Literarishe bleter · 1928-09-14 · 37 (14.9.1928) · p. Seite 736

37 זא ליזןרויױ? ול*ס?ר 736 ליטעראסור. עס וועס נאן נישס אײנמןןל אויסקומען *ו רעדן און בו שרײבן װעגן דעם. לאמיר זשע אביסל לןןזן אויף אן אנדערש םןןל. אפאמאשוס װערק, װ$ם דערשײנען אין ראטנפארבאנד אין בענטערםארלאג (כארקאװ) ,ארום גרענט םטרים׳ (ראמאן), אין םלוכה-םארלאג (כארקןןװ) ״אויף יענער זײט בריק• (א באנד םאציאלע דערבײלונגען םון איבער 300 זײטן), אין פארלאג ,קולטור־ליגע׳ (קיעװ) .דער פערד-גנב׳, .אין םױלישע װעלדער״, ,1863'. אין אוקראינישן פארלאג (כארקןװ) .אין פוילישע װעלדער׳ אין אוקראיגיש שוין דערשינען. אין םארלאנ .זעמליא אי םאבריקאי (מןסקװע) םינף בענדעד אין רוסיש. א בריװ אק רעדאקציע ליבער נחםן םייזיל! אין דןם שםועם פים םיר. װאם האם זיך נעדריקם דןם 1-םן ױני אין די .ליםערארישע בלעפער*, אזז *ריננןפאלן * םעות. *נשם*ם ,ם׳אןז ליגם־ *ו זין *ן *רזד־האםוניםם *יישן דו עאשםינם און ז*ל*ם*נם זון דער .םריהיט* - ד*רף זין: .— — — ם־ך עםשםין, שכנא עזשטין, ז*ל*ם*ן װעלן שוין םי-װו־םי בלױבן קעטונ׳םטן — דו, םשה ■*־ ב-,םער *רןבער קין ב*םם*ן, װו ם*ק* און װאנזעטי ה*בן נעלעבט, און ד*רם *ניטיר קאטונןזם•. פים פרינדש**ם, א״ער י. * ■ * ם * ש ו 928ן ^9-1. ת י ק ו ן * ט ע ו ת: אןן דעם *רםיקל .בלעםערנדיק*, ,לים בלעט׳ נוט. 36, ז. 711. שורה 31 ר*רף ז״ן *נשם*ם ם*ר*עד ערםער— * ר י ז ע ר ערםער. אין ז. 712, שורוח 43, 52 ד*רף זין *נשם*ם 1882-1822. זאמלונגען לטובר־ז,שול־לולט״ אינם*ליקער *■**ל (אױםער די חורשלעבע ר*םעם) רשימד־ז נומ. י 250 נןלדן וחםיחןפיזקעלשס״ן . 150 *. גוטלין . 100 שלום *ש . 100 ב. י*ושו*; . 100 ט. ד**י*נזשער . 75 ז. םןנ*ל*װיםש . 50 םדץ הןדשב״ן . 50 יוםף *פ*ם*שו . 50 י. י. זימןד , 50 ס. קיםולס . 50 ש. 3לב,ר . 50 ז. םלםד . 60 נחםן םיזלל . 50 םרדכי ק*םל*ן . 50 ה. נר*םס*ן . 50 *. ז״נפןלד, קר*קע . 25 ל. װינםער, װל**ל*װעק 1300 גןלדן נויםיק זײן פיל זײט. עס איז דאך נאך אלץ אזוי יונג דארט. שסעלט איר זיך פאר םרבן אין יאר 1890? װןןלט איר דע־ סאלט געקענס זזןגן װאס סון אים װעם װערן אין 1910 יזןרי איך דאלט אבער. אז דןןרס זענען דא איגט םײ אינערלעכע און םײ אויסערלעכע מעגלעכקײסן. אינערלעך אין די טאלענטן פון רי ױנגע םענטשן און אױסערלעך אין די אױסערגעװײנ־ לעכע באדינגונגען. װאס די ײדישע ליסעראטור האט זײ אין ערגעץ נאך גישט געהאס כל־זמן זי עקזיססירט. איך בין געװען אויף א זיבינג, אויף חעלכער עס איז באשלאסן גע־ ײאין בו געבן ססס 200 דאלאר אויף א ײדישער שרײבער־ ביבליאסעק, װאס װעט דערשײנען בײ דער קיעװער קולםור־ לינע. עס װעט זײן א ביבליאטעק פין 1000 דרוק־בויגן, װאם װעט ארײננעמען כמעט אלץ װיכטיקע, װאם די ײדישע ליטן־ סעראםור האט ארויסגעברענגט. דער עיקר װעם דארט זײן פארטרעטן שלום־עליבם. בו אים האס רוסלאנד עפעם אן אױכנאמלעכע באביונג. שטעלט אײך םאר, אז פון די סויזנט בױגן װעס ער פארנעמען אלײן 200. װײסער װעט גײן מענ־ דעל* מיט 75, פרץ םיט 75 און אזױ װײטער, בױ כםעט אראז בו די סאמע ױננםטע. אםילו םאר פאעזיע האס מען רעז:רװירט עטלעכע בענד פון די סאמע װיכסיקסטע פאעטן. איך זאג ,אפילו׳. װײל אין דעם פרט איז די װעייט אוםעםום א גלײכע: קײן פאעזיע לײענט מען נישס. עס װערט ארוים־ געגעבן אין קיעװ א גרויסע אנטאלאגיע, ספעביעל םאר שולן. עס װעלן זײן פיר בענדער און װעלן ארומנעמען די גאנבע ײדישע ייםעראטור. עס װעט זײן א האנטבוך פאר לערער און דערװאקסענע שילער. יעדער באנד װעט האלטן ביז 300 זײסן. דא װעט שוין ארײנגענומען װערן די גאנבע ײדישע ליסעראסור. װעגן יעדן שרײבער װעלן גײן עטעלעכע ארםיק־ לען און עס װעלן אויך געגעבן װערן אויםבוגן םין זײנע װערק. די ארטיקלען װעלן נישט זײן נײ־געשריבענע, נאר עס װעלן אױםגעניבט װערן ארבעטן םון דער ײדישער קריטיק■ ליטעראטור. םיט א ברײסער האנט װעס מען אויסנובן ניגער און בעל-מחשבות. מען װעט נאטירלעך נעמען אויך ארבעטן פון די רוסיש־ײדישע ליסעדאטוד-קריסיקער. עס םארשםײם זיך, אז מען װעט אין ערשטע רײ נעמען קריםיק מיט א םארקםיםטישן בוגאנג, אםילו װען דאם װעט בומןןל זײן אײף קאםטן פון דער קװאליטעם... אגב, זענען ע. פינינבערג אין נ. אויםלענדער די רע־ דאקסארן פון דעם דאזיקן װיכטיקן שול־האגטבוך. עס װעס נענכער ברענגעז די גאנבע ײדישע ליםעראטור (איך שםרײך אינ־ סער: די גאנבע) בו?די גרויםע ױגנטלעכע לעזער־מאסן. אט די דןןזיקע ױגנםלעכע לעזער־מאסן זענען דאם שענסטע, װןם איך הןןב דארט געזען. איך האב דאך שוין געהאס פיל בו־ זאמענםרעפענישן מיט פארשידענע מינים אוידיטאריעם. אבער אזא אוידיטאריע װי דארט האב איך נאך נישט געזען. עם איז אן איגסעליגענטע ױגנס. סען לעזס און מען םארשטײטי אין דעם האבן מיך איבערבײגט די פראגן, װאם איך האב פון מײנע אוידיטאריעס דןןרט באקומען. מען אינטערעםירט זיך און מען לעזט זײער םיל און מען איז אפט אינפןזרמירט איבער אזעלכע פראגן, װעגן װעלכע די םאװיעס־רוםישע פרעסע שרײבט זײער װײניק. איך בין פשום געװעזן פאר־ חידושט װי םען איז אין אלע פרםים אינפןןרםירט װעגן אלץ, װאם קוסט פןןר אין דער גאנבער ײדישער ליטעראטיר סון דער װעלט. עס איז װ״ט נישט אלץ, װאס איך האב בו זןןגן װעגן רוםלאנד און די פראבלעמען םון דער דארסיקער ײדישער