Literarishe bleter · 1928-08-31 · 35 (31.8.1928) · p. Seite 688

35 זא ליסזרוויוו וליסיר 688 עםן אדער סרינקען. ער איז סאקע געװען דערםאר זײער א דארער און א סארגעלטער. און גערוםן הןןט* םען אים ר׳ עזריאל. װען ר׳ עזריאל הןןם דערהערם, אז םען נאדארף הןןבן א ײדן ארײננולײגן אין דעם פויל םון דער חיה, נדי די איבעריקע ײדן םון שטעםל זןןלן דערװײל קןןנען אנםלויסן, האט ער געזאגס, אז ער איז גרײט םען זןןל אים ארײנלײגן אין דעד חיהס מױל. האפן ײדן גענומען ר׳ עזריאלן און אים ארײנגעלײגט אין דער חיהם סויל. די חיה הןןס פאװןןליע ןןנגעהוינן נו קײען ר׳ עזריאלן און דערװײל זענען אלע ײרן ארויס דורך דעם אײנניקן טויער פון שםעטל און זענען אנטלןןפן. זײ זענען געלאפן און געלאסן איבער םעלדער, ניז זײ זענען געקוםען נו דעם ברעג פון א גרױסן טײך און הןןנן זיך אנידערגעזענם בײם טײך, אפנורוען. דערװײל איז נוגעפאלן די נאכם. איז םען שוין דארט געבליבן ביז איבערנאכט. סןןרגן אין דערפרי װעם מען זען װןןס נו טון. ײדן זענען געװען מיד אין הונ■ געריק, אבער עםן האט מען נישט געקןןנט. װי קאנען ײדן עסן, װען זײ דערמאנען זיך, אז זײ הןןבן ארײנגעלײגם ר־ עזריאלן נו דער חיה אין מויל ארײן. אבער ר׳ עזריאלן איז קײן שלעכסס נישט געשען. ער איז געװען זײער דאר און די חיה האט אים געקײעם און געקײעט און אים נישס געקאנט נעקײען. הןןס די חיה ר׳ עזריאלן געװאלס אײנשלינגען, איז באלד ר׳ עזריאלם קלײ• נער פינגער פון זײן רעכםער האנס געװארן אזיי גרוים און איז געבליבן ליגן בײ דער חיה אין האלז. די חיה האט זיך דערװןןרגן. און ר־ עזריאל איז ארױסגעקרןוכן און געזען. אז עס איז קײנער נישטא. איז ער געגאנגען און געגאנגען זוכן זײנע ײדן. ביז ער הןוס זײ געפונען בײם ברענ סץ טײך. ער הןןס זײ דערנײלט, אז די חיה ליגס שױן א דערװןרגענע. ײדן הןןבן דך שטארק געפרײט אין זענען נוריקגענאנגען, פונװאנען זײ זענען אנטלןןםן. ןןט דןןס איז די גאננע מעשה. עם נעמען זיך נונויף ײרן א גאננע מחנה אין לויסן מיס געװאלט און געפילדער ני נו דער חיה. טאםער װעט זי זיך דערשרעקן סאר זײער געװאלט. די חיה האט זיך ןןבער נישט דערשראקן. פארקערט, זי הןןט געעפנס דןןס גרויסע מױל און געסון א כאפ ארײן אײן ײדן און אים באלד אײנ• געשלונגען. זענען ײדן געלאסן נוריק אין שטאט ארײן מיט א געװאלט. די חיה האט אײנגעשליננען אײנעם. און עם האבן זיך נונויםגענומען נןןך א םך מער ײדן װי פריער, און זײ זענען געגאנגען םיט שטעקנם אין גרויס געפילדער אקעגן דער חיה. אין אז זײ זענען גונעקומען נאענט נו איר, אין מיט די שםעקנם ןןנגעהױבן נו טרײבן אין נו שלאנן זי, האט די חיה זיך ןןנגעבױגן און געטין א כאפ אײנעם פון די ײדן. דאס מאל האס זי אים שוין נישט אײנגעשלוגגען, נןןר פאװןןליע אים נעקײעט. זאלן געװעזן ײדן הןןבן שכל און דערװײל פון שסעטל אנטלויסן דורכן טױער. האבן ײדן קײן שכל נישט געהאט. און זענען נוריק אין שטעטל ארײן, מיס א געװאלט, געלאסן. אין נינויפגענוםען זײערע װײבער און קינדער און ערשט אינטער אנגעהויבן נו טראכטן, אז מען דארף אנםלויפן. און ארויםגײן מוז מען נןןר דורך דעם אײנניקן טויער. און מען מוז דער חיה געבן אײן מענסשן אין םויל ארײן. איגט איז זי שוין אזוי נישט הייגעריק. װעם זי פאװאליע נעקײען דעם מענטשן און דערװײל װעט מען קאנען אנטלויםן. האס זיך אנגעהויבן א געװאלט: װער װעט גײן *ו דער חיה אין מויל ארײןז טאקע, װער װעט גײןז קײנער װיל נישס גײן. קײן פרײלעכע זאך איז עס נישט. די חיה האט נײן. און יעדער אײנער װיל זיך נאך אױםלעבן זײן ביםל יןןרן. העלפס גאס און אין שטעטל געםינט זיך א ײד. ער איז געװען אײן אײנניקער פון זײן םין: א פרומער און א ײד א למדן. תמיד נןןי געלערנט. און אויב נישט געלערנט, האט ער נןןר געטון גוסס םאר ןןרעמעלײט. זײ מיט אלץ שטילער• הײס באזןןרגט. ער איז תמיד ארומגעגאנגען א פארטראכסער. און א סך םאל םארגעסן אין זיך אלײן. און אז ער באדארף קריטיה. -רעזענזיעם. ביבליאגראפיע.—בראניה. װאס מען שרײבט װעגן ביכעג װערק. װןרש געשאפן א ק־יסיש ־ענקנדיקער י׳עאליזם, װאם קאנשראלירס כסדר דעם סאניאלן װערם םון דער אפנעטוענער א־בעס און שםעלם גײע אױפגאבן. אס די גװײ עלעםענםן — קריטישער רעאליזם אין רןן־ םאנסיק םין שאסן—זענען דער הויפס-נאן אין רןןםאן .נעםענט* פ ן ס. גלאדקאװ. עם איז א געװענ פון״ר אםאנטיזם און ר ע א ל י ז ם, א־דעאליזאניע םון ארבעט און שארםע קריסיק, אין בײרע א־י בײ נלאדקאװ ה־פערטרצפירונג, םארגרעסע- רוננ פון זאכן. דער שרײנער שפר־־כז מיז דדס אונטער די סא- זיטיװע אין נענאטיװע זײסן םון דער ארבעס. .טרעקם-ןןפ׳ םיט די פא״שע אין נישטריכטיקע שריט און שטעלט דעם םראפ אויף דעם געלײטערסן. סאז־אל־באזינטן ציל. די קאנװע פין ,נעםענס• װיקלט-פאנאנדער די םיטעלע יארן אין ערששן יארצענדליק נאך דער ןןקםאנער-רעװאלוניע. די םאניאל פאליםישע דעיגרײכונג גו דער צײס איז געװען — דער זיג אויפן בירגער-םראנט אץ דער איבערגאננ נו װירסשאפס• דערסאציאלער ראמאן*) א■ דמשק / װאישע רעװאל-ציע, איבערגאגגס-צײס, — צװײ כחות זענען םאיאן אין זײער הויפש־ששראםז שש־עיז אין שאפן, ראםאנסיק און רעאלע טאס. זײ זענען זיך נישש סות־. ששעלן נישם פאי םים זיך קײן קזנננעזעצשע ריכשיננען, נא־ זײ זענען אינטערנעאידנס אײן־און-דיזעלבע פרינציפן, אײן סאציאלז־ ןןריענשאזיע. די רא- םאנםיק איז דא נישט קײן םרויםערישע, רעסראססעקשיװע, װאם װעקש בענקשאפט נןןך דער פארנאננענהײם; דער רעאליים האט אויך נישט ק־ין אײננעשםעלסן טעםפ אץ שארםיקע ששײנער- שאבלןןנען. ם׳איז אן אקשיװע רןןםאנםיק, װעלכע בינדט-צו צום ץ פ ני§דק§װ - זזפזנס (ר§פ§ן). •יוי•—ש. ג§דינזר. §(ר9פנ .*יו §ין •יך־, 8§סץװ< 1927.