Literarishe bleter · 1928-10-26 · 43 (26.10.1928) · p. Seite 844

43 זא ליטערארישע בלעםער 844 דןזיקן בושםאנד 6ון דעם טע*סער־קריםיקער!אשײדזנער, קינסםיםילןזןזישער פןרםולירן, װןלסן םיר געזןגם: דער םעןסער-קריםיקער םוז אין זיך פ*רםןןגן די *ינערלעצע דים• *ןזיגיע •*ר *לע יענע ריכםוננען און פעגלעכקײסן פון סעאסראלער שאפוננ. װןם 6*ר א שװערע, אוםגעהויערע, *חרױתפולע #רעעם עלויז אין גייםםיק״םעכנישן זינען דןרף ןאסון דער םע?סער• קריסיקער. ער פוז קידםיפל אינערל״עגען די ■יעסע פאר דער א יפ6ירונג (אםת, פןןראן אזעינע, מאס 8ןדערן, אז א1יך דער קדיםיקער ז$ל זיך .יןין איגערראשן׳. ■יסםע װערסער, מןם באעװלהן ד$ם םעאםערו װי *יוי זןל א קריסיקער קןנען ן■• שאצן דעם ■ראבעס םון א1י6נ1י אין םעאסער, א1יב ער האם זיך נישט באקענס םים דעם מ*סערי*ל 6 * ר דעס אויפםאנ• סירן). ער םוז אושןבן. מאס דער רעזשיםער האם אייפגעסון םיס דער ■יעםע. ער םוז פעםםשםעלן, צי םען האם באנוצם די ריכמיקע אקסיארן, צי פארקערט, מען הןם נעדאר&ס אנ• דערש אײנםײלן די ראלן• ער םוז אין זינען האבן, צי דער ארסיםם האט ריכסיק דורכגעפירם זיין ראל צי גישס, צי דאם שםיק, דער רעזשיסער, די םיסשפילעד הןנן דעם איסיסס גע• האלפן, אדער געשסערס. ער מוז נישם ד ע ס. נאר ד י *ר• םיםםן, א האלב סוץ און םער, אין זינען האבן, *ער םוז אכםונג־געבן, צי דער בינע־םןלער האט גענרןןלן דעם זין פון דער דראמאםישפר דיכסונג. ער ם ז האבן די דרייססקײס, אין דעם אלעם, מאס איז אין םשף פין װאכנלאנגער ארבעם ■8• םעלען אוי8געב1יס געװארן — פים אײן בלי ק, מיס אײן םןל זען און הערן, זיך פאנאנדערצוקלויבן, סןסםצוהאלםן, צו בן• שרײבן און ןלצושאצן. װיכטיק פאר שרלןז אמעריקאנער ביכער צר בילילע פרײזן ל. לערער — די מןןדערנע ײדישע שול פרײז —.10 שלום עליכם — חטבה-געלם (קינדערשפיל אין דרײ םצעגעס אילוםםרירט) . 1.65 י. דראכלער — ארוזרקעם חלום (א שפיל אין 4 בילדער אילוםםרירס) —.2 אביהם דײזען — 50 לידער (פראכט• אױםגאבע, פארביק-רײך אילוםט.) סס.6 י. קאפינסקי — מײן א״ב (אילוסםרירט) 2.50 ״ א פעשה פון 3 ציגלעך װײסע (אילוםסרירם) 2,50 ז. װײנפער—דער באםרײטער (קינדער-אפערעסע אין אײן אקט) , דער גילדערנער האן ס4 5 כאװער פאװערם םעשהלעך, 2 בענדער, בראשירט 9.50 . , , נעבונדן 11.75 פרץ הירשבײן — א מעשה מיט א בער 2.25 . , דער קאמיליאן 1.50 יעקב קיעפלאק — פארבלאנדזשעט 60 3 ח. גאלדבלום — םוראשקעס —.3 בוכהענדלער, שולן/ ביבליאטעק ראבאט נ 8דרעם פ*ד בריװ .ס2 1ז1י\י01£א ,0/״320זסע\ ,"•61ז1סץ8״ .2[>זצ>ק5 ג *דרעם 6אי נעים 13.196 .0 .א .ק אן אקסיןר, װעס ער אן אנדערש םןל אונסערציען סן-הגל איבער יעגעםס א1יםםו און אנסאםבל. ער זועם אבעד נישס ם1רא האבן 6אר א שאר6ן קלאפ און שסאך דארס, מו דילע• םאנסיזם פראםםיםולרם זיך, װו עם׳הןרצות װערם דערה1יבן און סאלאנסלאזיקײם וארבאהאלם זיף הינםןר חוצפה. דער סעאסער-קריסיקער קאן דאס פ ו ב ל י ק ו ם םון זײן סעאסער אין שאצס-אפ דעס רעפערםואר. עד װײסם, װאם צו פארערן 6ון א פריװאסגעשעפכלעכער סעאסער־אזנסערנעפונג און װןם א םלונה־סעאםער איז פחויב צו געבן. ער קןן די פסינאלאגישע, םעםן־פסיכאלןנישע כללים און דערשײנינגען. הגם ער איז םחױב צו םעםםן םיס דער העכסםער און אבסאלו- סער ם^ס, פדוװס ער צו פארםרארםן זיך א1יך װענן דער עקאנא• ■ישער זײס פון סעאסער, מען די אויפפירונג און דאס םעא■ םער נוסא *ארדינען עס; ער װעס אבער ציקיקן זיך מים א קאלם הארץ, װי עם װאקםס די נ1יס 6ון א םעאסער, נאכ• םער■ ער װעם 6*רסאסלען זײן שארםקײם, װען *ר װעם זיך איבערצייגן, אז דאם טעאםער איז שעדלוך, אין קינסםל^רישן זינען אוםערלעך אין איםז1יבער, פ?ר דעד קילםוד-באלײדיקנדיק. די דאזיקע לײדנשא6ם, ליבע, גלויבן האס דער סעאסער• קריםיקער אין — די הױכע אין ױײםע םאם 6ין בילרונג און װיסן. װעגן םאלענס, באגאבםקײס, נערװן, פארשםענדעניש, בלוט—איז אפגערעדס; אן דעם קאן קײן שום שא6ערישע אר• בעס נישס געםאלס זײן. װעד עס 6ארמאגם נישס דאם, דארף זיך בכלל נישס נעםען בי סעאסעד. אזױ־ארום מערס קלאר. אז אין יעדן םאםענס װאלם דער םעאםער־קריםיקער באדאר&ט בלויז בײםן דעם םרונם, בלויז אריבערגײן ה י נ ם ע ר דעם 6ארהאנג — אץ ער װאלם געקאנס פארבײםן יעדן אײנבלן םיטשאוער 6ון סעאסראלן קונסס-װערק. ער װאלס נעקאגס כמעם שרייבן דראפעס, כפעם זײן ארםיםס, כפעס רעזשיסירן, פטעס אנ6ירן םים א םעאםער. דער דאזיקער .כ ם ע ס׳ איז זײן םחיצה. עס איז — אפשר — זײן אומנליק, אבער — געיױם—ז־ין גרוים, אוםדערהערם גליק. אין דער פראקסיק קוםס-פאר א8ם• םאל דער דאזיקער בײס: קידם פ א ר דער בינעי שפעםער א 1 י ף דער נינע און פארקערס. פאד דעד םעאסער־קייםיק (און בלויז װענן איר רעדן םיר) איז דער דאזיקער בײס א גר1ים שםײגערנדיק גליק. אויב מיר װאיסן װעלן דעם פארלאג .רענעסאנס׳, װארשע ןרשס דןרשינןך• בערזשערעיאיסן פאריז רעטאן *ר״ז 7.20 זל. ו*ד־ןס 6*ר *ריװ: 'ס2 1ז1׳^16ס1יז ,סי^סכגתס^ "ת6ו1סץ8״ .נ1)(6ק5 פארלאג 3■ קלעצהױ, װארשע שוין דערשינען א• קאגאבאװסהי ל־־ײב ארד יד־־עבז 1־•: 7 זלעסןם. ■דיעם׳ ס2 1>1׳ײ6|סא ,ס׳״ס^סתס,^ ,"תסו^סץס״ .12ז1סק5