Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 4 (1928)
- Issue
- 35 (31.8.1928)
- Date
- 1928-08-31
- Page
- Seite 686 (sequence 10)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 65% known words query
- IRI
…/4795427-8800953-8800997--03668-4798907- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
35 זא ליסןר *ריעו נלעסוד 686 שןןרך, םיט װעלכן דןר ריזיקער ים םון ןןנגעשסרענגטע נליקן און ןןסענע םײלער נעמם אין זיך ארײן דעם לאנג■ דערװארטעםן. םיטןזםןןל גיט זיך עםעם א װיג. די אײנגעהאלסענע שםילקײט הײנט ןןן איבערגעגײן אין שטײגנדיקן, ןןנגעקנױלטן עקםםאז. די םארשידענע גרוםעם און ןןםטײלונגען רינגלען ארוס די אײנפאכע הילגערנע טרופנע. עס הײבם זיך ןןן עו רירן די סילסארביקע פרןןצעםיע איבער דעם םארםןןר״געםלאם• טערטן װעג םון דער .פיאדא םם. מארקןן״. עם הײבן ןןן זינגען די גלחים. עם כאפן אונטער די טויזנס קעפיקע בא■ גלײטער. עס קלינגען די גלעקער םון די ארוםיקע קלויסםערם עס רױשן די םענער. אויף אלע פניםער איז אויסגעגןןסן הײ• ליקע רעליגיעזע םארערונג. און איבער דעם אלעם איז אױםגעשפרײט דער ליכטיק טיפער װענעביאנער היםל. עם בלענדט און גילדס די סײער׳סליםנדיקע זון. באגלײט זי אויך דעם גרױםן הײליקןז דעם װןןס אין זײן פןןעטישן עקםטאז און םרײדיקער ליבע הןןט ער געזונגען זײנע לויב-לידער בו זײן געטרײען ״ברודער־זקיז די זון איז אים געװען א ברודער, פונקם װי די שםערן זענען אים געװען שװעםםערן. ער הןןט געהאס א לעבעדיקע דירעקסע באביוננ בו אלע נאסור־נוחות און דערשײנוננען ארום איס. װײל — ןןיזןןגנדיק זיך םון דער װעלט און איר ערדי• שער רײכקײם, הןןט ער םארםןןנם א טיםע םארערונג םאר יעדער זאך, װןןס לעבט און םרןןגס אין זיך די ןןםשפיגלונג םון דער גרויםער געסלעכקײט. װען ער איז געגאנגען אין םעלד און האט דערםילם אק זיך דעם שסארקן דראנג בו לויבן גןןס, און אויסגיםן זײן געםיט, איז ער געװען גליקלעך זיך איבושטעלן און ארום• זאםלען ארום זיך די םעלד־חױת און םײגל, און זינגען םאר די זײנע לויב־לידער. און ער םלעגט זײ דאן אנדערש נישטרוםן, װי ברודער װןןלף ןןדער שװעסטער םױגל. און נישס נןןר בו די לעבעדיקע ברואים. סאר אים זע• נען בכלל קײן סױסע זאכן נישט געװען. אלבדינג האם געהאט לענן און איז געװען םול םיט דער גרויםקײס און םעכסיקײס פון גןןט. ער םלעגס זײן סרויער, זײנע ספקות ןןדער זײן ןןנגעקומענע גרויסע םרײד סארסרױען די ״בארטע שװעסמער בלימעלעך׳ ןןדער דעם .ליבן ברודער װינם׳. און נ$ך םיט גרעסערער פרײד הןןט ער געזונגען זײן לויב-ליד און באגרי• סונג בו דער שײנענדיקער-װארעםריקער זון. די זון איז דןןך א לעבעדיקער, װירקנדיקער נוח, װןןם םילט אינז ןןן מיט םוט אין מים האםנונג, מיט גלויבן און ליבע. אוז ער הןןס נישס געקןןנס אנדערש, װי זיך װענדן בו דעם נוח, װי בו ״טײע• ערער ברודער-זון׳. און װןןם םלאטערן אזוי אוםרויק די םויבןז װןןם װירב• לען זײ ארום דער פרןןבעסיעז זענען זײ איבס װידער געקו■ םען זיך בו געזעגנען און םןןכן םים זײערע םליגל איום דעם הײליקן םראנבים, װי דעםןןלסט, בשעת ער הןט זײן לעבטן ןןטעם אויםגעהויכט אין דעם אײנזאמען ןןרעסען קלוים• סער־ביםערלז זענען זײ געקוםען ןןיגעבן זײער לעבסן גרום דעם, דער .הײליקער םראנביסי, װעמענס ןןרעם לעבן האס זיך דורכנעטרןןגן, װי א ריזיקער פרןןטעס־געשרײ קעגן דעם בלוסיקן קאםף םאר מאכט און באזיבונג, װןןם ם־הןןבן געםירם פויפסט קעגן קעניג, באראן קעגן באיןן און בירגער קעגן בירגער אין פיסלאלסערלעכן איםאליען. ״סט. פראנביסי, װןןם הןןט םיט אזוי םיל םאראכטוננ זיך אפגעקערט םון דעם רײכקײט און איבערםלום, עשירות און רחבות און םון דעם רױב און מןןרד, באנקערײען און בלום שארגיםונג, מיט װעלכע עס זענען פול געװען די שטעט פץ איסאליען פון דרײבנםן יןןרהונרערם. םראנבים פון אםיםי — אםשר די שענססע און ליכ• טיקססע פערזענלעכקײט, װןןס עם הןןס ארויםגעגעבן דןןס םינסמערע, אין בלוט־םארםלעקטע םיטלאלסער. זײן פײערדיקער אסקעטיזם איז דןןך געװען דער פועל־יובא פון דער גרויםער םרײד און ליבע, װןןם הןןט איבערפלײבט זײן הארץ און זיך םארײניקס פיט דער םרײד פון דער נא■ םור און אירע באשעפענישן. אויםנעהןןדעװעס אין א םגיבה סון איבערפליסיקן לוק■ סוס. און בעלןןזענער שסיםערײן אויסגעװאקסן אין טיםער םאראכטונג בו אלעם. װןןם איז ארעס, םילט ער;ןבער אין זיך א קרובהשאםט מיס אלע אוםגליקלעכע און דערנידעריקסע און דערגײט בו דער הויכער םדרגה, װען ער כאםט ארום קושן דעם קרעביקן בעסלער בײ די מויערן פון אםיםי. לעבנדיק^אין א בײט, װען די העכסטע אמביביעם םון דער יוגנס זענען געװען די שטורמדיקע איבערלעבונגען, און אװאנטוריססישע דערןןבערונגען סון דעם רײכן ריםער קלאס, זןןגט ער זיך ןןפ פון ןןס די אמביביעם. און װערם דער רי■ םעי־ םון די נױטבאדערסטיקע, דער םירער סון די ״קלײנע ברידער םון םראנביס׳. דערבויגן אונסער דעם אײנםלום פון די װאנדערנדיקע לידער־זינגער, פון די םארליבסע טרובאדורן, םארװענדם ער דעם גרױסן קװאל םון ליבע און שײנקײט, װןןם סילט ןןן זײן הארץ אויף בו װערן דער טרובאדור םון גןןש, דער לידער־זינגער םאר דער שײנקײט םון גןןרנישט באזיבן. און װערט דער הערןןלד םון ארעמקײט און אײנםאכקײט. די קאנאל-פראבעסיע דערנענטערט זיך בום ברענ. אלץ ארום װערם מיםאמןןל שטיל. און האלט אײן דעם אטעס. די לאנגע שורות גאנדןןלעם שװיםען־בו און שטעלן זיך אױם אין א בערםאניאלער רײ. די פארשידענע םאסרןןזן-גרופעס, דעםילירן מיט אויפגעהויבענע רודערס. שװײגנדיק גליטשן זיך בו בו דעם טרעפן־ארויפגאננ פון דער לאגונע די בוקענסוערעס, װאס זענען באהןןנגען מים גירנלאנדן. עס שטײגן א־וים די קאססוםירטע הויכע באאמטע םון װענעביע. די עלםנבײןיפנימ■ דיקע גלאט־ראזירטע םןןרשטײער םון דער קירכע. און ענדלעך שװימש־בו פײערלעך די גרויםע שיף, װןןס איז אײנגעהילס אין פענער. אונטער א גןןלדענער חופה, אויף א גןןלדענער טרןןג• שסול בװישן ליכס און קרײץ־טרעגער, װערט געםירט דער קארדינאל אין בלוט־רױטן, פורפורנעם םאנסל, מיט דעם םינקלענדיקן בלם פאר די אויגן. און הינטער אים טרןןגט די קלײנע גרופע גאל־קעפיקע, בןןרװעם־פיםיקע םראנביםקאנער דעם ןןרון סון זײער הײליקן. ריסםיש רירן זיך די ןןרון־םרעגער. זײערע טריס זענען םארװישטע, שםילע. די באװעגונגען געםןןסםן און אײנגעהאלטן. און אויך אזוי אײנגעהאלטן איז דער שטיל־ביטערנדיקער