Literarishe bleter · 1928-10-12 · 41 (12.10.1928) · p. Seite 813

813 ליםערןןריע* 3 ל ןסע ד י4 זא .די פוםע איז נעװען א גוסע םוחרסע אין פערפיפעריעם*, ד. ה. א נוסע קױםערין (ז. 112). ,ד>ןס הזןט געבראכם דערצו, אז דןןס ײנגל הןןט אלײן #:געהויגן צו םארנלײכן צו דער צױננ (דןןס דארף בײם קןןרעקטאר הײםן .די דערצױנג״—י. ר.) אין שול און אין דער הײם און ױך געםרענס װעלכע די װיכסיקערע איז*(!) (ז. 189). .איר װעט זען, אז אײער סאסער... די ןןרגאניזאציע םארנאכלעםיקס״ (ז. 285). .רחל םענציעס איז איבערגעגעבן גע- װןןרן אין צװײטויזנט װערטערדיקן אינטערװױ םיט הער זיגער די פארהעלסנישן אין רוסלאנד צו םארםולירן׳ (ז. 364). .םאר םײד• לעך א הויף םאכן׳ (ז. 506). א נישקשהדיקע קאלעקציע םון איבערזעצונגם־קינסט, װעלכע ם׳קען ןןן א שיער םארגרעסערן. צום םוף װיל איך אבער אויך ברעננען א קלײנעם םוסטער םון דער קןןרעקסור. ״ױנגע םײדלעך איז םיל לײכסער צי כאפן װי אלסע*. כיװעס זיך, אז ס׳רארף שטײן .פײזלעך׳. ם׳הןןט לעצטנס א םך גענומען רעדן װענן די הםקרדיקע איבערזעצונגען. .פעטראלעום* איז נןןך א באװײז, אז די חסקרות איז םיל גרעסער, װי אנדערע םײנען. י• ראפזןפןןרט זאמיד־יונגען לטוברת ,שול־קולט״ אײנסןןליקער ןןפצןןל (אײסער די חודשלעכע ראטעם) — 500 גילדן — 500 ״ — 300 ״ — 100 . — 50 ״ — 75 . 1555 — 1935 — — 3490 נילדן א. נעפנער — גליקסםאן, בערלין רעדאקציע ״םאפענט אנשעל שור פארק טורקןןװ חײם בזשןןזע שם. יאנןןװסקי רשיפות 1—2 שוין עושינען סון דרוק דןןס ביך ״די אנטפלעהונג פון דעפ גרויםן שאטן״ ־ח ד־זײם יבחק בונין אינהאלט: א) און װו בין איךז ב) די קללה און די ברכה; ג) הםכים; ד) זײגערס; ה) ײדן און ײדנםום; ו) אײן נשםה אין םינף נעשטאלטן ז) דער אײנזאמער אין זײן שןןטן; ח) די אנספלעקינג םון ״אני פאפין!"; ט) ״התנלות הןןדם*; י) שרשים; יא) בריקן _ פיייז <£ נילדן — מיס נסעסזיוננזזן זיך װזנדן ל1יסן *ורקס: .1 1ז1י.י61|8א ,ס׳װסבבתס^ .1>י13 £. 0 1X1-11תת<>8^>51^ *ין *יים סחנר: .29 1ז521ט!ס4ס)( ,66%*1 ,א 1 א 0 8 .ו0 ״די תאוה אונטער די אולם ־ בײמעו״ ײי־־ע ■׳: ױדזשין א׳ניעד־1 םון ענגליש—אברהם טײםלבוים — דרוקט זיך אין .די ײדישע װעלט״ װען ם׳באטראכט דאס דאזיקע װערק איזןןלירט סון סינקלערם שאםן, איז עם א גאנץ אינטערעסאנט בוך. די שילדערונגען סון די נאםם-קװאלן, באזונדערם םון דער נאםט-שריסה, זענען םײן, די טי&ן לעבנסנעטרײ און איבערצײננדיק. באסראכט םען אבער דאם בוך אין די ראםען סון םינקלערס שאסן, האט עם די אנגעםערקטע חסתנות. .פעסראלעום״ האט נישט צוגענעבן צו סינקלערס שאסן קײן נײעם םןןסיװ. װען םיר נעםען די שילדערונג םון די נאםס-קװאלן, פון לעבן םץ די נאפס-ארבעםער און םען סארגלײכם עם םיס די שילדערונגען סון די טשיקאנער שעכם־הײוער (.זופפ״) און םון די קוילן-שאכסעס (.קעניג קויל״), זעס םען דעם גרויםן אונטעושיד צװישן .פעטראלעום״ און די דאזיקע צװײ ראםאנען. אין די דאזיקע צװײ װערק נעפט ער ארום די דאזיקע פרןןדוקציע-צװײגן אין זײער גא:צן םארנעם: נישסא װאס צוצוגעבן צים לעבן פון די ארבעטער, םין די אונסערנעםערס סון זײערע קעננזײסיקע באצױנ• גען, םון זײער קאםף א. א. װ. דא, אין ,פעטראלעום״ אבער, איז אלץ סקיצירט. און ם׳איז זײער םענלעך, אז נישס צוסעליק: סינקלער האם אויםגעשעפס די סעםע, ער האס נישס װאס צו- צוגעבן. נעםם איר װידער דעם טײל םון .פעטראלעום״, װאם שיל• דערם די װעלט םלחםה אויםן אםעריקאנער באדן, די פאסיװן סון דער םיבירער עקסםעדיציע םון די אםעריקאנער זעלנער, די םא- טערנישן און ס״ניקוננען םון די אםעריקאנער אנסיםיליטאריסטן,— םא װאס םאר א באדײטונג האס עס אקעגן דער שילדערונג סון די זעלבע געשעעגישן אין .דזשיםי היננינם׳ז ם׳איז נישס םער װי א קורצערע, בלאסערע איבערדערצײלונג סון יענעם בוך. די רע- ליגיעזע םעקסעו אבער װעפען באסרידיקט עס גאך סינקלערם בוך ״דער נוצן סון רעליניעם״ז װאם שײך דער אוגסערגעקויססקײט פון דער אםעריקאנער אדםיניםםראציע — איז דער ״זוםפ״ א בע- סערע קװעלע אויף צו שעפן ידיעות װעגן דעם. בלויז אײן נײער םאסיװ איז צוגעקופען אין .פעטראלעום* צו סינקלערס שאפן: עס איז דאם לעבן סון דער גאלדענער ױגנס. אםת, אויך דאם געםינט םען שוין א׳ן זיין ״ה׳־פזשזאט״, אנער דא, אין ״פעטראלעום״, איז עס םאנאנדערגעװיקלט אין א ברײטן לײװנס. ״פעםראלעום״ איז א בולםער באװײז, אז סינקלער װעט םוזן זוכן נײע װעגן םאר זײן שאסן, װײל דער ביז איצטיקער װענ םון םאנאגראסיעס װעגן פראדוקציע-צװײגן איז דורך אים כםעט װי אויםגעפעפם. ם׳קאן זאנן סארויס, אז אסילו דאס בוך ,באםםאן* (װעגן ענין סאקא־װאנזעסי), װאם םינקלער שרײבט, װעט זײן צלויז אן איבערחזרונג סץ דאם אלץ, װאס ער האט גע- זאגט װעגן דער אפעריקאנער געזעלשאםס. דאס איז נישם קײן סארםינערונג םון םינקלערם װערס, נאר אםילו א שבח: ער האם געגעצן םולקאםענע װערק. און זיך איבערשסײגן, קען דער נרעם- סער גאון נישס. װאס שײך דער ײדישזר איבערזעצונג, איז זי קודם-נל שטארק געקירצס אין לעצסן טײל, פםש אפגעהאקט הענס און םים. חוצדעם איז די איבערזעצונג און די קארעקטור א היםלשרײעגדי- קער סקאנדאל. די איבערועצונג איז געםאכט סון דײטש און ם׳קען זאנן, אז א גרויםער םײל םון בוך איז נישס איבערגעזעצס, נאר אפגעשריבן םים ײדישע אותױת. זײער אםט סרעםט איר אזעלכע זאכן: ״דער פאםער םיט בונין האבן נעםראגן א י ר ע (זײערע—י. ר.) עלצםע פלבושים* (ז. 134). ״ער קען זיך אסילו באםרײנדען םיט קרעטין און פלעטין״ <ז. 123). אין דײטש דריקט דער דאזיקער אויםדרוק (קרעסהי אונד פלעסהי) אוים ,אן ערב-רב״, אצי װער, אבער דער איבערזעצער האם דעם דאזיקן אויםדרוק אנגעגופען סאר צװײ אײגננעפען און צוגעגעבן דעם ײדישן .נון״ און סארםיק. הײנט די דײטשםעתשע זאצןו ״אבער עס האט אויך גענעבן,—זי האס קײנםאל נישט קײן נעלט גענוג״ (ז. 137), ״דאס נײעם, װאם איז פלוצים אויםגעבראכן געװארן(!) איצער איס, האט אים אינגאנצן דערקלאפס״ (ז. 50. א םײנער פוסטער אםילו אין דער דײטשםערישקײס). ״פאפ זאגט, אז איך צין דער ערגםםער ײנגל, װעלכער איז נאר װאם אםאל געבוירן געװארן״ (ז. 73. נישקשד,!), ״װען םען האלם אלײן א םך געלם צו םארדינען, אזוי איז עס נישם אנשםענדיק אן ארעמען סײװל(ו), װעלכער לעבט פון א הונגערגעהאלט נישט צו געבן״ (ז. 197),