Literarishe bleter · 1928-08-24 · 34 (24.8.1928) · p. Seite 669

969 ליוןרװיין ול**9ר 34 זיאן זעס מען װןןם ער הןןס אויםגעטין. ער הןס איבערגעגױם די קאםעדיע, ארײנגעפירם א רײ *ערזאנען, װ$ןס זענען אין םיקסט נישטןן. םאנאנדערגענרײם די ראםען, אגגעםילט פיט נײע אקביע. ןןנער סים אײניקע םאםענטן קאן םען נישט םסכים זײן םיט אים. דער רב איז בײ לעװיזאגען א תסעװאסער, א נאיװער, בײ הער- מאנען איז ער א כיטרער, א ביניקער, רעדם נביל-םה. דא איז לחיוםין איבעריק. אבער דאם זענען סרטים װאם בי — איז איבעריק. דוד העי־םאן האס ביםיל אינסבעניזירם. אױך נישט אלע קיםלעסן אין געזאנגען זענען אױםן ארט. ובםרס, אז זײ קיפען אױיס שװער אין האםעטנע בײ די דראםאטישע ארטיםסן םין די .װילנער*. בכלל האס די קאסעדיע באדארפט זײן לײכסער, לע- בעדיקער, נישם-באבװינגענער. ם׳זענען געװען םײנע עסיזאדן, סצענקעס אין דער אױםםירינג, װאס מ׳האם אױםגענימען פיט א הארביקן נעלעכסער. און װען אונזער סעאטער-עולם זאל נישט זײן אזוי קאנםערװאטיװ, װאלם די םיעסע בײ א לײכסערן אין שנעלערן סעםם, בײ נעװיסע קאדעקשיװן באדארםט שסארק אויםנעםען. די רעושי אין אלגעפײן איז א םײנע, דאס רוב אקסיארן שםייין פיט טאקט, פיס םאס, םיס םארשגענדעניש, — װאס-זשע נאך װיל םען? בי די קאמעדיע װעט גײן, בי נישט — דוד הערמאן און די אקטיארן זענען װערס א ײשר-כוח. ס׳איז אן קײן ספק א קולטירעלער אין טעאטראלער אויםטו. נ• מײזיל־־, סאילאג ב.??־1עצהױ דערשינען לעבסנס: א ס ש א דז י ׳. לינטשן־״ ]■•ו — 6 נילד * ו י םר ן נ ד ע ד נ.-נרינט-שםרי5ן פון ײד רעאליזנ 3.50 נ * ר ק י ם. - ם־נן אזנלװערסלטןםן . 9.50 טאלװא . 20 0 . איסןם . 0.50 קאנאװאלאװ . 7.30 נלאזםאן ברוך- אויף יענןר זים אלעאן . 7.50 םאדםונקים נאלד . 7.50 דל ידלשן װןלט -אאדיל-ביך . 3,25 םאי-ביד . 2.25 ד, . . יינל-ביך . 25 3 ה א ם ם ו ן ק נ י ם דאט לעצטע קעיישל (־אטאן) 40 13 6.— ״ ״ דל לעצשע ם־יר 14.00 , ״ װןונלער (•־יש*;׳ 0 6.- ז ■ נ נ ע ר י. ׳.-ני־ריםלזןנד 5 60 ל ײ װ ל ק ה.—דןר נולם (נין *ר6ל*גע> 6.40 נ ץ ד י ר ם ש ה *- םין םענםש צי םןנסש * 6.40 אונטןד דןד זון 3 20 שניאורסןן ם.-קא1-ןןהן1ד שןנקעזדלםש ה.-איגײד םדצדירת . 11 50 און װיםםענישן אן אוצר פוז ײדישע ביכער * כ ם * ם די גאבצע ײדישע ליטעראטרר נ*)-נס מ<ן וין נײעם גחיסן אילוססרירטן?ןאטאלאג פון?ןאאפעראטיװ ״ביבער״ ווארשע — 32\ זײםן איבער 50 בילדער — סא־ בוכהןנדלןי, ב׳בליאטןקן און שםןגדיקן קזיםעד-אוסזיסם שריבט ת-־ף א קא־טל ם־ם איןר אדדעס, באקוטט איר נליך *ינןשיקט דןם קאסא״אנ אח־ם י2 נז1 1^4^1 ,א׳יי8 #7זא'׳^\ ,"ז6ו1סץ8״ <1מ21£1[)61ק5 אד־ןט םאר ג;"ט: 13-196 .0 .)1 .? ןןםרוקן ןןן א זײט, — װןןם דערפרעגט איר זיך אזויז... אז איך זןןג אײך אז גןןרנישט... די עטלעכע רובל פון דער סיעקולאציע... פון דער לעדער... אין װאלוטע ליגן זײ בײ אים אין דער הײם — באהאלטן... םא שײנע ױיסיקע... דער בחור איז געװען אױסער זיך, װןןס מען לןןזס אים נזןך אלץ נישט צורו. — װןןם ״נו׳ז—הןןט ער זיך אלץ געװןןלט זןפטשעפען— װןןס םארשטײס איר דןן נישסז... דןןס צװײסע װײב בײ אים... ער גלױבט איר אזוי שטארק... נו, הןןם ער איצט איבערגע• געבן ,הײם. װו ער הןןם דןןס געלס באהאלםן... אנטקעגן, אױםן טישל, איז געלעגן די אנגעהױבענע װײסע חלה — געלעגן װי געהײליקט םיט די שײנע דרשות, װןןם רב אהרן הןןט אויף איר געזןןגם; זי הןןט אױסגעזען, װי פאיגעסן, פארשעמס מיס דעם, װןוס דער בחור דערצײלט... מיט דעם, װןןם רב אהרן האט םארן טויט איבערגעגעבן אהײם... שפעט בײנאכט. װען ױזי הןט אין דער סיף״שנןןרכנדיקער קאםער זיך אױםגעכאיס, איז די חלה שוין מער אױםן טישל נישס געלעגן — אפנים, עמעצער םון די שלןןפנדיקע האט זי געהאט אױםגעגעםן, פשוט, װײל ער איז געװען שטארק הונ■ געריק פשוט, װײל די חלה איז געװען געשםאק. (ייף *ון זײם 664) צי הןןט םען די קאםעדיע באדארםט אױפםירן? װאס םאר א םראנע. ם׳איז א חוב נעװען אדורכ- עולוםםערן א ײדיש םאלקם־ שםיל, װאם איז געשאםן צוריק םיט העכער 50 יאר. און ם׳קומט א ײשר-כח דוד הערםאנען און די ״װילנער״, װןןם הןןבן םחיה-כתים געװען אײדישן כחנר און ײדישן חנור, װאם איז אינגאנצן םארגעםן געײארן. און ם׳איז א חדוש בארת אױף די אלע םענות ותביעות, װאם ם׳האם אין די רענענזיעם צו ד. הער- פאנען, הלםאי ער האט ײ רני,ז (י.קנ ־,נדי.*•־, נעגעבן י יגיקיז *י יי ״װײבערישע קניפלעך*. ס׳ איז נאר שלעכט, װאם םיר האבן דא איצם אײן קינםסלעריען טעאסער, און אלע אוינן, און אלע הערצער זענען צו אים גע- װענדס. בײ א 15—20 אויסםירונגען א יןןר םעג מען דך דער- לױבן דעם לוקס־ם אויסצופירן א סעאטער-שפיל לשם שפיל, לשם שפראך, לשם פיעטעס צו סארגאנגנהײט. די װעגן םון הײנט- צײםיקן ײדישן טעאסער װעלן קלארער װערן, װען םיר װעלן םון צײט צו צײט װארפן א בליק אויםן אמאל. און אויך דער יעזשי- םער און דער אקםיןןר באדארסן זיך א סובל טון אין אפאליקע קװאלן. גײ אונז, לײדער, קײכט פען נישס ארויס םון דער קא- פןכע. םיר האבן נישט קײן םאם, קײן פראפןןרץ. דזןם איז א חםרון! נןןך ״קידוש-השם״ הןןס באדארםם קומען א הײנםצײםיקע זאך, םון הײנטצײסיקן םןןדערנעם ילעבן, םיט הײנסצײסיקע םענטשן. 6 ■ רוד הערםאן הןןט די ״קניפלעך״ נישס נןןר רעזשיסירט, נןןר אויך אינםצעניזירגז. בײם םארגלײכן םיםן ןןםגעדרוקטן טעקסט,