Literarishe bleter · 1928-10-05 · 40 (5.10.1928) · p. Seite 786

40 מא ליםערןזרישע בלעםער 786 די חל־־והה פ ו ן ערדס כלאוונע האגאן/האזשאנגאראדאק געלעגן םלעקער אויף גו מאכן מעזשע׳םיםנים, העק, אםילו קנוילן שסעכעדיקע דרןןטן — צים ארומנאמען באלד דזןס נא■ קוםענע שטיקל םעלד. דער קילבלעכער הארבסס-פריםןןרגן הןןם געפרירן. בערודערם אביםל דעם עולם. װןזם װארס אױף די עלםערע ״קנעפלעך*. און דערװײל איז געםלויגן א םןןכעניש מיט הענס, עס איז געװען א גערעשעניש אױף חכמות, װי אײנעמס מויל הןןם נאר געלוינם. אײנער א שארפנאזיקער, שםאלאויגיקער האם, ארוים• רוקנדיק דעם היטל״דענעק אויפן מיםן שארבן, ןןנגעםײטלס מיםן האנט נו די חורבות: אז אלע פרינים בײםן זיך איבט אויף שעהן מיט זײערע אמןןליקע יאגד־ניקםן, אײננוהיסן אין װארשע די בענק, ם־זאל נישט ארויםגנבענען די פארסטראכיר• טע בעטלען פון אזוי סיל נעשעדיקטע. פארטיליקםע םאיןןנס־ קעם; און פרינםעס קענען נאך אלץ נישט אויסנעטן א םאר• געבונג בײ די הײליקע אין טשענםטאכאװ םאר אזעלכע בערג זינד מיט געליבםע קשןןנדזן. א נװײטער מיט א םארדר״םן קאזיראק נום אויער. מיט געלאטעטע ארבל פון לײװנסענעם קאפטן, װארט איבער אלע געלעכטערן, און ניט פעםט אוים זײנע געלע װאננעס. דערנײלנדיק געלאסן: ער איז אלײן גע• שטאנען דערבײ, װען פרינישע קינדער זענען אמאל אפנעםארן קײן אויםלאנד שםודירן, איז פונקס נוגעקומען א קאסערינ• שטשיקז דער נעבאלעװעסער חברה איז שטארק געסעלן געװארן די קאםערינקע, האס םען דעם ארעםאן אנגעשאסן הויםנם געלט, מיט געװאלט נוגענומען דאס שפיל-בלי, און הײנט קומט זײ עם מםתמא גוט נונוץ נו גײן איבער גרויסשטאטישע הויסן, קלײבן גראשן גו גראשן... דער עולם א־ז גארנישט געװען בוםרידן םון דער םעשה, האט מען פארשאטן םיט לאפעם דעם הויכן. געשטופלסן איװאן דעם פישער, ער זאל עפעס דערגײלן. איװאן הןןס אויםגערײניקט די נאז, אנגערוקם די שעפםן-הום אזש איבער זײנע גרױע אױגן און דעינײלט, װי אױפן טײך זענען אים אםאל באפאלן דורשטיקע, דערפרוירענע פרינים, גײענדיק פון יאגד, מיט ביקםלעך אויף אײן אקסל. בינטלעך בעבלוטיקטע וױלדע־קאסשקעס — אויפן בװײסן אקסל, אין זײ האבן נעבעסן א געקאכטן טרונק, עק־ױעלטז זײן קלײן קעסעלע האט נישס געקאנט דעריאגן פריבישע גיכע באפעלן, דעריבער איז געװען גענוג — נאר הײסע נישס געקאכשע װאסעדז און םון דעםאלס אן האבן זײ בוליב קאליע-געװארענע מאגנס אנגעװוירן די פלודערן םון לויפעניש... ביז הײנטיקן טאנ. — א. א, דאס איז סחורהו — באדאנקס דער עולם אי• װאנען דעם סישער מיס דונערדיקע געלעכסערן. מיט הרימעס איבער זײנע ברײט־געזינטע אקסלען. ברכה איז געשטאנען אן א זײס, איר מוח האבן געלע• כערט זײערע שור־הבור־געלעכסערן. איר פנים איז געװען גע• קערעװעט נו אלע װעגן, ביז דער קוים-אויסגעקיקטער נוגע• םארענער פור. פון װזןגן איז אראפ דער גאננער .רעװקאם•: דער הינקעדיקער שרײבערל, עטלעכע פויערן םיט ארבעטער םונם אויםנעקליבענעם ״םאװעט*, דונטשע און פײפקע. איר איז אלץ םון קאפ ארויסגעשפרונגען, דערזעענדיק דער סזןכםערס פריש, נאר־װאס געװאשענעם, זיםן פנימל — אט אויף נעקושן, נעבײסן עס אויף מאן־מאן־פינעלעך. נאד דער ןןננעקוםענער קראסנאװעראװ, רײםנדיק אויף א םערדל, נװינגס איר ןפנו• דעד סאג האם זיך באװיזן אן אויםגעלײטעדטער. רויקער. ןןן א פינל װינט, נאר ברכהן איז געװען קאלאמוסנע אויפן הארנן. קדיש־בדוקן איז איר נישם אויםגעקומען גו זען פמעט א גאנבע נאכס. װײל ער הןןט געדארפם אינם קעלער באזארגן יעדעם פלעשל ברןןנםן, פארשטעקן זײ אין אלע פיר ערד• װענטלעך שיםער, װי סארזײטע בעבלעך אין בײס־לעכלעך. ם־האבן זיך איר נישט געקלעפס די לעפלעך — אזוי פיל מא■ סערניש םון װעג. און די פוכיקע בעסגעװאנט האבן נישט גע־ װײכט אירע אוםרויקע בײנער, נאר די נײט איז אװעק אויף אױסנוטענהן זיך מיט גןןס אין זײער פיל זאכן האס זי גאט באשולדיקט: אזא איבערגעגעבענע מוטער. אלץ גאכגעגעבן דער םאכטער—אסילו געלאזן אפנושערן די לאנגע בעפ, — פארװאס קומס עס נו לײדן אזוי םיל פונם אײגן קינד, װאם איז גאר א םערדערין געװארן, א באלעבןןסטע איבער פרעמדע גיטםן... און נןזך םער האט זי זיך אלײן באשולדיקט: א זינדיקע, א נישסיקע, װײל קײן פינל זכות־אבות קומט איר נישט אנטקעגן... ם׳קוםט איר אנטקעגן גלײך אן א בװײטער פעקל טראכ• טענישן: דאס מיזיניקל סענהט אלץ, אז א זעלנעד איז געװען. געזוכס דעם טאטן, געזאגט נו קומען נאך אמאל; מםתמא הןןבן םײלער אונםערנעמסרם דעם ברןזגםן״שםוגל. און דער אויסגעװאקסענער טומל, אז פאליאקן קלײבן זיך אהער אין פןזלעםיע, איז אויך נישם קײן שלונג װאםער: קדיש־נדוק איז גערעכט, מ׳עס אפשר, באהיט־גןןס, מיםן לעבן באנאלן סאר דער טאכטערס זינד. — .נאדיר נ$ר םײלן דעם פרינס פעלדער. אויף װןןס. אויף װעןז...* זי האס עטלעכע מאל אײנגעדרימלט. געזען חלומות — ,אויף פוסםע װעלדער*... גלײך מיםן סריםארנן סאקע האס זי, ברכה, זיך געלאזן — ןןן קדיש־נדוקס װיםן — בום פריבס פאקאיעם. װו דינטשע, איר טאכטער, דארף קומען סײלן די סעלדער בװישן פויערן. זי איז געגאנגען נום חרובדיקן, װײסן, נװײשםאקיקן םויערל. װאס ניקאלײם סאלדאטן האבן נאך ביז אײן שויב אויםגעלײדיקם אויף רעסלען םאסאגראפיעס, פון די פאדלאגע• ברעטער ה$בן זײ זיך נונויסגעקלאפט רויטע, פארסיק־געפארב• טע קעסםלעך. אלע אויװנם בעשטערט ביזן לעגטן קאכעלע. זוכנדיק םארבאהאלםענע אונרותז און לעם דעם מויערל האבן איר באגעגנט הילכיקע געלעכסערן סון אן עולם. אױף די םארבליבענע סטאנדארעס פון נעשלעפסע שײערן ביז אײן קלאץ, זענען געזעסן אנגעפעלנטע, אנגעלאפטשעטע גוים מיט שעפסן• קוסשמעס איבער די אויערן; ײדן מים אפגעקראכענע קװאקטוכע• היט. װי אויםגעליניעטע הינער, מיט םארםמאדערטע קאפםנם, לײװנט־געםארבסע פלודערן, געל־אפגעריבענע שטיװל, — און אלע נוזאםען ה$בן םארכמארעס דעם אויסגערײניקטן פרי• םארגן מיס װאלױשעם רויכן, װער פון מאכארקע און װער פון װײנשל׳בלעטער־פאפירןןםן. םונם סאד, אן א ברעקל נאם, האט זיך געלאזם הערן א חזרים־ריסשעניש בײם אונסערריען אלע װןרנלען ארום די פרוכט־בײםער, און װאראנעם האבן אויבן. םון זײערע נעםסן, אונסערגעהאלםן מיט א קראקעניש. דער עולם איז געװען גרײס בו דער חלוקה. ס׳זענען *) ק#סיסל סין בדזנסערזנ־• ד*י*ץ ײ ימנ.