדיק זי, לעבנדיק אינטענסיװ און בחפזוןן ןןדער, להיפך, נישט ןןנםארטרויען דער אײגענער נאפור, אראפלןןזן זיך ביז םורא און םארזיכטיקײט. באבװינגען די אינסטינקסן םים אכלל און איזאלירן זיך אזוייארום םון דער םרײלעכער חברה און ארויםשטעלן זיך אויף בײסנדיקן שפאטז איך זע אים נאך איבט, דזשעקן, םיס גענויער פינקס• לעכקײם, װי ער איז געװען בײ אונזער ערשםער פאגעגעניש. װען ער איז געקומען אין ניו-יארק אין 1904 ןןדער 1905. אין יענער בײט איז ער געװען אין סולן רום סון זײן בא• •) 11 ד*ר •*ינרינב פלן סינקלנרם 50-לזץ ננבודססןנ. גינן סיר ותס ןרסיקי *ון סינקיקר תקגן דזסזנק י*נוןן. ווינס *רסיקי *יז וווין נזרנקסז- ריזיר■ ••נקיקר גיסק. רקו.