Literarishe bleter · 1928-09-07 · 36 (7.9.1928) · p. Seite 713

713 ליסזרור י •ז נלעסז ר 36?א דער מאדערנער דאװנער (ני הערץ ברןןםנןזרטם קןןנשערם פין ײדישן װןןרם) אין דער ■רעםע — סײ אין דער ײדישער אין סײ אין דער נישם ײרישער — ה$ט םען םיל געשרינן װענן גרןןםבארסן אלס זעלםענעם ריניטאסןןר. קײנער הןןם ןןנער נןןך קײן פןןל נישם גערעדט װעגן זײנע נאזינדער גרויםע שארדינםטן שאר דער ײרישער ליטעראטיר, װןןס זענען גענינדן םיט זײנע שןןרלעזינגען. איך םײן דןן די זעלםן-עיםרעפלעכע קןןמענטירינג, װןןם ער גים ני יעדערער פון זײנע פןןדנעלעזענע זאכן דירך זײן טישן ארײנ דרינגען אין זײער נשםה אין דורך אויםגעםינען זײער אמתן סמו. דןן װערט בראםנארט אין שולן זין שון װןןרם א שיתף צו די זאכן, װןןם ער לעזס עשנםלעך שןןר. דןן װערס ער א סײל פונם אויטןןר און דעקט מפש אויף די אורששרינגלעכע גאגצקײם םונם געשילדערטן טיפ, ןןדער סיפן. און אוינ אין דער גע- נענענער ליסערארישער זאך הןןט דער אויםןר ארײנגעלײגט הארץ און געשילן, װי אין א תפילה, איז װערס גרןןסנארד נײם םןןרלעזן זי יעגער שליח- צינור, דורך װעלכן די גאננע טישקײט שון ןןט די געשילן װערן דערנרײכלעך און גײען אינער נום עולם- צוהערער. פונקס װי א פןןל א זעלסענער חזן םלעגס ןןן זײםיקע קאםענטןןריעס, נןןר םיט רײנעם נוםרעשלעכן געזאננ אנטפלעקן שארן עולם אלע טיפםטע װיג• רירוננען םון דער תםילד״ אזוי אנטפלעקט נרןןםנארט אלע םישע װינקעלעך פון ה,יץ ניז־נירפ דער ליסערארישער זאך, װןןם ער לעזס םןןר נלויז םיט דער עםןןציןןנאלער קראםם שון געשונענעם הויפט-טןין. איך װןןלס דערינער זןןגן: גרןןסנארס איז דער םןןדערנער חזן םון דער פןןדערנער ײדישער ליטעראםור. גײט הערן גרןןם־ נארטן — םאר אײך װעלן זיך אנטפלעקן נײע טיפקײטן אין דער ײדישער ליטעראטור. איר װעט זי ןןנהײנן נאנײס לינ הןןנן און נאגײם לײענען. גײט הערן. װי נרןןםנארט דאװנט די ײדישע ליסעראטור.*) _ דוד פערגעלםאן •) די דװײײ װןך *רדנס יײן דער װײײיוער יי״ני*נזן״*ײײז 1( *װנס, װו הערש גר*ם*ירם װיט ירויםםריםן םים זײנע רײיםײייס. םיר גינן דן דוד נערנייםןנם * *ריועיכי בײוקםיריםםיק וין נרןסבײסכ װןרי-קןנזירס, װן■ *יז ןנני*רי*ן דירך דוד *ירבייסןן!ןריקן יןר. ייד. איך װעל נונןלן םזוםן, עװענטועל םיט װערטשילע ביבעױ, ^,יי־גמ ״פרײע לוונםט״ לןדזש, 1912, אונטער דער רעדאקניע םון י. רןזננװיג, אין אבדהם זילנערשטיין. צושיקן לויםן *דרעםז ס׳װם52זס^\ ,מ[ס521י6<11ץ2 51ץח}ס8 .25 .תז .3ן ס)51זװסחסזער1 .!ט אז עפעם עקןןנןןםישע סינות זענען אויך געװען דערגײ, ןןנער װןןס הןןט נעהאם דער פרןןפעסןןר נאלאנאן צו דער שטןןס װאר• שע און שארװןןס הןןש ער איר שארװאנדלט אין א הוילע .ליטװאקישע׳ שטןןט?! לויט זײן םסאטיםטיק קופס דןןך אויס, אז אלע ײדן, װןןס זענען שאראן אין װארשע שון יןןר 1882 ןןן, זענען נןןר .צוגע- װאנדערטע רוםישע ײדן, אזויגערוםענע ,ליסװאקעס׳! דןןם קעפל אינער דער טאנעלע הײםס סאקע אזוינ ,די צו- װאנדערוגג םון די רוסישע ײדן״. איז שוין גןןר אין װארשע נישט םאראן קײן פוילישע ײדן? זעס דןןרט פרןןש. נאלאנאן נלויז .ליםװאקעס״? משה שאליט בייע ביכער סנביאיס ר א ש 1 נ י ם. — יהישנ, ש1שםים, שפואל א׳, נ׳• ײדיש םון יהיאש. שארלאג ,תנך׳, נױ־י$רק 1927. 316 1. ס נביאים ראשינים םלכים *, נ, ײדיש שון יהיאש. םןרלאג ,תנך׳, נױ-יארק 1927, 184 ז. װענן יהואשש יריש}־ אלבןרזעציננ שון תנ׳ך איז שוין איל נןשרוזנן נעװןרן ב׳י אונז. רי *די נ־ן בןנדעד צייבענןן זיך אוים םים דןר זןלבןר םיםשןרשושט װו דער חוםש. ם־דןרף װונטשן דו ו־ויסנןבןר, זיו זןלן װןם גיבןר ורװם־ לןזן די אינעריקן טיילן *ין דעם יידושן תנ״ך. ס א. וןנןי - אײנענע ערד (ראםאן) נעקלינענע װערק. װילנער שארלאנ שין נ. קלעעקין 928., 284 ז. א. רןבןיס רןםןן רערשיינם אוצט צוערשט אין כיך• טןרם. ןר הןט זוך נןדריקם אין הושב־ם און ניי-יןרקער .ציקינטם* אינוערן נןםןן .בעסןרןבער ־דן״. דןר דןזיקער בונד איז דעד ןרשטער פון דןר נלער אױםנובע וין רובןיס װןרק, װןס קלןצקיןישןרלונ הןם םןדגעניםען. די אובןריקן בןנדןר װעלן בםדר דערשײנען. ס יעקכ נאטאשאגסקי — 6ון נײדע זײסן ים. דעדצײלונגען, גראסעםקן אין םיניאסורן. פןדלאנ ,איישגאנג׳, נוענאם״אײרעם. 1928, 160 ז. ס י. ג י ז ר < מ ק ן (*. ל, בעדדיםשעײסקי) — שטראלן נפאעז ע אין פראזע). *ארלאג ,נלוינן׳, נױ׳יארק 1928, 320 ז• אין נוך גײען ארײן לירער און דערצ״לינגען ס ס ר י ם ר א ם ק י ן - צען יןר לענן <די שינשםע יןרן) אר1יסגעגענן םון #ארלאג .#רייחײט׳, 1927, 160 ז• ס ם• פןלםע — קינדער שון שסירעם. נןװעלע. לאנדןן-1927, 128 ז. ק נ י ס האםםון - פאן, סון לײסענאנס םאםןם נלאנם נתבים. ײדיש יצחק נאשיײים. פרעםיע צו די ,ליםערארישע נלעסער׳. װילנער סןרלןג שון נ. קלעצקין 1928, העשטן חו\^^ 164 זײםן. סםנהם סםעםפל - א1יף דער שװעל שון ליכסיקן טןנ (לידער). שארלאג ,האםער׳, תל״וביב, 1928, 32 זײםן. א;ן דןר הקדםה צו דעם ביבל שרייבם *װישן ונדעדן דניול לייבל: .נןך הןבעד ררויצן יןר נייט ןרױס די *װייטן יידישן לידןר״זןםליננ א י ן ארץ-ישראל. מןם איז א׳ן ת ז ך די ןרשטן... ן פרי סון ד ן ם לןנד, און ד י היםלןן.ם׳װןט אום לויןנען םיט נתת און דונקבורקײט... און דןם זענען דןך די ערשםן שרים שון דער יידישער דיבםוננ אין ארץ-ישראל,. י . *