Literarishe bleter · 1928-09-14 · 37 (14.9.1928) · p. Seite 735

735 ייזזרןריוז ו<*<9ר 37 זא א שמועס מיט י. אפאטאשו נאן זײן צוריההומעו פוז ראטנפארבאנד דערשײנען. קושניראװם .ברויז* איז א גוט בוך. ד$ס איז דער זעלבער, װאס הןןט איבס אויםגעשריבן א בוך װעגן הירש לעקערט, װאס, דרך־אגב, איך הןןב געזען זײן דענקמאל אין מינסק. ער שםײט אויף דעם פיעדעםטאל סון אלעקםאנדער דעם צװײסנם ארןןפגעשלײדערטן דענקמןןל. און װו איז קיפניס. און איזי כאריק. און םעסער, און ש. ראסין, און ם ב. דאניעל, און אלבערטאן. און דער ליריקער אקסעלרןןדז איך האלט, אז ש. גןןדינער האס געמאכ• סןןרטשריטן. דערצו לעבן און שרײבן דןןך איצט אין רוסלאנד דער גוט-באקאנסער דוד האםשטײן און לײב קװיטקןן. און חוץ דעם-װעטעראנען. לאכס נישט םון דעם װןןרם. עס זענען דןן בײ הײנטיקן טןןג אין רוסלאנד ארײ ײדישע שרײבער, װןןס זענען אין םשוסן זינען םון דעם װןןרס װעטעראנען םון דער ײדישער ליטעראטור, פשוס מענסשן. װאם באקומען א בפבודיקע חודשדיקע פענסיע פין דער רענירונג םאר זײערע אסןןליקע םארדינסטן פאר דער ליטעראטור. און אז דא װערט נישט געמאכט קײן שום חילוק צװישן ײדיש און נישט• ײדיש איז איבעריק צו דער• מןןנען. מען גײט נןןך װײטער. םען רעכנט אםילו ארײן די בירגערלעכע .דינסט־יארןי. אז א שרײבער הןןם ןןפגעלעבם און ןןפגעארבעט דרײםיק יןןדן, און הןןט טאקע םארדינםטן םאר דער ליטעראטור, באקומס ער אפענםיע. איך װןןלט אײך נע- קענס אויסרעכענען א רײ נעםען. א פענסיע באקימען אױך אונזער זײדנם מענדעלעם טעכטער. — אין אײן נןןמען הןןט איר םארגעסן. — איר מײנם דןןך משה ליטװאקאװ. איך װעל אײך איבערראשן. איך װעל אײך זןןגן א פאראדאקס ממש: איך האלס םין םשה ליטװאקאװן אין אםילו שטארק. ער איז א מענטש מיט געדאנק אין סאלענט. א םענטש מיט איבערצײ• גינגען. און מןןדנע. אלע זענען דןןך מיס אים אומצוםרידן. אין לאנד אין אין אויסלאנד. אלע הערן זיך צי צו אים. און נישט נןןר אזױ אויסערלעך. ןןט זע איך װיםיל ױנגע מענטשן װידמען אים זײערע װערק. ליטװאקןןװ איז םאקע דןןרם א םירער. ער לעזם אלעמען, ער הןןט װעגן אלעמען שוין געשריבן און דער עיקר ה$ט ער ןןרגאניש םײנט א טאלענסלןןזיקײט. איך בין געװעזן בײ אים אין שטוב. ער איז א זײער ארבעםזאםער מענטש, א מענטש א סארװןןרצלטער_ אין—ײדישקײט. םין צײם צי צײט כאפט ער אסילי א קיק אין א לשון־קודשדיקן ספר אױך. ער איז שסארק בקי אין ײדישקײס. — און װןןם האלט איר םון דער צוקונםט םון דער ײדישער ליסעראסיר אין רוסלאנדז םײנט איר, אז עס װעלן דןןרם װאקסן װידער אזעלכע ריזן װי דןןס איז געװעזן אמןןלז — אין קײן שום יונגן בוים װעס איר נישט דערקענען, אז דוקא םון אים װעם װאקםן און װערן א ריז. דאס װערט םיט דער צײט. פלוצלינג קיקט איר זיך ארום און זעס םאר זיך א ריז. אזוי װעט עס אויך דןןרס זײן. ןןבער דערצי איז נויםיק צײס. קודם-כל צײט. און אםשר װעט סאקע דןןרט י. ןןפאטןןשו איז צוריקנעקוםען םון ראטנםארבאנד א הןןםערדיקער און סול םיט נײע אײנדרוקן. ער ענסםערם גערן אויף םראגן. ער הןןט זײער סיל געזען, מיט םיל פענםשן זיך געסרןןסן, סיל םײנונגען געהערס, םיל סין זײנע אלסע םײנונ• גען רעװידירט, און עם װילם זיך אים גערן םײלן זיך מיס דעם אלעם םיט דעם לעזער. — אונז אינסערעםירט אין דער ערשטער רײ די ײדישע ליטעראסיר אין ראטנםארבאנד. איר זענט דןןך אײנער םון די געצײלטע ײדישע שרײבער, װןןס זענען אויך געטרײע לײענער םון דער ײדישער ליםעראטור. דעריבער װעט אײער מײנינג נישט זײן נאזירס בלויז אויף םײנונגען, װןןם אנדערע הןןבן אײך איםפוטירט, ןןדער אויף בלויזע סיםפאטיעס אין אנסיפא• טיעם, ןןדער גןןר אױף דער, שוין ציםיל דורך אינזערע שרײבער עקספליאסירסער, אינטואיציע. — אין רוסלאנד קען םען לוין אנװײזן אױף באדײסנדע ײדישע שרײבער. אין אז עס זענען דןן באדײטנדע שרײבער ה ןן ב ן ז ײ, ןןדער, װי ד$ס איז אין דעם םאל ריכסיקער, װ ע ל ן ז ײ םארעםנסלעכן װערק םון װיכסיקער באדײטינג. און דאס. װןןס איך זןןג, איז נישם שפילערײ אין נביאות, נןןר איך הןןב די װערק געזען און םײלװײז געלײענט אין מאנוסקריפט. און סארװןןס איך רעד װעגן דעם שוין איצסז פשוס, װײל איך האלט, אז דןןם װןןס איז נןןך דןןרם אין רויען צישטאגד, אבער שוין אויף דער שװעל םון דער אזוי-גערוסענער .ליכסיקער שײן״, איז אין א געװיםער םןןס שסארקער פון דעם, װןןם איז שוין דא. און דןןם איז דןןך נאטירלעך. רוסלאנד איז דןןך א לאנד פין װערן אין אלע זײנע פרםים און אױך אין דעם פרט םון ײדישער ליטעראטור. — לןןםיר רעדן קןןנקרעט, ריםס ןןן נעמען. — איך האלט שסארק פון עזרא םינינבערג םאר זײן ביך .ליבע און לאנד*. זײנע לידער זענען אזוי שטארק וױ װערהארענס װעלם-באריםטע ליריק. אז איך װעל אײך דןן באלד דערמןןנען אונזער פרץ םארקישן, םארשטײט איר דןןך שוין אלײן. ער הןןט זיך קאנםןןלידירט דןןרס. ער ארבעם םיל און דער עיקר ארבעס ער לאנגזאם. שטיקער סון זײנם א רןןםאן הןןב איך געלײענט. ער איז שטארק, גןןר שםארק. אין א נײער טןןן איז אין אים. דער רןןםאן דערשײנט אינ• גיכן. ןןבער גןןר שטארק לויבט םען םיר (צװישן אנדערע דער קריטיקער נ. אויסלענדער, אויף װעמענם מײנונג איך לײג םיל אכט) רי נײע גרויסע פןןעםע, װןןס נעםם ארום די גאנצע לעצטע ונקוםה םון אינזער םןןלקם׳לעבן און לײדן צװישן די שעלקער. דןןם איז א פןןעםע םיט א ברײסן םןןציאלן פארנעם אין נעשריבן םיט דער באקאנטער םארקישיםסישער איבער• שויםענדיקער בילדערישקײט, װןןס הןןט נמעט נישם קײן גלײכן אין דער ײדישער ליטעראטור. לײדער הןןב איך די פןןעםע נישם געלײעגס. עם איז א פראגע םון סעג, ד װעט גלײך 8ון ר*כס•: 8. ר*ם1לסק'. *יזי כ§רי;, י. *יןןסן־זי, י. *קם־״לרןי, ד. מ?יסר$װיסס. |ז׳£