Literarishe bleter · 1928-10-19 · 42 (19.10.1928) · p. Seite 828

42 .ױ# ליטערארישע פ׳לעמער 828 װעגז װאכטאנגאװן שפילן דועטן, נאר מײן פעסימיזם איז נישט געמינערס גע• װארן, און װאכטאנגאװ האט געהאט אן אומעםיקן און שװערן מיטװוינער. אונזערע באגױנגען זענען נןןך שװערער געװןרן׳ װען איך הזןב אײנמןזל אויפן גאס געקויפט בײ אן ןןפגערי■ םענעם מענעשן א גרויםן שװארגן הונס. דער הונט איז גע■ װען קראנק און איף הןוב זיך מיס אים זײער פיל אפגע• געבן. װאכםאנגןןװן האט דענערװירס םײן הונס, װאס פלעגט שטענדיק בילן אין שטוב און אין םעאטער, װו כ׳םלעג אים מיטנעמען. בײ אונז הןןט זיך אנטװיקלס עפעס א גאנץ־מאדנע שפיל, װאס האט בײ אונז געהײםן ,אין א געלערנטע םאלפע״. ם׳איז באשטאנען אין דעם, װןוס יעדן אינדערםרי הןןם אײנער סון אונז לויט דער רײ געמוזט קןןכן קאװע, און דער װןןס הןןט געקאכט די קאװע, איז געװען די ,געלערנטע מאלפע-. ער האס זיך באדארפט אויפהויבן פדי, און די גאנבע ארבעט אויםפירן קריכנדיק אויף אלע םיר, און דער צװײטער הןןס געהאס דאס רעכט די םאלפע בו באשסרןןפן, אפילו ןןנשלןןגן. די ,מאלפע״ הןןס געמוזס געמוזט געדולדיק איבערטרןןגן אלע באלײדיקונגען און אויסװארטן אויםן םארגנדיקן טןןנ, װען מ׳װעט קענען פאר אלץ זיך נוקם זיץ. ם׳קען זיך םןרשסעלן, אז אונזערע אקסיןןרישע טעמפעראמענטן הןןבן זיך םון טןןג צו טאג מער בעשפילם. מ׳פלעגט זיך דערלאנגען םיט זיונויס• געדרײטע טעפיכער, מיס שסולן א. אז. מ., נןןר מיר הןןבן אלץ פארטראגן. קײנער פון אונזערע חברים האט נישט גע• װוםט פון דער שפיל אין דער ,געלערנטער םאלפע״. בײ אונז האט זיך אויסגעארבעט אן אײגענע עטיק, לױס װעלכער םיר הןןבן דערפון קײן זאך נישס געסארט דערצײלן. נןןר אײנ• מאל האבן זיך אונזערע לײדנשאםסן אויםגעלןןדן, און דעם$לם איז דערגאנגען צו א קלײנע קאטאסטרןןפע. איך געדענק נישט, װער איז דעמאלט געװען די .געלערנטע מאלפע*, נןןר די ,מאלפע* האט זיך צעבונסעװעט און ס׳האס זיך אנגעהויבן צװישן אונז א םארביטערסער געשלעג. װאכסאננאװ שלןןגנדיק זיך האס מיר געסרןןפן אין פנים און אויםנעברןןכן א צאן. מיטן פארבליבענעם שטיקל צאן הןןב איך זיך בוכשטענלעך צעשניסן די צונג, נןןר דאך האכן מיר דעם נעשלעג םןןד• געזעצם. אין א פאר רגעס ארום האט זיך מ־ר אײנגעגעבן צודריקן װאכסאנגןןװם קןןפ בײ םיר אונטערן ארעם און כ׳האב אים םעסט צוגעשטיקט. כ׳האב אויםגענוצם זײן הילם■ לזןזע לאגע, כדי אביסל איבערכאפן דעם ןןסעם. צוסעליק האב איך א קיק געטון אויף װאכםאנגאװם פנים און כ־הןןב דערזען, אז ער איז שװארץ געװארן און װארגט זיך. כ׳הןב אים אפגעלאזט. די שלאכט האש זיך געענדיקט און צוזאמען דערםיט אויך אונזער ,סײנטשאפט*. בײ םיר איז געשװןןלן געװארן דןןם מויל, כ׳הןןב נישט געקענס עםן, און װאכטאנ• גאװ האט מיך זארגזאם אפגעהיט. װען איך הןןב געפרעגט װאכטאנגןןװן, פארװןןם הןןט ער מיר נישט געזאגט, אז ער שטיקט זיך, הןןט ער מיר געענס• םערט, אז לכתחילה האס ער זיך נישט געװןןלט אונםערגעבן, און דערנןןך האפ איך״ אים אזוי צוגעדריקס דעם האלז, אז ער האט שוין נישט געקענט רעדן. אונזערע ברוטאלע גע•, שלעגן זענען אין תוך גןןרנישט געװען אזוי גרןןפ. אויסער דע6, װןןס זײ האבן געטראגן א ספןןרם־כאראקסער, זענען עם געװען אויםברוכן םון ױנגאטשערײ און פון מונטערער םרײלעכקײס, װעגן װעלכע ם׳איז איצט אזוי גוט זיך צו דערםןןנען. מיכאיל־ טשעכ$זד> דאס טעאטער (די סטודיע פונם מןןסקװער קינסטלערישן טעאםער — רעד.) האט גע■ מאכם א טורנע איבער די דרום־שסעט פון רוםלאנד. איך מ־ט װאכטאנגאװן האבן אפגעשמועםט בו װוינען צו־ זאמען אין אײן צימער פון א האטעל. איך געדענק נישס צוליב װאס מיר איז אויס• געקומען פארהאלטן זיך אין מאסקװע. און איך בין גע־ קימען אין דער שטאט, װו דער טעאטער איז אװעקגע־ פאדן, םיס אײן סאג שפע־ טער. איך בין ציגעגאנגען צו א דראזשקע און געהײסן פארן אין דעם האםעל, װו ס׳האבן זיך אפגעשסעלס די אקסיארן. — איר זענט אנסאן פאװלאװיטש טשעכאװס פלימעניקז— האט מיר פלוצלינג דער פורםאן א פרעג געטון, אנבויגנדיק זיך צו מיר. — יא, איךן—האב איך געענספערט מיט גרוים פארװונ• דערינג. — ביסע, זעצט זיך. איך בין געװען אזױ איבעראשס פון דער מעשד״ אז כ־האב זיך אפילי נישט געפרוװט קלאר מאכן די זאך, קײן געלט האט בײ םיר דער דראזשקאזש נישט נענומען, בײ דער טיר פון האסעל האט מיך געטראפן דער שװײצאר: — איר זענט אנסאן פאװלאװיסש טשעכןןװס פלימעניקז — יןן, איךז — ביטע, ארײן. ם־האס םיך ארײנגעפירס אין א גרױסן ציםער, דארט איז געזעסן װאכסאנגאװ און האס זיך געקײקלט םאר געלעכ• סער. דער שפאס הןןט זיך אים גלענצנד אײנגעגעבן... נישט קוקנדיק אויף אונזער פרײנטשאםט, םלעגן צװישן אונז פארקומען קלײנע רײבונגען. דער שולדיקער בין איך געװען. כ׳בין רעמאלט שטארק פארכאפס געװען פון שאפענ־ הויערס װערק און שטענדיק געװען מרה־שחורהדיק געשטימס: אויפן נןןז איז בײ מיר געװען אננעשריבן, אז איך װײס עפעס אזוינס, װאם עם קען װיסן נןןר דער, װאס האס גע־ לײענס שןןפענהויערן. װאכםאנגןןװן האט דאס, װי ם׳זעט אויס, געערגערט. ער הןןם געפילם די אומנאטירלעכקײט םון מײן האלסן זיך. כ׳בין גאנצע טעג געלעגן אין בעט םיט שןןפענ• הויערס ביכער. װאכטאנגאװ הןןס געבראכס צװײ מאנדאיינעס און הןןס מיך אויסגעלערנט שפילן םון נאסן. םיר םלעגן *) דער ב*דיםסער *רמ־פס םיכןיל םױעכןוז (דזר זין 6״ן *. םשױ- כ*זזס בדײער) ה*ס 6ןרע6נסלעכס *יבס * כיך ערינערינגען *ין יע:יננר*ד;ד 6*רי*ג .*ק*דעםי*״ *. נ. ,דער וזענ *ינם *קםי*ר״. םיר ניבן 6ין דעס <יך *ייניקע ז-סיעך, װ*ם דעיב״ין װענן דעם בןריסםן רעזסיסער װ*כס*ננ*װ׳ װןס ה*ס, *נב, *זיך רעזשיסירס *ין .הביסה• יעס ,ייניק״• רעד, ם. סזזנןון