Literarishe bleter · 1928-08-24 · 34 (24.8.1928) · p. Seite 671

671 ליסוראר יסן נל זס?ר 34 זמ > צו ןן נ ש י ק ן. דער עבר־פארטיציפ װערס אםןןל געברזוכט אלס זעלצםסשטענדיק שלןןגװארט, נןןר עססער איז ער אונ• סערגעיןןכט דעם אינםיניטיװז 1 מןןל איז ער אװעקגעשסעלט ל ע ב ן אינםיניטיװן ןןפגעשמיםן, װידער, הןןט זוכה געװען געטײלם צו װערן: 1 מןןל איז עס אלײן דןזם שלאג־ װארס, און 1 מאל איז א פ ש מ ײ ס ן דער םכך...—אזעלכע םארדרןןםיקע נאכלעםיקײטן שטערן ממשותדיק דאס באנוגן זיך מיט דער זאמלונג. 4) די קאלעקביע טרןןגט א בולט־מונדארטלעכע םאר■ םארבונג — אין לעקסיקאלישן מאטעריאל (באזונדערס אינ־ טערעםאנט זענען די םלאװיזמען, אין די נ׳נ 4, 8, 17, 22, 88. 104, 128, 139. 154, 160. 161, 170, 197. 215, 223, 227. 229. 230, 233, 234. 241, 247 . 278 אאז*װ) און סײלװײז אויך אין דער גראמאטיק (,א ם ן פ א נ ק״ אף דער באנק, ,א ם ן ל י נ ק ן זײס׳ן א ײ ג ע נ ע אײגנם, ד ײ נ ע דײנס, און דערבײ רודימענטער ,א ן א ד ל םי װןןס זןןגסטו א ם ן זדלסו■, ,דער לעבן-, ,ד י אויגי, ״אן א״זער׳ נ ע הארץ*, ,ד ע ם א נ ד ע ר מ ןן ל*. ,אננעמען א פ ו ל ן מויל* וכו־), און דערינען שכעקט א גרויסער םײל םון איר װערם. סיאיז נאר פאמת א שןןד, װאס די שפריכװערטעד און רעדנסארטן זענען נישט געגעבן אין א םולשטענדיקער מונד־ ארטלעכער טראנםקריפפיע, װי ס׳איז א חױב פאר א װיםנשאםטלעכער פובליקאציע. — נישס װיסנדיק די טײטש סון .פ א ז ײ ר• אין נ׳ 101, איז אויך שװער צו טרעםל, װי לײענט זיך דןןס װא-ט: מיט [ס פי מיט [■, און מיט װאסער קװעטשז (ןןדער איז עס .ד ע ר פ ןן ז י די, מיט װעלכן .1 11 170 זעצם איפער [זיסחפטז&מ, אלם סינןןנים פון .דאס פנים, דער ןןנבליק, דיא אויםענזעניגםסע זײט״ז םון פוילי זסזסק) װי איז דער קװעסש אין א י ן ע װ י ץ אין נ׳ 253ז (זןןל דאס זײן ס*'זע1ס׳2־>7 װאס איז אין אלםפוילישן דער נןןמען םון ■1*ז*1זס *וזזגענ!, א חיה םין מין שםשורעס פאדעקט מיט לאנגע נןןדלעןז םנ*ל פװ׳ב 11 175. 2, נ1). - םאלש איז די אויסלײגונג אויבער, אויפערשסער, מחמת אין ל׳י (און אין גרעסמן טײל נ*ל מ׳מ סון מז׳י) הןןפן די םןןרמען: [ם. פונקם װי אין מ־י: [■ (סג׳ל 217). — ארודעװען. װי דער ס װײזט, קען נישט זײן דןןס װײםרוםישע ס8׳\ס1זטז■: ם־איו דאס רוםישע (1*ז\ס1>ז\זס. 5) אינטערעסאנם איז די ןןנגעזעענע צאל עװםעמיםטישע (אדער איראנישע. קאטןןװעסדיקע, װוילערישע) אויסדריקן םארן פאגריף .שטארבן׳: א װ ע ק ג ײ ן (נ׳ 27), א װ ע ק ג ײ ן אפןןרװעסע צו גןןט (30), אװעקפעקלען זיו (38). אװעקשארן זיך 39), אויסציען וי פיס• לעך א ם ן ב א נ ק (156), אויםהענגען ד י סעל אםן זהארןןדע (215), ןן פ ב ו י ע ן (417). ןן פ ט ר ןן ג ן ז י ך (435).—רי נ*נ 38, 435 זענען מיר באקאנט םון קרע•- מעניץ• 6) צו דעד געןןגראםיע םון ײדישן שפריכװןןרט איז נוצלעך אנצומערקן, אז די נ*נ 14. 19, 20, 31, 43, 54, 57. 64, 69, 70. 72 81 86. 111, 115. 118, 123, 142, 144, 156, 157, 161. 170, 173. 178, 193, 208. 226, 228, 237, 274, 280, 284 , 296, 322, 330. 337, 341, 353. 359, 361, 365, 379, 383, 388, 393, 416. 418, 428, 434, 444, 445. 450, 461, 477, 478, 481, 505, 531, 548, זענען םאראן, װןןרט בײ װןןרם אדער װאריאירט, פײ ש. ב א ם ט ןן מ ם ק י, בײם קװאל (װילנע 1920). בײ י, ע ל ז ע ט, דער מענסשלעכער קערפער (װארשע ,דער רםזים־שטײגער אין לירישן ליד״ זענען װײניק איבער־ו צײגעװדיק, מחםת ס׳פעלט דער גרינדלעכער ה י ס ט ןן ר י ש• קריסישער אנאליז םון די טעקםטן מיט רעקןןנסטרואירונג םון די מענלעכע תחלתדיקע רע• ד א ק צ יע ס. § 29. — נאך א פאמערקונג. _ עס שסיםט נישט מיט דער װירקלעכקײט, װען גןןלדפערג שרײבט װעגן דער ,מאדנער שפראך׳, אויף װעלכער ,די מלםדים פארטײטשן תנ*ך*: — .אזא מין אײססערלישע איבערזעצונג שטאמט נישט בלויז םון דער װירקינג םון די םארצײטיקע מוסר־םםרים (ייה 16—17), נןןר איפערהויפס דערםון, װןןס דורך דער נישט געװײנטלעכקײט פין דער שפראך װיל דער מלמד אין דער איבערזעגונג איפערגעבן די םײערלעכקײנ, נישטװןןכעדיקײט םון ןןריגינאל, װי ער, דער מלמד, פארשטײט אים׳. אין דער אמתן אבער .װיל* דער מלמד בםירוש גןןר• נישט. אים זענען םרעמד װאסערע־נישט־איז כװנות פון דעם מין. עי־ איז מער נישט װי דער גראמןןסןןן םון דער סראדיציע דןןס, װןוס מ׳האט מיט אים אמןןל אײנגע• קנעלט, קנעלט ער וױיטער. די מלמדישע איבערזעצונג פון תנ*ך [ריכטיקער: פון מ פרשות און פין די הפםרות) איז נראד א קלאםישער פײשפיל סון ק א נ ןן ן, װןןם װערט ס י נ ד ל ע ך דורכגעטרןןגן דורך יןןרהונדערטער. פונקט אזוי איז נישס דיכטיק די הנחה װעגן דער תח־נה, אז .דורך אזעלכע װערטער, װי ל ןן ג ל, ג ע א כ• פ ע ר ט און דעסגלײבן, װיל םען זיך דערהויפן צו דעם העפרעישן און אראמישן מוסטער םון תםילה אין פיוס׳.— אויך דןן א־ז פאר איבז לויטער טראדיציע און ק א נ ןן ן, און נישט סער. § 30. — 1) אויס דער סןןלקלןןר־זאםלונג םון ױנג• פארשטןןרפענעם לערער און זאסלער ז. כראפקןןװסקי זענען אויף די ז״ז 132-117 סארעםנטלעכס 565 נוסערן; אות ן<ק. 2) הגם די רעדאקציע זאל הןןפן דורכגעלןןזט יענע נומערן. װאס שסעלן מיס זיך נישט םןןר קײן שפריכװערטער און רעדנסארסן אין ענגן זין םון באגריף, און זענען ענדער םאטעריאל 8אר א װערטערבוך, איז א שפאר ביםל אויםדריקן אזעלכע דאך םארפליפן אין דער קלײנער קןןלעקציע. צב*ש נ׳נ 14. 16, 19, 25, 36, 44, 49, 60, 72, 81, 85, 94, 102, 104, 108, 119, 120. 121, 135, 136, 143. 174, 198, 273, 291, 342, 346 אאז׳װ אאז״װ. 3) דעם זאמלער איז נישמ באשערט געװען ענדגילםיק ציצוגרײסן זײן קאלעקציע צום דרוק. און די רעדאקציע פון דער .צײםשריםס׳ האס דןןס געסין אפיםל שליסמזלדיק. די פובליקאציע איז פול מיט םארזעענם און סלןןנטערם. דןןם שלאגװןןרט אדם איז געבראכם 2 םןןל (1 מןןל אלם ןןדןןם און 1 מאל אלס א ד ם), ןן פ ש פ י ל ן 2 םאל אויף םאר• שידענע ערכער, א ײ נ ע ר 3 מןןל נאכאנאנט. — א ו י ס־ ק ר ע נ ק ע ן שסײט פאר אויםקערן. אלץ םאר ןןלןןבליעם אין אלסער; ארומ־ קומט םאר א ר ו י ס , הגם א ו מ• איז געשטעלס נאך א ו י ם ז ןן נ ם• האט זיך געסעדערט סאר ןן נ פ , און ןן פ ש סאר א פ ם ו צװישן אויםצװןןגן און אויםציען איז ארײנגע• ריקס א ו מ ג ײ ן וכו׳. — אויםכאפעניש און אוים• כאפ סיגורירן אונטערן שלןןגװןןרס אויסכאפןו ןןנשי• ק ע נ י ש, אקײגן, איז א שלןןגװןןרט םאר זיך און דעקט נןןך