Literarishe bleter · 1928-10-19 · 42 (19.10.1928) · p. Seite 821

821 ליםער * ר ש זז בלעםער 43 זא ספעקטןןר האם א שמײכל געסין. — װזןס איז דא עי רעדן, ר שלמה, איך הןןב םיך א ביסל ןןפגערוט, די בײנער אויסגעגלײכס... ןןבער םאקע דעופאר, ר׳ עלמה, הןןב איך ןןנגעהויבן בי פילן אז עפעס םעלט מיר... איר פארשסײט: אינעײײניק איז עפעס נישט אין ןןרדענונג... איך םרעג אפילי בײ דןןקסוירים. באי רייקן זײ מיך, זײ זןןגן, אז איך װעל נאך לעבן, ןןט אזוי װי איר קוקט מיך ןןן, א דרײ הונדעס יאר... אבער איך װײם בעםער םון זײ, אז עס םעלט פיר עפעס.״ שוין נישטא די אמןןליקע בוחות... א גבור בין איך דאך געװען... — אין א בװײ יאר ארום װער איך אן אמעריקאנער בירגער. און דעמןןלס נעם איך די םיס אויף די פלײגעס אין מאך מיר א יאזדע קײן פוילןז... הא, באשע. װאס זןןגםסוז - הןןט ער ז־ך רירעװדיק אויסגעדרײס מיסן פנים בו דעם װײב ער איז ארײנגעפאלן אין התפעלות און מיר אנגעהויבן צו ײײזן. װאס ער האט אין די לעבטע דרײ יןןר אנגעשריבן און אפגעדרוקט אין דער אמעריקאנער פרעסע: ,די סודות*, ,די קללה םון שענקײט׳,. .אויף פרעמדע װעגן• און דרײ בענדער זכרונות. חיץ דעם. הןןט ער פארריכט ,דעם ײדישן מוזשיקי. איצט, װידער, שרײבט ער א גרויםן רןןמאן, װאס װעט זיכער איבערשטײגן אלץ. װאס ער הןןט ביזאהער גע■ שריבן. דןןס איז א גרוים. גרוים װערק. װןןם כאפט ארום א שטיק לעבן םון עבר און א־צט... דער עבר און דער איגס זענען בונויםגעםלןןככן אינאײנעם... — איך װיל גאװײון דןןס םאמע פארבאי־גנסטע םונם לעבךװײזן עס דער װעלםז נישקשה, איך קען נאך שרײבןז עס האבן בײ אים גענומען ברענען די אויגן מיט יונגלשע םײערלעך. דער אטעם הןןט זיך אים סארהאקט א מןןדנער געמיש םון יונגקײט אין אלטקײט אין שײאכקײט די יונגקײט הןןט אבער פאוגאסן די אלכקײט. (סיף קינזס) די אמעריקאנער גליקן אויף די װארשעװער דאגות... פלובלינג הןוס ער גענוכען רעדן שטיל, װי א סור.־ — און װןןם מײנט איר, זענען די אמעריקאנער גליקןז װען איך זאל, א שטײגער, צוליב עפעס א םיבה נישס ארײנ• שיקן קײן קןןפיע אין רעדאקציע א װאך. צי צװײ בין איך אײם קאפעליוש־מאכער, איז א סוף צו די אמעריקאנער גליקן... םען װעט נישט קוקן אויף םײן עלטער און פען װעט נישט נעםען אין אכס מײנע פארדינסטן... דןןס, קענסיק, זענען געװען שװערע געדאנקען. װןןס הןןבן אים פארשאםט יסורים די לעצסע יןןרן םון זײן לעבן אין אסעריקע. - אין א םרײער סינוט הןןב איך םיך ארײנגעכאפט צו םפעקטןןרן צום ןןװנטברויט, םפעקטןןר, דער נאסטפרײנטלעכ• םטער מענסש אין דער װעלט. האס נישס געװוסט. װןןס צו םון מיס מיר. ער האט דיך גענומען ארוםםירן איבער די צימערן, געװיזן םיר די באקװעמלעכקײטן םון די אםעריקא• נער װוינונגען, גערעדט מיט התפעלות םון דער מןןדערנער טעכניק, און דער אלסער ליבער שרײבער האס זיך פאר• װאנדלט אין א פרײ געזונט לעבעדיק קינד. עס איז געװען הײמלעך, מיר הןןבן זיך אװעקנעזעצם בײם סיש. םין קיך הןןט מען ארײננעסרןןגן מסינקשע מאכלים. איך װןןלט אםילו געזןןגט: מאכלים װאס או־ף זײ איז געלעגן םפעקטןןרס חותם. ספעקטןןר הןןט נישט נןןר געװוםט, װ ןן ס צו עסן, נןןר אויך װי אזוי עס דארף צוגעגרײם װערן דןןס עסן. ןןבער איך הןןב געסילט, אז אינטער דער געםיםלעכקײם און הײמלעכקײט ליגט םארגנבעס און םארבןןרגן א פײנלעכע בענקעניש צו דער אלטער הײם און צו די הײם״ײדן. פיר זענען לאנג געזעםן בײם טיש. צילעצט הןןב א־ך אים א םרעג געסון: — נו, װי םילט איר זיך אין געזינטז ^רעזולטאט גו־רל?3׳ סו־ ביכער־פרעמיעס^ סאר די אבאנענסן םון די ״ליסערארישע בלעטער״ און ,די ײרישע װעלט״, װעיכע האבן ארײנגעשיקט זײער אבזןנאמענט-ןןפצאל ביזן 14-םן אקטאבער ד. י. זונטאג דעם 14-סן אקסאבער אין אנװעזנהײס פין םשה לערער געניע קלײנער, ױסף לעװ, רחל מײזיל, לײזער װײנאפעל, איז סארגעקופען די צױננ סינם גורל םון די סז ביכער-פרעפיעס םאר די אבאנענטן סון די ״ליט בלעכער* אץ ,די ײדישע װעלם׳,. ראס האנן באגײט דעם אנאנאפענט אויםן 4-טן קװארפל בי'ן 14 טן אקטאבער. געצוינן די צעםעלעך האם םאסל פעלעננאנד. עס האבן געװינען: 1) י. אפאטאשר — געקליבענע װערק אין 8 בענדער-סעמעק מאראװיטש, גאזשקאװיץ, (פיעסרקאװ. געגנט) 2) ה. לייװיה—געקליבענע װערק אין 5 בענדער—יעקב בעקער, סאן־פאולא, (בראזיליען), אװ. ראוגעל פעםטאנא 403. 3) פראפ. 5. יסאגאן —געשיכסע פון םערב-א־יראפעישע ליטעראטורן-אין 3 בענדער—ח. מעלניצקי אנסןןניאװקע. 4) ״לי יילישע װעלט״ — חודש־שריםם, צ/י יןןר. םון אפריל ביז סעפסעםבער — חנן רובאכא, װארשע, שטשענשליװע 3. 5) א. ראבאי - ,אײגענע ערד׳ - ל. לערנער, הןןראבלןן. 6) מ. גארלי — .צװישן מענםשןי — פםח פיעקאטש — פינסק, גראדזקע 17. י) רחל ה. קארן — .דןןרף״ (לידער) - געז. ,תרבות/ קרילאװ. 8) מ־ גארלי —,מײנע אוניױערסיטעםן״ — סאלאמןןן גאלדמאן. באכנ־א, 3-טער מאי 548. 9) פראפ. פ. שניאורםאל — .דער װעג צום מענטש׳—א. פזשעדעצקי. אלעקסאנדרןןװ־קויאװכקי, װילםאן 19. 10) 3. גלא?מא| — .אויף די םעלדער סון דזשןןרדזשיא• - י. פאייװניק. ברוקלין נ.י. (אםעריקע! 395 קראון םטר. .די ײדישע װדק־־'ט' אדםיניסםראצ־ן •ליטערארישע בי־־יעטער״