Literarishe bleter · 1928-09-21 · 38 (21.9.1928) · p. Seite 747

747 ליסזראריעע בלעסזר 38 זא ט י נ ג *) ש ו / װ א ר ש ע קען אין די שעײנער אין געבליבן שסײן ןיװישן עולם מיט םארחידושטע אויגן. — װו אי: םישל אהינגעקוםעןז — הןןט דינה געםרענט גײ שלפהן, בײ םנחסן. — ןןס שסײס ער. הויבט מיט די פלײצעם דעם װןןגן — הןןס שלסה זיך אויך ארויםגערוקס, און אײדער ער הןןט בײם געהאט בובילײגן א םינגער. הןןבן א צענדליק הענם און פלײבעס שםילעװדיק אװעקגעשסעלס דעם װןןגן. םישל הןןט לײכט געהויבן די זעק, זײ איבערגעגעבן אין זיכערע הענט. די זעק הןןס מען געלײנט אין שורוח. שלמה הןןם ןןנגעקװןןלן און פנחם האם זיך געערגערס. םארװןןס איז ער נישט ארײנגעבויגן געװןןרן אין דעד ארבעס, װןןם הןןם זיך נןןר װןןם ןןפגעשפילט אינםיסן גאםז ער הןןם זיך אלײן געװןןלט קלןןר מאכן. םארװןןם דער חוש םאר אר• בעט איז אים םרעםד. דןן האנדלט זיך נישם װעגן רחםגות, װעגן מיסלײר. אויב רחמנות — האס ער מער פאר םישלען. םונדעסםװעגן הןןס זיך בײ אים די האנט נישס געהויבן, װען םישל הןןס אן אויםגעלײגםער געשלעפס די זעק מעל. פנתס האם באשולדיקט אין דעם אלעם דעם סאטן זײנעם, שבתין, װןןס אנסלויםט םון מענטשן. דער ןןנטרײבער איז שוין געזעסן אויף דער קעלניע, םארגעםן, אז ער הןןם נןןר װןןס זיך געװןןרםן אויםן נעגער, א װײםער, אן אויםגעבאקענער, מיט א שמײכל םון אײן אויער ביזן בװײםן—הןןס ער א םײף געטון צום פערד, זיך בעשםיסן מיס די לײבעס: — גי*י־דאם ו דער המון איז זיך םונאנדערגעגאנגען. דינה הןןט גע• דרײט םישלען, ןןפגערײניקט דןןס םעל םץ זײן רןןק. ער הןןט זיך נישם געםילם באקװעם, זיך גערויסלט, זיך געקלאפט מיט די הענם-םלאכן איבער די םארמעלםע הויזן. — פסור, נו, א געשעםט. — חברה, םיר װעלן זײן שפעט — האט שלמה זיך גע לןןזט מיט פנחסן אויף םריער. — מיר גײען — הןןט דינה א כאפ געסון םישלען אונ• טערן ןןרעם• דןןס הןןבן זײ זיך געאײלט בו א מיטינג, געדארםט בא• שליסן. בי די האםן־ארבעטער זןןלן ארויס אין שםרײק בי נישט. דינה איז געװען באגײסטערס סתם אין דער װעלס ארײן, װי א ױנגער ןןםיביר, װןןס הןןט זיך אנגעלײענם מים גבורות און איבט, װען ער גײט אין דער םלחםה, איז ער גרײט מיט דער בלויזער שװערד זיך בו װארפן אויםן שונא. פנחס הןןט אין דער שטיל געליטן, װןןס ער הןןס גישס קײן באבױנג בו שסרײקן, רעװזןלוביעס און אםילו בו רעליגיעזע איבערקערענישן. נישס אײנםאל, װען ער הןןט זיך םארטיםט אין םםר .גלגוליםי, איז אים אײנגעםאלן, אז ער הןןם לאנג, זײער לאנג געדארסט זײן בע־ונד, נישם געלעבט אויף אונזער ערד אין דער בײם םון בר־בוכבהן, אפילו נישס אין דער בײס םון דתן ואבירם, דעריבער זענען א־ם ןןט די אלע בונםן אזױ פרעםד. דער םיטינג איז געװען אויף דער עלסטער עװענױ, אין אן אלטער געבײדע. סון אונטן א ״סאלון* און אױבן—א זאל םיס א מ י י• ןן פ א מ? םישל איז געגאנגען א םריער, נןןך אים אין א ברײסער שורה, װןןס הןןס םארנוסען דעם טרןןסואר—שלםה, דינה אין פנחס. זײ האבן זיך ארײננעדרײט אין רעלענםי-םטרים. לינקם— א װאנט סיר־שטןןקיקע הײזער — גרויע, איגעקרןןכענע. די אפ■ געטינקעװעסע ביגל שײלן זיך, װי קראנקע הויט, װןןם נעםם זיך הײלן. די .םײער־עםקײפס״ 1׳, ןןנגעפיקעװעט סיס ביר-קע• סעלעך, מים םלעשער, בעטגעװאנט, אלטע לאכעס, ססארסשען בײכיק אױם די הײזער, װי בוזימער בײ םארריקסע. װןןם קלײבן משינעת און אוברות. די סענםסער מיט ברײסע םאי־םאזשעםע שויבן קוקן טעמפ, גלאבן װי םארדומפעסע שטיקער װאסער. רעכטם — די װיליאמסבורג״בריק. באנען. טראמװאיען קלעטערן מיט א גע• קלאפערײ איבער די הײזער, בײםן זיך אײן אין די בליש• סשענדיקע שינעם. סונקען שפריבן, בינדן זיך אין די ברודיקע שויבן, װןןם קעגנאיבער. םון אונסער דער בריק בלןןזס מיס םוכלען קעלער, םים שארםן םיש׳ריח, מיס בוגעלעגן אויבםט, מיט געשןןכםענע עוםות. עם שװיבלט מיט אױגן. מיט ןןסענע םײלער, מיט פויליש און גאליביאנער לשון. די לוםט גע• שװילט. א כװאליע אהער, א כװאליע אהין, םארטשעפען זיך, שסײען א װײלע אין קלעם און םײן םלײבם װײםער. י חמרים מענטשן, חסרים. םישל האט געשניטן בו גרענד־סםדיט. געזען, װי עס קלײבט זיך א רעדל, הןןט ער זיך ןןפגעשסעלט. א װײםער נעפל איז געהאנגען אינמיטן גאם. םון דעם נעפל הןןט זיך ארויסגעשײלם אן איבערגעדרײסער װןןגן מעל, א סערד, װןןם איז געלעגן אויםן רוקן, געװןןרםן מיט די סיס, געדריגעט. דןןם םערד איז געװען אזוי אײנגעפלאנםערט אין דעם געשסאן, אז עס הןןס זיך נישט געקןןנט אױםשסעלן. דער ןןנ• טרײבער הןןט זיך געװןןרםן אויף א שװארבן שןןםער, װןןם איז געשםאנען אן לשון. דער שאפער איז ארײנגעםןןרן מיט א שװערן לאסט־אויטןןמאביל אין דעם װןןגן מעל און אים איבערגעקערט אויף די טראמװײ-שינעם. — דו, הינט־שער נעגער, דו, — הןןט דער ןןנטרײבער זיך געריסן בזם שןןסער — באבןןל סאר די בעריסענע זעק םעל ז — שפאן בעםער אויס סיםערד. אויב דו װילסט נישט, ס־זןןל זיך דערשטיקן — האט עםעבער זיך אנגערוםן םון עולם, װןןם הןןם זיך געקליבן פון אלע זײטן. א טראמװײ איז ןןנגעסארן מיס א קלינגערײ אין זיך ןןפ■ געשטעלט. די פאסאזשירן הןןבן זיך אײנביקװײז ארויםגערוקס םון דעם װאגןןן, ןןנגעהויבן בו געבן עבות. געװןןרן םאראינ• טערעםירט, װי דןןס אוםנליק װןןלט יעדן אײנעם געסרןןםן. םישל הןןט ןןפגעשנןןלט אױםן םערדם בויך די זילן (פאססרןןמקעם), לױז געמאכט דעם נעשסאן און א נעם־געטון דןןס םערד םארן בױם. דער עולם הןןט געהױבן די הענס, שסעקנם. זיך סארפןןסםן אויםן סערד. געשריגן. דןןס סערד הןןט זיך א רים געסון, סארװןןרםן די געקןןװעטע םים, אויסגעשלןןגן םונ• •) *)קזייגזי פון ■ נןן ניפם-נםדרוקסן רפםפן ••) *ייזסרנ* נ*יק<נ*ז *ון יייססרס, װ*ס דיין זיך <ון *״ן <*ןק נוס נװייסן, *ס ז*י דין דורך װ*נ*ן נו *נםײיסן נ**וז * *ריסה.