Literarishe bleter · 1928-10-12 · 41 (12.10.1928) · p. Seite 814

41 זא ליפןרןוױז ויײןו 614 כ ר א ב י ל. טעאםער און הונסט די *רנםט *ן די װיינדד ניי ד*ר *1ים■ ■ירוננ ■ ן ווגזס ״נײנוכם *1י*ן *5סן ם*רק' >יז ווין <וין נןזנ. די םוזיק *יז קןםיננירם דירך יויף קןנזינסקי. די ה1י*ס-ד$ין (.יץ׳ *%ן ,בדזזן״) װנין *ויין םוםבנרג *ון װײםייץ די רייז■ <ק $ םײי .װיינער• קײן װיינע *יז ןונביײגס *1יף נ$ך י1ם-ס1נ. ד*ר י$וזם*ר יידיםנר ר*װי-ם**ם*ר ,ורדס״ (5ײם*ר םסה *ר$ד*רז$ן) ניס *י1ם ןן *1י8<ירוננ .םסיח נייס׳ *ין $ קינד*ר-ו$רס**- ײנג .סיר װיין *ין *רר•*. םיר ה$<ן ווקוםנן ןן *״ניוײגג (<ןר- װ$ס נ$ר *ין *1יייס1) סון די ם$י*ר י. םיסי*ר, י. ק$װנ*ר, ם. נןסיינ, < ז*יםןן *1יף ז״*ר *ויםססקיוננ, װ$ם ה$ם זיך נ**םנ• *ין י$דזס*ר ,הזםיד׳ ד*ם סנ-םן סז*ם*פנ*ד. ** די $1רסם*יונגק <ון םןרײניקסן קינום- יסריסן ר*מי-ס*וס*ד .ססנסי1ן —ןזןזוי״ *ין װיינ* גױ*ן ןוירך םיס נר1יס *רם$ינ. ד$ם בװײם* ור$• נרןם הייס• .הק<ות־. ** די מייסס-רןין *ק ד*ס וילס וון $•■- סןסום ,*1*ײס* װ*יד*ר' ס<יין 1. ונד,: די$נן ניוס*נו*יד (רתי), ם. <. ססײן (ד*ר קןנקזר רנ•), םסה ייוםןן (ר׳ ןיס*ר), זס$ק י*װי (יסרסי נ$רװ*ס*ר), סייװסן דיסס (םרדני), ס1סנה (ס*< יי**). זונסןנ, ד*ס סג-סן ס*םם*םנ*ר *יז *ין ו*נדין *ין זןי סון בןנק הןנדיןװי •ןרגזקווזן די ד*ר*ס*נוגג *ון ד*ר גייד*ד**ױ*סס*יוננ <ון ם$ל*ר םסה 11*115*0. *^ דור וןקןנם*ר ײויסזר ס$ל*ר <$רק סװןרץ ה$• *ױונ*סם*יס *ין װורס* *ין יןקןי 1ון ,וני נרית׳ זײנ* ןרויםן• די *1יםסס*- יונג *יז $<ן נ*װ*ן *ין ױיף *ון 5 ס*ג■ קיןרן יןננ הןם ןנבזהױנן נו ססיין *ין 1ו*נן• *ײר*ס- די בריםקסר דרןפןםיס* ססװי* <ירס- *ױף 0. ןנדריייװם ,ד• ם*נ *ון *ונז*ר ייון/ *ץ ד*ר .םןןסור-וײסוננ״ נום• 1 *יז <װ. ונד. ןונידרוק■ ן דירקיורוננ <ון יםמק נןזסיק — .וןרװןם ה$ס ד*ר ,םםנסױן׳ *ױונ*• ה*רם *ו סויין?• םון דזנר דירקײרונג *ױ ד$ך ניסס קיןר, <ןרװ$ס ר*ר ,סםנםױן״ ה$ס *1י*גע. ה*רס <ו סויין.—*ין דיםזיינן ניסיר זיגסן ןריין * רײ דירנײיונבין םון ורסיססן ,װי ןזױ *יך וק ניקוםין נו ד*ר •ינ*״, ס׳קוםון דורנװיוננק <ון *. סןם1*רנ, ד. ײדירםןן, *. נר$ו<*רנ, י. <*יד. .סס *ין ריניר נייים ײדיסן ס*ןס*ר *יז .קידוס הסם״ נ*נןננ*ן נױ *יגס 10 םןי. *י1• נײס ד$ס •דןנרןפ <יז "די*1 ייי *ק- הוםןר .נו*י, װ$ס װיי ד*ר רניו• םחיק *ין ה. קןן. ** *ין ריפ*ני*ן *ױ ןרנןניזירם ו ײדיסק סרי•* םים יידיו ■ןס1$קו *ין ד*ר סייץ. *ון סױין וןרן *ץ דיר סרי•* םסה *ין נןסןיין ייוםןן, י. קרייפןן. יעי• גסמן םײץיל־1 ו$ד*ן *ונויוניזןםיס װ*דן *ין *ײן נ$נ1*ר ק*דו*רסן<ס. נרי די קויסיר-ןרנזס זןי ניס■ ניסין װ*רן נוויייק *ון װינקידיק, נ$ר ןרנןני- זירם *ין סיססזםוסיס. נדי דורנניוירן די *ונ**ר- נזנוסזנ* *ויונןנן, װיי די ײדיס* קויםוד-ג*ז*י- ס**ס נרינדן ן •*נסרןלן *ןיקס-זןריןנ, *ר1ים- ג*נן * װןננניןם װ$ן זןי זײן נזװידםזמו ד*ר ײויס*ר קייסיר, *ם*נ*ן בינייןםקקן *ון קויסור- <*רײנ*ן *י1*רן יוני, ה*י<ן ןרנןניזירן ד$ס ײדיס* סײ-װ*זן *י *וסר*סן נוס *ױ<נ1י *ין ײדיס* סוין, סן<ן * ײויסן םוזײ *ון $נד*ר* *ני*נ* *ינססיםי1י*ס. די *יניגיןסןרן *ין ד*ר ןרגוניזןני* ז נ*ן: ד־ר מײם זסיםיןװוקי, ס ני- נ*י, ד״ יײװיק, י י*ר*ר, םנחס נןרײסן, *. י*י*י*ם, ד״ר *. קןיויניק, םיך *■סםײן *. *נר- וי *ןרם *ין ד*ר נײ*ר $רג*ניי*1י* װ*ס!*סוים-ז װ*רן *י־ף ו*ם 1יז$ם*נו$ר, װ$ס װ*ס *יננינן $יג*הןיםן װ*רן. די קןםעור* *ןר ײײס*ר קויסור *ין ײקרןינ• ה$ס נוסיןסן ניי ני נ*1ײנ*נ*ן ד*ם 50-סן יןרנײס <ון י. •. ייוסיץ: נ) נו ןרנןני- זירן *ן *סנסײנ* וןװןסיוננ *ון ד*ר סייןין- ניס*ר ם*ק1י* םיס ר*1*ר*ט װ*נן ייססי1*ס י*נן *ין **■ן. 2) *ױ<ה*ננ*ן *ין י*ק1י*-זן1 יי*סי1*ס ■*רסרנם; 3) װידס*נ*ן ד*ם נןקנסססן נוס*ר ,ײדיס* ••רןך־ ו*ם ןנדינק *ון י. 0. ייוס־ץו 4) *רויםגינן וין םסך *ון 2 הוסים * נינר נזװױםים י. ם. ייוסיץ. ד*ם 16-םן ם**ס*םנ*ר *יז *ןרניקוםין די *<נםי*ו* סורזום- ײנג, *1יף װ*ינ*ר ג. סייף ד.$ס ניהןיסן *ן יױםםיריזנן ר*|*רן■ װ*גן יי*סי1*ס י*נן *ון ייס*ר*ריס-װי*נס*<סי*נ*ר *רנ*ס• נ. ססיף גריים * ניני װ*נן י. ם. יי<סיץ. ד$רם װ*ין *1יך נ*- ררוקם זײן *ײניק* יי<סינ*ס נריװ *ון סרי*סן. י■* 1י ד*ס ניביי$ס*ק*רן-קיר• נײ ד*ר קײםור.ייג* ז*נ*ן נ*קיס*ן 30 1יזיי$ס*ק*רן *ין םנ־סױזנ* סס*ס *ין סםזסיזך. די *<*ניננ *יז םן-נסקיםזד פןנצז*־, ו*ם נ-םן *קםןנזר. יײ*ר נ*ר*כס* ס*נה: ס׳קוסס *ין יויזן ס**ס*ד (ו$*ס$י ני ו• .װיינ*ר• *ץ װןרס*), ם׳1*ם *ץ *ויס * 1יי*ס *ון ם*ן *נס<*רס ניסם, װײי ם*ן םיז םים ד*ר קוסירסרץ ר*דן *ױף ■ 1 י י י ס. *ין *ױ ד*ן *זױ נ$ר *ץ ס**ס*ר? די גסװױנהײם ניסס 1י ד*דן ײדיס נײס ס1ין *ריניר *ין * םןרנרקך. -■■ג ס'*יז *רױם •ין דריק ד*ר דריססר סײי 6ין סרוני *יו*רם$נם ,30 י$ר *ץ *רגקנסינ*'. די דריס* םײי <ין *יוזרנןנם װ*רק *יז ג*װיד- ם*ס וי סיו1ת <ינם מירנן סין ר*ר קןיןני* וןו- רי1*. ^■ײ ו״ר י. זסיםבױקי *ױ *ר1יסנ*ו$רן *ין סיימות <זן ו*ר ם*ק<•* <ונ■ ײדיסן װ־וזוןיס- י*כן *ינםסיסוס *ין *ינסנסינ* *ץ יײ סס*ס <ין *דגונטינ*, װי *ר װ*ם הןיסן *ןרסרןגן װ*נן י.װ.*. *ון גרינדן $וםײייננ*ן *1יף די *רס*ד. .•■־ וי ני*נ$ם-*יר*ס*ר .ונים*ר *ין סנים- ײך׳ (װ*כנםי*נ*ר ייײוסרירססר זסורנןי) מןס *ר1יסג*נ*1ן ד*ם םינף יןריקן ױנייזי<ופ*ר. ד*ד גוםזר הןיס 300 זײסן. ל־׳יטעראטור און הולטור ס׳וױ ו*רסינ*ן ו*ר דריס*ר נים*ר .דר1ס **ריק*״, ייס*ר*ריס - נ*ז*יס**ס5*כ*ר חװס- זסודנןי, ןיגןן וון ײויסן 5יס*ר*ריסן <*רײן. *ין גוס*ר *רסיקײן, ייד*ר, דורנײיונג <ין ם., דור זס$נ*ר, י ם. ס*רם*ן, ס. *רנסם, *יים, *. ד״ ם. י. ס*װיץ, י. י. נןיונסרג, *. ריםץ. *ין ניסזר *װיסן *נו*ר*-נר$ניק <ינם ײויסן קו־יםיר- ייסזרןריסן ײנן *ץ דרום.*<ריק*. *ין יןהןניסנירנ הן■ די ססיץ-נרים* <ונס ײויסן װיסנס*<ס5*כן *ינססיסיס ןננזהױנן *יר ןרנ*ס. די *רסס* םים* 10 *ונס *יז *■ג*- סיקס נום י.װ.*. *ץ װי5נ*. *ױף זינסיק, ד*ס *ז-סן ו*וס*ם1*ר, *יז 1*נ1י<נ*ריון נזװןרן די *רסס* *5נ*סײנ* *ןרזגסיוננ *ין דער סםיץ- נרו■*. קײן יןהןגיסנורנ *ױ נ*קום*ן 1י<ןרן י*מק סונקין םיסן וװ*ק וו סןרסור״סן ו*ם ײדיסן ןוך *ין דר1ם,**ריק*. ו׳הןז זיך ג*בי5ד*ס * קןסיסזס <ו ןרנוניזירן ד*ם <*רק1יף סין יי גינ*ר. *נב, װורם גקויונם * נרױם* •ױסססזײננ *ין ו*ר ײדיסור סר*ם* *ון ײדיסן ניך. םיקזןנס זיך *ױ*ן ייויסן 1ינ*ר-ם*רק, $ב*ר ו$ך ז*נ*ן ד$ ניכ*ר, װ$ס ג**ן נונץ ניסקסהדיק. ןס *יז *ײס1*רק1־1ס וי *ר<ס* *1י<5*נ* <ון זיםן רײזסנ■ .ײקסיקןן *ןר ײדיסקר לי**ד**ור״, *רססקר נןנד (נזורוקם נ*װ*ן *ץ 2000 *קז.). ר*ר <ןר5*נ קײ1קין דריקם *ינס די *װײס* *וי<5*נ*. וסר דריס*ר נןנו װ*ז ■ױך *רױ■ *קרינ *ץ *סײכ* װןנן *רים. *ץ **ר5*ג ,-*נזסונם׳ װ*רס נ*ז11ס נ. ןנניוװ■ נןװוסס וץ .דןס סןגנוך 1ון קןכז־• רי$ון*װ״, ײײס ניסי מײזיי■ ** <ןרי*נ .רזנזווגס״ <װ*רס*) ניס *רו־: די ס*ג: ר$ם*ן ר$י*ן-קײר*סנ$י (ײויס ם.ח$ײ- ניןסק *נ. *ר*נם-נ*רזס*ר* *ין וןריז (ײויס ■. מ$ינ1י*ס)ו ם. נןיקי — נזװ*ז*ב* ס*נססן (ײריס ס. ז*קס)ו װ. פןרגזריס—ם*נם*-חיה וײייס *. ז*קו)ו יןריס* רײםנ*ר-די 6ר1י וון וי 1*רי- ק*דן (ײײס סו*ה רןקןװסקי). *ץ ק$װנ*ר ,ײויס* ססיס*' ורוקס זיך * נר*ס*ר* ו*ר1״יוננ וון נתן נרינ1י$ס .ןיי״ ג*ינ', װו *ס װ*רס נ**ייד*רס םןסקװז *ין די *רססס יןרן <ון נ$ך ד*ר ןקס1$*ר-ר*װ$יו1י*. ד*ר וינסנר נ. •. נןסיי!, ד*ר םחנר *ון ניך .■יױ* ננןד״, נרײס *ו גוס דרוק• *װייסן נרגס״רן ■וך יױ־״ר *ץ ■$*ם*1 •װיסן *נוקרן נײ*ן *ין •וך *יײן <יר נר1ים* ■$*ם*ן: .*ץ *5ס*ר הײס׳, .םון סס**י <ו סס״םי״, .*װי■ *ון לינס״ *ץ .חײםים״. ,■ײ *ין נױ-יןרק נרינדסס זיך * ײדי** קויסור-נ*ז*י**<ס, װ*5נ* *ס*יס זיך די *ױו- נ*:* 1י ןרנונױירן ו$ס ײױס* קיײור-ײבן *ץ סםעריקע *ח ס$*ן $ רײ *ינםסיסיני״ס, װןס זןין נאײנען די קילסיר״ג1יסן 6ין די יידישא ס#סן אין *םעריקע. די בריגדער •ין דער ןרנאנחןליל נל8י״ ןז די זײס *ױ *י1© רייף 6אר ו 1?נסר*״ ליזירסער און ןרב*נױירס?ר ייריםער קילםור״ ס?סיק*ס אין §ם?ריק?. רי *?װ$ר*עג? נחוז/