Literarishe bleter · 1928-10-05 · 40 (5.10.1928) · p. Seite 788

40 זא ליס ױןריון נ^זנ יי 7*8 זײן שװארץ־םאמענעם קןןם םיטן ײײסן םלןק גװישן די אױגן. װי א גאנצע לבנה גװישן עװײ װןןלקנס. באהעםט זײן םײכטע םארדע מים איר געםביסשקע, באװיליקט זײנע געל״םערדישע בײן מיס אירע אויםגעאײדלסע םינגערלעך. אין שום אױםן זאםל צי זען װיםל תורה איז איר עיגעקיםען אין רײםן. םארן קלײנעם םשך בײס םון קורבן װעג בים טײכל בו הןןס זי בא• װיזן אויסבוקונבעװען אלע באװעגוננען, אזוי װי א קןןזאק, םײ אין אײנהאלסן גלײכגעװיכס, םײ אין אלע סןןרפען םון רײםן. אבער בוריקםןןרנדיק, איז איר אויסגעקוםען גיך איבערבורײםן דעם םארגעניגן און באסרײען דעם סארסןןםעםן םערדל, װײל ברכהס םארטרערסע אויגן הןןבן םון גאר װײם םארשםיגלם. — אוי, םײן סארטער, םײן אוינ סון קןןם... — הןןבן ברכהס ליפן געשעפםשעס — אויף װןןס הןןסםי זיך ןןננעםעלבם אין אזעלכע לעדערנע שװערע לאכעס. אז אין אלמער שיםלען אזויפיל גילרערנע קלײדער און מאנסלעןז די איבעריקע װער• םער זענען םארזונקען געװןןרן אין קישן, האלרזן אין כליפען. — םאמע, װײן נישטו — םארשםעלט דינטשע םים םוי• םםלעך אירע באנעבםע אויגלעך. זי קןןן נישם קוקן אויף דער םוסערם אײנגעפאלענע, אויםגעמןןגערםע באקן, םיס שװארץ• איבערגעבליבענע םלעקן םון אמןןליק־בעשפילטע סארבן. װי א שןןטן פון א רןןזן עסל. דינטשע האם ארויםנעלאכס א פישטשעדיק נערװ<ז*אויס• נעפלאבט געלעכטערל, ברכה הןןט גוס בוגענופען דעם געלעכ• םער, ארןןפגעשלוננען עסלעכע םןןל דןןס ןןנגעקליבענע אינם מויל און װײםער אנגעהויבן: — כ׳הןןב דיר אלע םןןל נןןכגעגעבן... נןןר איץ זאך זןןג םיר בו: דו װעםס נישט פארסלעקן אונזער משסחה םיס א גוײשן םאן... זאל שוין זײן כןןטש סײםקע. ןןבער נישם קראפ• נןןװערןןװ, דער בלוטיקער חלף םון אוםשולדיקע קעס, ליבער גאם מײנער: — מאםע, אהײם גײ!... — הןןם דינסשע זיך ארויסגעריםן םון אירע הענם. ברכה דערשרעקם זיך םאר דער סןןכסערס װילדיבעםוםל• טע אויגן, נןןר דעם ברעג סון;עדערנעס םאנטל הןןט זי פעםם םארשטײפט אין בײדע הענט. — אין די נןןענםע טעג םאר איך ןןפ םונדאנען. — הןןם דינםשע א זןןג געםון. בײ איר הןןבן די ליפן געביטערס ארויםרעדנדיק םארהארטעװעסע װערסער װעגן קדיש-בדוקן, אז אזא סאטן װיל זי מעד םאר די אויגן נישס באגעגענען. — ןןבער א טאסן סוט דןןך װײ דןןם הארץ אלץ בו• קוקן — הןןס ברכה פארטײדיקט דעם מאן. בײ דער פוםער און םןןכםער זענען בײדע פאר ענלעך-טונקעלע אויגן אויםגעגלןןבט געװןןרן נישם בו קןןנען םארשטײן אײנע דער בװײסער. בײ דינטשען הןןבן די םפריטנע םיסלעך נישט גערום, בײ ברכהן הןןבן זיך די הענט שנעל געביטן סון שסערן בום הארבן. אין שסילשװײגעניש זענען סלובים נעסלויגן קולות מיס געלעכםערן םון עולם: — הו, לןןזט איר דןןרט דערזויגן די נישס־לאנג סאר• לןןזענע ברוסט! דינטשע האם פארשסאנען, אז םםתםא זוכם פען זי שוין בו העלםן עפעס שרײבן. זי געזעגנט זיך גיך ןןפ םיט דער מוטער, װעלכע װיל בשום-אוסן נישט ןןפרײםן די ליפן םון איר. נאך א קוש, נןןך א טרןןפן סרער... — מאמע, לאז ןןס!... כ׳מוז גײןו - רײסט זי זיך האםסיק ארוים םון איר םוטערס ארעםס... און בײדע הערבער םאר• בלײבן מיס א םןןדנע ןןנגעזײערםע בענקשאםט... מען פארמעסטז. אײנער שרײס. אז זי װיל גןןר געװעלטיקן װי א װאראנע אױף א חזיר. דער בװײםער נאך העכער, זי זןןל בעםער געבן די פאפ־רן אויף ררײען פאפיראסן. דער דריסער הײסט. מ׳זןןל אים באקוקן דעם םויל, בי דער קלוגער בןןן איז בעםוילט, ןןדער אינגאנבן נאך נישס געװןןקםן בײ אזא ״םאלקןןסאם׳. דינםשען בעשרויםט שוין אזוי די אפשפעסנדיקע רעדערײען. אז זי שײדלט אפ דעם רעװןןלװער, פיק-פאק אין דער הויך. ברכהן האם געארם. װאס מ־איז באפאלן די טאכטער. זי האט גענומען האסטיק לויםן מיט א םארהאקטן אסעם. נאר זי הןןט ןןבער דערזען פײפקען, קראסנאװעראװן םיט די איבע• ריקע, װעלכע םשװאלעװען םון די חורכות בום שןןם־בײכן װי אונםערגעשאסענע הירשן, איז איר מער נישס אויסגעקוםען בו קושן זיך םיט דער ערד. אויפהויבן זיך און בוריק םארן בוים, אויםסאפען, אויםדעכען דעם אסעם. די סאװעםניקעם האפן דערקענט אין אלע שרײענדיקע מײלער די םאמע רײכסטע פויערן, װע׳כע זענען נאך םארן פריבם בײטן געװען גרײט אפבוקויפן די גערטנער םיט אזעל• כע שםעדיקע ערד. זײ האבן אבער נישט געװןןלם ארויםרוםן גרעסערע גװאלסן בײם בעבוכעטן עולם און אויםדערבײלן דעם סוד. אז די פאר גערםענער האט מען סאקע נישט פארשריפן אינם פעלד־בעטל. מחמת מ׳האט זײ אפגעשטעלם, לוים א בא• שלוס םון םאװעס. אויף קאנױשיניע פאר פאסשם־םערד. דערי• בער איז זײ אויסגעקומען איפערבובלמן ליפן םים םינגער און— שא. קראסנאװערןןװ באטראכט דעם בעבושעװעטן עולם< װער מיט בעםלויגענע פעלבן־פאלעס, װער מיט בעפןןכעסע קאפטן• עקן, װײפער. בײ װעלכע ם באהאלטן זיך בלאנדע האר אונסער א רעמעלע. בײ װעלכע ם׳קנוילן זיך שװארבע קובליקעס אונ• סער פארטשײלקעם—און קװאלן נחת באגיםן זײנע באגריבלםע טיפע אויגן. פײםקע הײסט אים אבער קודם־כל אײנשסילן דעם בעבונסעװעסן המון. בײ אים איז די עבה אויבן-אויף: קראםנןן• װעראװ זןןל נישט מער װי זאנן. אז ער װעם אראפברענגען פון װײטן רוםלאנד אזעלכע, װעלכע װעלן בוכאפן מיט בײדע הענס די פעלדער. און טאקע, װען דער הויכער, בײנערדיקער קראםנןןװע• ראװ. מיס א קאפ העכער םון אלעמען, האס נאר אויסגערעדם פארן עולם, אז אין װײםן רוסלאנד קוקן אויס הונגעריקע אויגן א שטיקל פעלד. און געםאדערט פון זײ אן זןפזאנ םונם באקוםענעם חלק, האבן אלע םײלער פארשטומס, אלע קעפ סארזינקען. בײ יעדערן איז געװען דער אײנביקער געדאנק: בײם טשעקיםט איז קײן װערדע נישט אנבושיטן פולע גריבער םיט אפגעשאסענע קעפ. אין אויך קײן קונץ נישט בו שיטן מיט װאגאנעס װילד־פרעמדע מענסשן. דער הינקעדיקער שרײבערל לײגס דערװײל פןןר אויםבו• קלויבן םין זיך נןןך מענטשן, װעלכע װעלן בעטײלן די פעל• דער. בײם עולם איז איבט אלץ געפועלט, מ׳זעבט זיך גלײך אוים אויף דער ערד. ם׳םאררויכערט, און ם׳הויבן אן פליען אײסגעקליבענע נעמען. ס׳הןןס פארשסורעמט פון םאל בו מןןל מיט הארביקע, אזעלכע רויקע נעלעכטערן, װײל נישס אײנעם האט זיך םארװאלט א חכםה סין. אײסרעכענענדיק נעםען פון טויב ש וג־ע. כלינדע. אזוי קאליקעס, װעלכע קאנען פין בעס נישש אראבקריכן. אלע זענען איבט םארניםען. נןןר אײן בא־ עװלהשע דיגכשע איז גאר אװעק בי קראסנאװעראװס םערדל.א דאס שװארצע, קלײנע פערדל, װעלכעם גריזשעט דעם 80?ק־. בו װעלכן ער איז בוגעבינדן, האט דערקענט דינטשען און באגריכם ז־ מיס א גאר לאנגער הירזשעניש. זי גלעס אויס