Literarishe bleter · 1928-08-24 · 34 (24.8.1928) · p. Seite 668

668 ליטזואו ׳^ן ול זסןו 34 — א<ןן>אך! גןןססןןדין-הןןט מיס א שװערן זיםץ ארויס׳ געםןןםפעס םון זיך די לופס אײנע םון די אנסשװיגן־געװןןרענע מײדלעך. — א מענסש קאן זיך נישט אפקלאפן א םינגער אינטן, םײדן מען איז אויף אים גוזר אויבן, אזײ שסײט געשריבן,— הןןס, אראפשלינגענדיק דעם ערשטן ביסן חלה. געזןןגט בײם סישל רב אהרן, — ארבע םיתות ביתידין — םירערלײ םױסן זענען איבערגעענסםערט געװארן בים ביתידין: סקילה. שרםה, הרג וחנק... און רב שמעון זןןגס: שרפה, סקילה, חנק והרג, װײל ״הרגי איז דער גרינגססער טויט. און ״זײ׳ דא — זײ זענען נישט מער, װי שליחים. איך הןןב קײן טענות נישט. מסתמא הןןב איך םארדינס... װןןס װײנס אירז-הןןט ער קאלט א קוק גענעבן צום כליפענדיקן זײגער־מאכער, — אײב א־ר האט מורא, טןן זײט זיך מתודה. זאגס מיר נןןך: תהא מ־תתי כפרה על כל עונותי — זןןל מײן סויט זײן א כפרה אויף אלע מײנע זינד. װןןרום אזוי געפ־נען ם־ר בײ עכנען װןןס יהושע הןןס בו אים געזאגט: ״םײן זון. גיב כבוד צום ײדישן גאט און זײ זיך מודה*. הן$ס עכן געענטפערס צו יהושען: ״אםת, איך האב געז־נדיקט*. און םין װאנען װייסן םיר, אז םען האט אים מוחל געװעןז װארום עם שסײט: ״הןןם יהושע גע־ זאנס: װןזרום האםטו אונז באסריבטז זןןל דיך גןןס באטריבן הײנסיקן טאג*— נןןר הײנסיקן טאג ביזטו באטריבט, אבער דו ביזט נישט באטריבט אין עולם־הבא... אין קאמער איז מען נןןכדעם געזעםן שטיל, זיך אײנגע־ הערט צום קאריראר און געשװיגן. רב אה-ון איז, אפנים, גע־ װען זיכער, אז ״מײנען• מײנט מען איצס בלויז אים, םון אלע אין קאםער—אים דעם אײנציקן. ער הןןס אלע װײלע זיך גע־ װאשן די הענס פונם טשײניק. ער הןןט פלוצים א זןןג געגעבן צו זיך אלײן מיט אזא םארזןןרגט פנים, װי ער װןןלט זיך אן עפעם װעלן דערמןןנען: — אז... װיפיל געדויערט עם דעןז... א מינוט םינף... נאר ארום צען א זײגער אין ןןװנס, װען םען איז ארײנ־ געקומען אין קאמער און מען הןןט םון אלע ארומיקע אוים־ גערוםן די נעמען םון די צװײ םײדלעך. איז רב אה-ון מיס אמןןל געװןןרן זיכער, אז אים מײנם םען שוין געװים נישט— אים סיט די גאסן־מײדלעךז — רןןס קןןן נישט זײן. '־ י װען מען האס נןןכדעם. באלד נאך די גאסן־מײדלעך, אויסגערוםן זײן נאםען. איז ער דעייבער געבליבן שםײן םים א בלאס פנים און הןןס א װײלע נישש געגלויבט. ער הןןס נישט םארשטאנען, סארװאס גײען אלע א־ן קאמער צו אים — צו זיך געזעגענען. ער הןןט דערזען. װי דער בחור, װןןס הןןט בײ אים געדינט, גײט צו אים צו מיס א פארקריםם, װײנענדיק פנים און האס מיסאמאל דערםילט, אז דןןם ״מײנס* םען אים. — נו, זײ געזונס. — הןןט ער נעזןןגט צום בחור. — אין קאנצעלאריע האב איך ןןנגעגעבן דעם אםת, דו ביזס םיס מיר קײן שותף נישט געװען, דו האסט נןןר בײ םיר געדינט. װײן נישט. זײס נעזונט אלע, זײט םיר םוחל, בעס גןןט. און ערשט נאכדעס, װי םען איז א קעגן א שעה ןןפ• געזעסן זײער שט־ל, הןןס םען זיך דערסןןנס, אז אײדער םען האט רב אהרנען ארויםגעפירט פון קאםער, הןןם ער געהאטי אפגערופן דעם בחור ןןן א זײס און אים עפעס ןןנגעזאנט. דער בחור איז נאך אלץ געװען םארטו־בט און הןןט נישס פארשטאנען, װןןם װילן םון אים אלע אין קאםער, װןןס שטײט מען צו אים צוז — מענטשן, װןןס איר זײטז—הןןט ער זיך אלץ געװןןלם בארד און הןןס א קוק געגעבן אויף ױזין. — אין ״םנהדרין׳, - הןןט ער א זיפץ געגעבן, — אין פרק ״נגםר הדין* שטײס עם. ער הןןט זיך נןןך טיםער אײנגעקוקט אין ױזין: — װןןס־זשע, יוננערמאןז... נישט געלערנט גארז... טאקע קײנםןןל נישט... בײ ױזין הןןבן פאמעלעך זיך צונעשלןןסן די אויגן. אין קאמער האט ןןנגעהויבן װערן סונקל. עס איז געװען םארנאכט, װען מען הןןט נאר װאס איבעראנײס געהאט אנגעצונדן דעם רויכערדיקן לאמפ. אין קאמער איז אײליק ארײנגעלןןפן דער נעכטיקער היטער, דער רױםארמײער. ער איז ארײן םיט א צעהיצם פנים און םיט נאך מער צעהיצםע, פליענדיק־פלוידערנדיקע אויגן און הןןט, װי א באשעפטיקט<ר װןןרטםםאן. ארויםגעשטעלם פון בוזעם די צוגעזאגטע װײםע חלה. ער הןןט געאסעסט שװערלעך. װי גלײך ער האס א גאנצן טאג נישם געםון גארנישס, אויסער דעם, װןןס ער איז נאך אט דעם װײסן ברויסל ארומנעלאסן. — קום אהער, — הןןס ער םיט א געשװינדן װונק אפ־ גערופן דעם בחור אן א זײט, — געװען שװער. בײ זעקס װיןןרסס צופיס געלאםן. דװקא א ײדישקע דןןרט אין דןןרף. ״איך הןןב נישט קײן חלה*, הןןט זי געזאגט. (ער האס שעל־ מיש צוגעמאכט אײן אײגל) און איך הןןב צו איר געזאגט: ״םאר אן אײעריקן*, הןןב איך צו איר געזאנט, ״פאר א רםואה*... און ער איז אװעק געשװינד, נישט אויםרעכנענדיק זיך םיטן רעשט געלס. דער בחור איז אים נןןכגעגאנגען צו דער סיר. — לןןז אים, לןןז אים.-האט רב אהין װי א בלינדער א נעם געגעבן אין די הענס די קלײנע, װײסע בולקע. זײנע אײגן צוזאמען מיטן שטײן און מיטן גאנצן פנים הןןבן איבער איר געטון א בלאנדזשע. די קלײנע שבתדיקע חלה. הןןט זיך געדאכס, טראגט אין זיך א םור. װי די לעצטע רםואה, װןןס מען ברענגם צו א געפערלעכן קראנקן — בלויז זי אלײן װײםס, צי זי װעס העלםן צי נײן. רב אהרן האט זי געהאלטן לעפיש מיט אום־ געלומפערט צעשטעלטע םינגער. — איך האב מיר געםאכט א סימן,— הןןט ער, קוקנדיק אויף דער חלה. קאלט א זאג געסון, — אז מען װעט ברענגען צו דער צײם די חלה, װעט זײן גוט... איז מילא... אפשר... ׳־ נאך געבליבן די פערטע סעודה — מלוה־מלכה. איך בעס אלע ײדן אט אהער צום םיש. און די װערטער: ״אלע ײדן*, ״איך בעס׳ הןבן א קלונג געגעבן םארשסארט, םארעקשנט־קאלט און נישס ןןנגענעם, װי די װערטער, מיט װעלכע םען װענדט זיך צו א מת, װי די װערטער, מיט װעלכע מען בעס םחילה. אין װינקל הןןט זיך אין שרעק א כאפ־געגעבן דער דרימלדיקער גלח און האט בארויקט דערזען. אז םען רוקט נאר אפ פון א־ם דאס טישל, אויף װעלכן ער הןןס זיך די גאנצע צײט געשפארט מים אן עלנבויגןן ער האט זיך שםיל איבערגעצלםס. דער אװנט איז םיט אמןןל געװןרן טונקעלער. םון יענער זײט סיר הןןבן ןןנגעהײבן זיך צו הערן ןןפטע בא־ שעםטיקםע טריס — טריס םון אהין־גײן, טריט םון צוריק־גײן.