Literarishe bleter · 1928-10-19 · 42 (19.10.1928) · p. Seite 822

41 ץא ליטערארישע גלעטער 822 די טעאטער־וועלט אין בערלין (א נריװ פין נערלין) הערמאן םװעט׳בערלין אנער ד$ם מ1ל סון גראנאזסקין װי אפגעשין. די פרעםע האס די סארשטעלינג אוםנרחמנותדיק ארונסערגעריםן. ראשית, הןןם די דײםשן נישס איםסןןנירם, װזןם א .זשאר■ גןןן־סעאםער* שפילם אײרןןפעישע שסיק. נװײםנם, איז זײ די סארשסעלינג בכלל װײניק געםעלן נעװןןרן, און זיצנדיק אויף .טרואדעקי, הןןט מען שטארק געפענקש נאך שיםעלע סןןרןןקער אין נאך בניםין השלישי... אויך מיר—ײרישע טעאסראלן-זענען אװעק םון גראנןןװ• סקים לענסער פרעמיערע אנסוישם. קודם-בל איז אוםנעלינגען די ליסערארישע נאארבעטונג םונם שםיק, װאס איז נינויםקאספןןנירם פין רןןםענס םרילןןגיע .דאנאגןןא־טאיקן׳, .סריאדעק אין נעץ סין זנות׳ אין .סרואדעק דער ״פירער פון דער פאיטײ םון ערלעכע מענסשן*. די בא• איבעטונג שםאסם טאקע םין איזי כאריק, *בער זי איז שלעכס און אפילו רײן־שפראכלעך לעסיש און םיל םיט רוםיביזמען. ראמען איז אײנער םין די בײםנדםטע און גייםטרײכםסע םיאנ• צויזישע םאטיריקער און זײן טעאטער״שטיק .דיקםאטןןר• הןןט דא פאראיארן געהאט דעם גרעםטן ערפןןלג. אין .סרואדעק׳ האם מען ראמענס שארםע םאסירע און קלוגן װיץ אזוי םאר■ םלאכס, אז םען איז געזעםן אין גראנאװםקים טעאטער אין זיך געלאנגװײלם ביז צים גענעבן. גראנאװסקי ה$ט דער סןןרשםעלונג געגעבן אן אויםער־ ןןרדנטלעך־אינטערעםאנטע םעאםראלע םןןרם, נתן אלםםאן הןןס געגעבן זײער ראסינירםע דעקןןראציעם און װיציק-געצײכנטע קאםטױמען. איער דאם אלץ הןןט נישס געקאנס ראטעװען די לאגע. און׳שוין אויםן צװײטן טןןג איז דןןם טעאםער געװען פוסט. מ־הןט זיך גענוםען ראםעװען מיט .בניםין השלישי׳ אוז ערשט אין די לעצטע טעג הןןט דער עולם װידער ןןננעהויבן גײן און קלײבן נחת םון גראנןןװםקים קונםס. איצט גיט גרא■ נאװסקי פיצם .בײנאכט אויםן אלטן מארק׳ מיס קרײנם םוזיק און פאלקם דעיןאראציעם. איך װעל װעגן דער סןןרשסעלוננ שרײבן אײך נאך דער פרעמיערע. גראנאװסקי הןןט איצט קײן םזל נישם אין מןןםקװע עפעס קיקס םען אויף אים דארם קרום. אין די .ליטערארישע בלעטער״ איז געבראכט די נןןטיץ םון ,עמעם״ װעגן טעאטער. מאסקװע שיקט איצם צו גראנןןװ• סקין א קןןמיםאר—דעם באקאנטן ש. פאלאטניק, װעלכער דארף שוין די טעג קומען. מ־פארלאנגט, דןןס קאםער׳טעאסער זןןל אינגיכן זיך אומקערן צוריק קײן מןןסקװע. אויף זײער אמערי• קאײשן טורניר איז מען נישם מםבים נראנןװסקי הןןס ןןנער דא אין אײראפע א רײ פארפליכטוננען. ער שטעלט א םילם, ער איז אײננעלאדן אין אײניקע גרויםע טעאטערן צו אינסצע• נירן סןןרשטעלונגען. און נישט נאר גראנןןװסקי. אויך םיכאעלס און זוסקין זענען םארקןןנטראקטירט פארן סילם אויף עטלעכע חרשים און אויב זײ פןןרן אװעק, דארםן זײ צןןלן גרויםע שסרןןפן. ס־קאן קומען צו ערנסטע קןןנסעקװענצן. הלװאי זאל דער קןןנפליקס צװישן גראנןןװםקין און םאסקװע אדורך בשלום. גראנאװסקים טעאטער מ ו ז װײסעױ לעבן, און םיר הןןםן, אז ער ו ו ע ט װײטער לעבן. נץילין, ס1-*ער ןקפןנץר• בערלין װערט איצט א מקום־מקלט פאר רוםישע רעזשי• סערן און שוישפילער. אין םשך םון לעצטן חודש זענען דןן געװען טאירןןװ, סםאניםלאװסקי, מיכאיל םשעכאװ, באראנאװ• סקאיא (הויפס־ארטיסטין סון גןןרקים .סוסער׳ אין פילם) א.א. סאיראװ הןןט דא ןןפגעשלאסן אן אפמאך מיט א גרוי• סער םילם־געזעלשאפט און װעט דןן בקרוב צוגרײטן א פילם. אין אפריל קוםם סאיראװ אהער מים זײן טעאסער אויף גאסט• רןןלן. סםאניסלאװםקי איז אײגנסלעך געםארן צו זײן שװער• קראנקן זון קײן באדנװײלער. דערװײל האט ער אבער אפגע• שלןןםן אן אפםאך םיט אן ןןנגעזעענים אימפרעסאריא װענן די גאסטרזןלן פון דעם מןןםקװער קינססלערישן סעאטער אין אײרןןפע, באזונדערם אין לאנדןןן. װו זײ האבן נאך קײנסאל נישט נעשפילט. מיכאיל טשעכאװ, דער בעסטער שוישפילער פון הײנסיקן רוםלאנד, הןןט שוין םון לאננ שארפע סכסוכים מיס זײנע טעאסער-חברים אין מאסקװע און דער סוף איז: א. טשעכאװ באזעצס זיך איצט אין בערלין. ער שםודירט מיט התמדה די דײסשע גראםאטיק און װעט נאך הײנסיקן סעזאן שפילן און רעזשיםירן בײ רײנהארטן .האמלעט׳ און ״ ,עריק דער םערצנסער׳. דאם מןןסקװער קינםטלערישע טעאסער פײערט, אנב. םוף חודש זײן סב־יעריקן ױבילעום. די שמחה װעס דאיטן דורכנע■ םירט װערן םיט גרוים פאראד. דער יובל־קאמיסעט האט אײנ■ געלאדן קײן מןןסקװע א רײ אננעזעענע פערזענלעכקײטן סון אײרןןפע. פון בערלין זענען אײנגעלאדן געװארן םאקס רײנהארט און אלעקסאנדער גראנאך. דער פארבאנד םון די דײכשע שוישפילער האט סטאנים־ לאװסקין און נעםירןןװיטש דאנטשענקאן באשטימם םאי זײנע ערן־מיטנלידער און געשענקס זײ בײרן גאלדענע מעראליאנען מיט בריליאנטן. רײנהארט םון דין זײט האס געשענקט סטא■ ניםלאװםקין א טײערן אויסאםאביל און די טענ װעט לבבוד םטאניסלאװםקין בײ לעאפאלד יעכנער — דעם דירעקטאר פונם בערלינער מלוכה־טעאסער — םןןרקימען א םײעילעכער באנקעט. עם איז געװןןרן צען יאי, זינט די .הבימה״ עקזיסטירט און דןן, אין בערלין, װעט מען א־ן אײנעם פון די שענסטע הןןטעלן פראװען א שמחה לכבודם. םסאניםלאװםקי האט צוגע• זןןנס אנסײלצונעםען אין דעם .הביםה׳־באנקעט אין לעאפאלד יעסנער װעס דערבײ פרעזידירן. עם איז, אגב, אינסערעסאנט, אז דער בערלינער קאמיסעט ,לםען הביםה׳ סוט דא אויף ניעשים. זײ זאמלען שװערע צענדליקער טויזנסער מארק. זײ האבן דא א ספעציעלן .הביםד,'• םעקרעסאריאט, װןןם פירט־אן מיט דער זאמל.אקזיע און װאס ארבעט מיט גרוים דערפןןלג. די בערלינער קהלה האט בא־ שסיםם םאר דער ,הביםה׳ א סיבםידיע פון 6000 מארק א יןןי. גןןרנישם ױם־טובדיק איז, לײדער. איצט בײ גראנןןװםקין. הײנסיקן םרילינג הןןט זיך דא םיסן ײדישן קאםער• סעאסער געסון אויף טיש און אויף בענק. די קריטיק הןןם זײ נעלויבט אין טאג ארײן, דןןם טעאטער איז בםעס יעדן ןןװנט נעװען געפאקם און מיט גראנןןװםקין הןןס םען זיך דןן ארומ• נעטרןןגן װי מיט א נײעם טעאסראלן םשיח. נאך דער נײער פרעסיערע םון .טרואדעק״, הןןט זיך