Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 4 (1928)
- Issue
- 34 (24.8.1928)
- Date
- 1928-08-24
- Page
- Seite 661 (sequence 5)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 70% known words query
- IRI
…/4795427-8800953-8800996--03642-4798882- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
661 ־ ליסזרןרי יז וי?ײר 34 ־וא און װי א גאםט, װןןם קוםט אויף א ,װײל״ אין זעט אויף א .םײל״, האט דןןם מנחם דערזןין, און ער הןט גע• פרוװט אויםהויגן זײן קול קעגן דעם: — דער שריסטשטעלער פוז פסדר הןןען אן אינסערעם םאר דעם װוקס םון זײן ליטעראסור — הזןט ער געהאלטן אין אײן סענהן. אבער װער הןןט זיך *וגעהערם *י זײנע רײדז ,אין הןןטעלן װוינען זײ• םרעגס םארװןןםז םארטײסשן זײ — אונזערס איז די גאנגע װעלם, בוים םען ערגע׳ן קײן געגעלט.״ הןןט ער זיך םןןסערלעך באקלןןגט, און זײ די חברים זײנע, הןןבן װויליונגעריש געשמײכלט איבער מנחםם סןןטער• לעכקײם, אין זיך געטון זײערס, נישס טראכסנדיק אםילו װעגן אזא זאך, װי בו בויען םאר זיך געבעלטן. הןןט זיך טאקע מנחם געסילט םרעסד אין יענער בײט בװישן די ניו־יןןרקער יונגע שריםםשטעלער. אין דער בײט, װען יענע הןןבן זיך ארומגעשארט, װי איגעריסענע בװײנלעך םונם װינט, הןןט ער זיך באמיט ןןנביהאלםן, װי װײט מעגלעך, ןןנם שסאם. זײן ערשס בוך, װןןס ער הןןט ארויםגעגעבן אין ניו• יןןרק, איז געװען: .א רינג אין דער קײט״. נישט גלאט אזוי א רינג, װאס קאן זיך, חלילה, נאך אװעקקײקלען, נןןר א רינג אין דער .קײט*. װןןם די דורות הןןבן נןןך םאר אים ןןנגעהויבן בו שמידן. אין װען ער האט דערםילט, אז די גילדענע קײס הענגט אויף משקולת, הןןט ער געשאםן זײן בװײט בוך: ,זאמד׳, װאם איז געװען דער םימבאל סון דעם זאמדיקן בןןדן, אײף װעלכן מיר אלע הןןבן בו יענער בײט געםרןןסן. איז דאך אים, דאכט זיך, שלעכט געװעןז םונדעםםװעגן איז ער בי יענעי■ בײט געװען דער סרײ• לעכםטער יינג בװישן דער גאנבער פלעיאדע יוננע שריםט• שטעלער אין נױײןןרק. זײנע געריכטע, אש-קאלירטע הןןר הןןבן זיך אזוי װויל• ױננעריש געװיקלט אין יענער בײט. בי זײנע שטענדיק• לאכנדיקע אויגן. אויף די בעלער איז ער שטענדיק נעװען דער בענטער םון די מערסטע עקסבענסרישע דאמען. און אויף די ליטערא• רישע הוליאנקעס — דער םרײלעכססער אינטערהאלטער און זינגער. — א םרײלעכער יונג, מנחם, — םלעגן זײנע נױ-יארקער חברים רעדן װעגן אים. עס דערמאנט זיך מיר די שמחה אין לײװיקס הויז, גלײך נאך זײן חתונה. די קלײנע בימערלעך ערגעץ־װו אין די בראנקם זענען געװען געםאקם מיט ײדישע יונגערע און עלטערע שריםס■ שטעלער, בװישן װעלכע עם הןןס אױך זיך זײער ױם-םובדיק געלויכסן דןןס שײן און אײדל סנים םון יהואשן. — חביה. געזאנגו-האם זיך יהואש געבעטן מים א טןןן םון א גליקלעכן םחותן בײ דער יוגנם. — אװדאיז אװדאיז — הןןס רײזען מרכים געװען און זיך אםילו געלןןזט אין א םרײלעכן טענבל בװישן די טישן, ןןבער בום טאנבן הןןט מען דןןך געדארפט אונטערזינגער, און חברה איז גןןר געװען םארנומען אין געשםרעכן װעגן ליטעראסור. נןןך גוט, װןןם דןןם קלײנע גאז-םלעםעלע איבערן טישל הןןס בו םײן שטול נישם דערגרײכט. ג. אין א װןןך שסעטער הןןבן די ,יונגע״ ןןםיביעל מקבל• סנים געװען םנחםען אינם גרויסן .םןןרװערטס״־זאל. אויף דער בינע זענען געזעםן א רײ יונגע שריםס• שטעלער, ןןבער אין זײער אומבאהןןלםנקײם הןןבן זײ געמאכט דעם אײנדרוק, װי נישס זײ הןןבן זיך דןן פארזאםלט םקבל• סנים זײן םנחםען, נןןר אז םנחם הןןט זיך םסעביעל אריבער• געכאסם אהער, גדי סןןרבושסעלן סארן נױ־יןןרקער עולם די .ױנגע״, װעלכע זענען דעםןןלט געװען כםעט אוםבאקאנס. איך בין געזעסן מיס םײן שװארץיאויגיקער באקאנטער בװישן עולם, און זי הןןס םיך אלע װײלע א בוס נעטון בײם ארבל, און געמורםלס: — איז ער נישט װונדערלעךז — נו יןן. זײן זיכערקײט אין זיך, אין םארגלײך מיט דער הילם• לןןזיקײס םון זײנע נױייןןרקער חברים, הןןט גערעדם םון דער בינע ארונםער: — איר װילם מיך ןןנקוקןז... נו מילא... םהיכייתיתא... און װען ער הןןט זיך אויםגעשטעלם רעדן הןןט ער אויםגעקוקס, װי א ױנגער רבי, װעמענם גלאנביק־אטלאםענע קאסןןטע איז נןןר־װןןם פונם שנײדערס הענס ארויס. זײנע קלײנע, ןןבער דורכדרינגלעכע אויגן הןןבן סרײ געקוקט אויף די םארזאםלםע: — שםײט א בוים םארװןןרבלס... קומט א שטורעם און ברעכס זײנע בװײגלעך ןןס... טרןןג זײ אין דער םרעםד אװעק... נו, װײנען די ןןסגעריםענע בװײגלעך אין דער סרעמד, און בענקען אהײם... בוריק בו זײער שטאם... בוריק בו זײער װןרבל... דער עולם איז םארגאםס געװןןרן םון ןןט די רײד. די װערטער, װןןס זענען סאםעלעכדיק ארויסגעקומען סון זײן םויל, האבן געםאכס דעם אײנדרוק, װי זײ װןןלםן זיך םריער אין זיבן הײליקע װאסערן דובל געװען, און געגלאנבס הןןבן זײ, וױ די שײנענדיקע לןןמסן, װןןם זענען םון דער םסעליע גע• װען ארונסערגעהןןנגען. — איז ער נישט װונדערלעךז-האס םײן שװארץ־אויגיקע שכנה נישט אויםגעהערט בו בוסן םײן ארבל, און איך בין געזעםן און געטראכט: — נו, םילא. הלװאי זןןל זיך אים אײנגעבן די ןןסגערי• םענע בװײגלעך בוריק בום שםאם ברענגען. ד. אין יענער בײם זענען די בװײגלעך נישט נאר געװע1 אסגעריסן םונם שסאם, נןןר אײן בװײגל הןןס זיך ןןנגעהויבן םילן ןןסגעסרעמדס םונם אנדערן. שריםסשטעלער, װןןם הןןבן זיך לאנג געהאלטן בוזאמען, האבן זיך ןןנגעהויבן םאנאנדערסײלן אויף באזונדערע גרוסעס און קרײזלעך. און נישם בוליב דיסערענביאבןע איז די םאנאנדערםײלונג םארגעקוםען. װןןלט דאס געװען די םיבה, װןןלט עם גאר גע• װען א םעלה, אבער די בעשסליסערונג איז פארגעקוםען גאנץ סשוס דערםאר, װאם אין דער ענגער ןןסגעזונדערטקײם האט יעדער אײנער סון זײ געװןןלם טרןןגן די קרוץ סון דעם הערשער.