Literarishe bleter · 1928-09-07 · 36 (7.9.1928) · p. Seite 701

701 ליסזרןרייז נלעסזר 36 זא פרעדעריק לעפעװרם אינטערװױ מיט םטעפאן צװײג םןןר א שארםע עקסיערטיזע, רירס ער ןן סרןןבלעמען, װןס װןרן ןןםט םאר זיך אלײן נישם אנםםלעקם. לעםעװרס םעםסע אינערלעכע איבערגײגונגען אין זײן שארםע אינדיװידיאליטעט העלםן אים ןןיעיזןןגן זיך םין זיך אלײן, װײל נןןר א מענטש מיס אײגענע איבערצײגינגען דארף און קןןן אירטײלן פרעמדע. ער איז אװעק םין םןןקראסעסעס געשברעך־םעסאדן, בשעת מען באקימם םון די מיטשפרעכער נןןר בושםיםינגען, װןןס מען בינדט בינױף םיט אײנענע טעזן, און מען באקוםם אויף אזא אוםן די געװונסשטע אויסםידן. םרעדעריק לעםעװר םןןדערט נישט םון יענעם, ער זןןל זיך ןןםזןןגן םון זײן ןןריגינאליםעמ, נןןר ער העלםט אים םיט ארײנבוטרןןגן זי אין דעם מענסשהײט־קןןנבערט. םרעדעריק לעםעװר טרןןגט אין זיך א מיסיע בי סאר• אײניקן גײסםער אין סעלקער. סין ליטעראםור, קינםט, װיסנשאםס אין לעבנסבאשרײ• בוננען מאכם ער כלי־זײן, שליחים סון םארבינדונג, װןןם זענען די העכסטע גאראנטיע סאר דער שוץ םון םזןראלישע און אםילו םאטעריעלע װערטן. לעסעװר םירט אונז ארײן אין א הויכער אידעעןיװעלט, לאזט אונז דערקענען גרויסע םערזענלעכקײטן, װןןס ער איז זײער קןןמענטאטןןר, םארטרעטער, אדװןןקאם. ןןבער קײנמןןל נישם קײן ש ו ת ף . זײן מענסשן-ערודיביע הןןט נישט ארוים• גערוםן אין אים קײן סקעםטיביזם נןןר םארקערט, שװונג. ןןפטימיזם. ער געהערט בו דעם דור פין מלחםד״ װןןס םאר• הײלן דעם גרויסן בליםיקן רים בװישן םארגאנגענהײט אין בו• קינםט. ער הןןט געלאזט סארגעםן אין זײן זכ־ון די שפירן םון מיליםער-דינסט, און ןןנגעהויבן ארבעטן אויף אן אנדער קאםםס-םעלד, װןןם נןןר אויף אים קןןן מען געװינען״. אין דער גאלעריע םון לעםעװרס פןןרטעטן װאקםט אוים א נײער פזןרטרעט סין םטעסאן בװײג. לעםעװרן הןןט זיך אײנ• געגעבן ארויםבאקימען דעם גאנבן מהות אין אינערלעכע שעסערישע יסודות םין םסעפאן בװײג דעם ,אײרןןפעער״, דעם שעםער םון דעם ביקל .בויער םון דער װעלט*, דעם יושר• מןןנער א. א. װ. מיר גיבן דןן מיט םארקירבונגען סטעםאן בװײגם דער• בײלן װעגן זיך אלײן םטעםאן בװײג [א ײדן איז געבוירן אין װין דעם 28-טן נאװעמבער 1881. זײנע עלטערן זענען נעװען רײכע סוחרים. װןןם די מלחמה הןןט זײ רוינירט. אין װין. װו ער הןןם שםו• דירט םילןןזןןפיע, הןןט זיך בװײנ סארבינדן מיט בװײ יינגעלײט, װןןס עם איז זײ באשערט געװען בו װערן גיך בארימט. םיכ דעם םילןןזאף ןןםןן װײניגער און דעם פאעס קאלבענהײער. 50ל? אײדער ער איז נןןך ארײנגעטרןןםן אין אוניװערסיטעט, װו ער הןןט שסידירט דערעיקר עקספערימענטאלע פםיכןןלןןגיע, האס בװײג ארויםגעלןןזט א באנד לידער. ער איז אלט געװען דעמןןלט 18 יןןר. ד׳טעאדןןר הערבל איז נעװען דע־ ערשסער, װןןם הןןס געדרוקט מײנע א דערבײלונג. ןןפגעדרוקט הןןס ער זי אין דעם װןןכנבלאט ״די נײע *־ײע פרעםע׳• נןןכן אוניװערםיטעם בין איך אװעקגעםןןרן אויף א יאר קײן פאריז. י דעמןןלט [אין 1905] הןןב איך שוין געהאס איבערזעבט מיט זײן יעדן נײעם אינטערװױ, װןןס דער אוםערמידלעכער רע דאקםןןר פון ״נוװעל ליםערער*, םרעדע• ריק לעםעװר, גיט אין זײן .אײן שעה םיט...' סרןןגם ער ארײן א נײעם נױאנס אין דעם באגריף םון מענטש■ שעסער. זײנע אינטער• װױען שםײגן אריבער רי גרענעבן םון באנא■ לע םראגן — ענםפערס. זײנע פןןרםרעטן זענען נישם קײן בוםעליקע. אפגעריסענע, זײ װערן נעםירט בו אײן סך• הכל, װןןס איז אלײן סאר זיך אן אינטערע• סאנסע םןןרשונג און עס באקומט אזעלבסט• שסענדיקן װערט. דער םך הכל איז בײ םרעדעריק לעםעװר דןןס .אײביק׳פענטשלעכע׳ אין םארשײדענע םארמען און קןןנבעפביעס, װןןס ער זוכם און געםינט אין יעדער שאסנ• דיקער פערזענלעכקײס. .װןןם א דןןקטרין איז הויכער און ברײטער, — זןןגט םרעדעריק לעםעװר, — איז זײןןננעמבארער םאר א גרעסערע בןןל גײסטער. א גרויםער דיכטער םארלירט אויםןןםאטיש די גרענעבן םון זײן םןןטערלאנדם ד׳ אםות און ביט בו םיט זײנע שטראלן די בןםסע גײםטער םון אלע אנדערע לענדער. םען מײנט, אז ער איז אינםערנאביאנאל. אין דער אםתן ןןבער רירם ער טיף אן^םארשײדענע הערבער. װײל ער לןןזט םאנאנדערנליען אין זיך^אלע מעגלעכקײסן פון ז ײ ן ראסע, םון ז ײ ן אינדױױדואליטעם. סרעדעריק לעםעװר ענדערט דערםאר עלאססיש אין זײנע אינטערװױען די בוגאנגען. ןןפהענגיק םון יעדן אײנביקנם אינדיװידואליסעט און קריגט אזוי ארויס דעם אני־מאםין סון קינםטלער םון פארשײדענע קונםס־בװײגן. דערבו איז נויטיק א גרויםע באהאװנטקײס און נאך א גרעסערע םארשטענדעניש אין אלע םראגן, װןןס װערן בשעתימעשה באהאנדלס. סס***ן *װ״ג װעגן דעם און בכלל װעגן םרעדעריק לעםעװרס מעטןןד םון אינסערװױ רעדט אײנער םון די בעלי־אינסערװיו, דער םראנבויזישער םילןןזאף מןןרים בלןןנדעל, אין זײן הקדםה בו םרעדעריק לעםעװרס געשפרעכן םיס אים, װןןס דערשײנען אין א בוך־פןןרם אונטערן נןןסען .דער םילןןזןןםישער װעג-בוך םון םןןרים בלןןנדעל׳. אין זײן אוםםןראלישן םאך,—װי מןןריס בלןןניעל דריקט זיך אויס אין א װערטל,— םײדט לעסעװר אױס יעדע באנאלי• סעס, יעדן לױב״נעזאנג. ער שסעלם זיך אװעק ןןן א זײס. באםרײס זיך םון זיך זעלבסט. ןןבער בײ דער אױסערלעכער אינערסקײט. דיריגירט ער און םירט דעם םןןדעם םונם גע■ שפרעך. דורך קלײנע קןןנקרעסע םראגן, װןןס שסעלן מיט זיך