Literarishe bleter · 1928-10-12 · 41 (12.10.1928) · p. Seite 807

807 ליםער*רי0ע נ לןםער 41 מא ווי עם שטארבן רוסישע סאלדאטן♦) לעוו טאלסטאי — הןןט געענטםערט א גװײטער, — אזא גרױסענע *ארטיע, ברידערלעך, אז ם־איז א שרעקו — אך, םןןסערלעך מײנע, ןןט װעט דאם זײן, אז זײ װעלן זיך ארײנרײםן אין סעסטינג. אי, אי. אי, — הןןט םיט סרערן גערעדס עיעס א װײבל. — און בו שאמילן םאר א װײב װילסטו אםנים נישט, םומעלעז — הןןט זיך ןןפגערוםן אונטערװינקענדיק א ױנגער סןןלדאם א־ן בל$ע הויזן םיט דער םאםאכע אויף דער זײס. םיר הזןבן קוים דערװיזן בונײן בום בערגל, װי אונז הןןס שוין דעריןןגם די דעזשורנע רןןטע, װע״כע הןןם זיך געסרןןגן מיט די זעקלעך אויםן םלײבע און מיט די ביקםן ארוןפ־בארג. דער קוןםאנדיר םון דער רןןטע, דער קאפיטאן נ״ הןןט געריםן םןןרויס. — פיןןטר איװאנןןװיסש, — הןןט אים נןכגעשריגן םײן באקאנטער, — דערלאנג זײ נןןר נ. הןןס זיך נישם אוםגעקוקט. םיס א סארזןןרגםן אויסדרוק אויםן פנ־ם האס ער געקוקט םןןרוים- און זײנע אויגן הןןבן געסינקלם מער, װי אלעמןןל. אין עק סון דער רןןטע איז געגאנגען דער םעלדשער מיט זײן לעדערנעם זעקל און מען הןןס געסרןןגן א םאניטאריש בעטל איך הןןב םארשטאנען, װןןס ס־הןןט אויסגעדריקט דאס פנים פון ראסנעם קןןםאנדיר. עם איז א םרײד בו זען א מענםשן. װןןם קוקט גלײך דעם טויט אין די אויגן, און דןןס זעגען הונדערםער מענטשן יעדע שעה, יעדע םינוס גרײט בו שטארבן ןןן םורא, װןןס איז נאך װיכםיקער, ןןן בארימערײ, נישס םארװיגנדיק זיך אין א נעפל, רויק און פשוט גײען זײ איר אנטקעגן. װען די רןןסע איז שוין געװען אינמיסן בארג, איז בו■ געלןןםן א געשסופלטער םןןלדאם מיס א םארברענטן פנים, מיס א װײםער פאטיליבע און אן אױערינגל אין אויער. אין אײן האנט הןןס ער געטרןןגן א ביקס און מיט דע־ בװײטער בו• געהאלטן זײן פעקל. װען ער האם אונז דעריאגט, הןןט ער זיך אויםגעגליסשט און געםאלן. בװישן עולם הןןט זיך דער• הערט א געלעכסער. — זעס נןןר אנטאניםש, עס איז נישס בום גוטן, אז מען םאלם, — הןןט געזןןגס עפעס א סןןלדאם, א װיבלינג אין בלאע הויזן. דער םןןלדאט הןןט זיך אפנעשטעלטז אויף זײן םידן, םארזארגטן פנים הוןט זיך אויסגעדריקס א שסארק געםיל םון םארדרוס און שםרענגקײט. — װען דו װןןלםט נישט געװען קײן שוטה. דו ביםס ןןבער א שוסה, — הןןט ער געוןןגט מים עקל. —ביסס א נאר, ןןט װןןסז — און ער הןןט זיך געלןןזט דעריןןגן די רןןטע. דער ןןװנט איז געװען א שסילער און קלןןרער. איבער די בארג־םאלן הןןבן זיך, װי שטענדיק, געלײגט די כמארעם, נןןר דער היםל איז געװען רײן. בװײ שװארבע ןןדלערם הןןבן אין דער הויך געבײכנם גראנדיעזע קרײזן, קעגנאיבער דער זילבערנער לענטע םון ארגונא הןןם זיך דײטלעך געזען דער אײנזאמער םורעם — דזןם אײנביקע, װןןם מיר הןןבן םארםןןגט אין דער גרויםער םשעסשניע. אויף א געװיסער שסרעקע םון איר הןןבן טשעסשעגבעס אויף םערד געםריבן די אפגעשטא• אין 1853 ־טן יא־ הןןב איך פארבראכט עםלעכע סעג אין דער םעסטונג סשאכנירי, אײנעם םץ די שענםטע און אומ• רויקסטע ערסער םון קאװקאז. אויםן בװײסן טןןג סון מײן קוםען פארנאכס, בין איך געזעםן מיט א באקאנטן, בײ װעלכן איך האב זיך ןןפגעשטעלס, אויםן פריזבע בײ זײן ערד-שסיבל און געװארם אױף םײ. בו אונז איז בוגעגאנגען דער קאפי• סאן, אונזערער א גוטער באקאנטער. ם־איז געװען זוםער: די היץ איז געםאלן, װײסע זומער• דיקע װזןלקנס הןןבן זיך בעשפרײט איבערן הןןריזןןנט, די בערג האבן זיך געזען דײטלעכער, און שנעלע םרײלעכע שװאלבן הןןבן געפלאםערס אין דער לוםט. בװײ קארשנבוימלעך און עסלעכע אײנארםיקע רויזן זענען אומבאװעגלעך געשסאנען אנסקעגן אונז און געװןןרםן זײער שןןסן װײם איבערן װעג. אין בװײארשיניקן גערםנדל איז געװען שטיל און הײמלעך. סלובים הןןס זיך אינדערלוסט דערהערם א װײטער דונער םון הארםאםן־שאס. — װןןס איז עסז — הןןב איך געפרעגט. — כ־װײם נישם. דאכם זיך, םון דעם טורעם, — הןןט געענםפערם ׳םײן באקאנטער. — אםשר אן אליארם. עפעם א קןןזאק הןןס זיך דורכגעטרןןגן דורך דער גאם. א םןןלדאט הןןט זיך געלאזם לױםן איבערן װעג. סופענ׳ דיק םים די גרויםע שטיװל. אין שכינותדיקן הויף הןןם זיך דערהערט א טומל און א געשפרעך. םיר זענען בוגעגאנגען בום פארקאן. — װןןם איז עםז-הןןבן םיר געםרעגט בײם דענשטשיק, װעלכער איז געלןןםן אין פאסקעװאטע הויזן, װןןס הןןבן זיך געהאלםן אויף אײן העקל, איבערן נאס און געקראבם די פלײבע. — אן אליארם,—הןןס ער געענספערס, נישם אפשםעלנ• דיק זיך. — זוכט דעם פריץ. דער קאפיטאן נ. האס געכאפט זײן פאפאכע און נישט םארשפילעטערהײם געלןןזם זיך לױםן אהײם. זײן רןןסע הןןם הײנט דעזשורעס. םון סורעם הןןם זיך דערהערם א בװײטער, א דריםער שןןם. — קוםס אויסן בערגל, ם־װײזם אויס, בײם װאסער הןןט עפעס פאםירס, — האם געזןןגם מײן באקאנטער. — לעש נישם דעם סאםןןװאר,—הןןס ער זיך געװענדם בום דענשםשיק, — םיר קוםען באלי• איגערן גאס איז געלןןםן א הםון: דןן א קןןזאק, דןן אן ןןםיביר רײסנדיק, דןן א םןןלדאט םיט א ביקם אין אײן האנם און םיטן םונדיר אין דער בװײסער, דערשרןןקענע פנימער סון ײדן און באבעם הןןבן זיך געװיזן אין די טויערן, אין די אסענע סירן און סענסטער. אלץ הןןס זיך •באװעגס. — װו איז עם, ברידערלעך. דער אליארםז — הןןט גע• םרעגם א דערשרןןקענע שטים. — הינסערן בריק נעסט םען בו די ארטילערישע םערד, *ו די ועזיעע דערגזייוננ *יז *יזם 1*יע#גסי?נס גיװןרז •וס ונר*■( מןןי. סןיםם*' הןס די!*רנײיענ ג?*רי*ן **ן יןר 854 י, ווין $נה1ינ ■יז 0?װנסס$*8ילר קײג. *ר הןם זי ננזןיס ןײריקן *ין ן סמננינלן ז*ירנ*י ,סןלדןססקי װמסניק״, ןב*ר די נןריסנ נזונויר הןס רנס דןזיקן ז*ירנןי ני*ם ד*רל1י*ס *רױסנייןזן, *ין די ד*רנײלינג *יז גננליבן ני*ם גניריקם.