Literarishe bleter · 1928-08-17 · 33 (17.8.1928) · p. Seite 641

641 ליסנרנריעע נלוסער 33 מא ביבליאטעהו אין רוארשע ה. װילטשינםקי/װארשע דזןס הויפש־געװיכט געלײגט אויםן םארשענערן, פארבעסערן פין די םןןלקס״ביבליןןטעקן. ז''• ביבליאטעק בײ געזעלשאפטן צןןלרײכע ביבליןןטעקן באזיבן אין װארשע םארשײדענע געזעלשאסטן םים א געםישסן כאראקטער, םון װעלכע א טײל קןןנבענסרירט זיך אויף געװיםע םאכן. 1. די גרעסטע ביבליןןסעק םון אזא טים באזיבט דער װארשעװער דןןקטוירים-םארײן [ניעבאלע 7]. דארט געםינט זיך ביז 60,000 ביכער םון מעדיצין און קרובישע געביטן. 2. די װארשעװער מוזיקאלישע געזעלשאםט [שענקעװיטש• גאם 8] םארמןןנט ביז 30.000 קאטאלןןגירטע זאכן און נאך מער נישסיקאסאלאגירטע, אלץ םון מוזיקאלןןגיע. 3. דער *וילישער טעכניקער-פארײן [טשאגקי״גאם 3] הןןט ססס,סז ביכער װעגן טעכניק און אינדוםטריע. 4. ביבליןןטעקן םארםןןגן אויך: דער םערםאבעװטן םארײן [לאנגע גאס 16] די ױרידישע געזעלשאסט [קרעדיטןןװא 3], דער אינםטיסוט םאר געזעלש. װירטשאםט [יאסנא 19], דער ארטיססישער םארײן [טרעמבאבקא 110, די דערמאטןןלאגישע געזעלשאםט [קשןןנזשענגא 2], די לאנדװירטשאםט״נעזעלשאםט [קןןםערניק־גאס 30], די היגיענישע געזעלשאפס [קארןןװע 31], די פסיכאלןןגישע געז. [קר. םןןרשםאם 26], לאנדקענסעניש געז. [קאראװע 31], די היםטארישע געז. [אלט־שטאט 31], אלטערטום• געז. [אלם־שטאט 32], געזעלשאפט םאר קונסם [סאלאכאװסקי• פלאץ 3], די גערטנער״געז. [באגאטעלא 3]. װײטער גײען: דער פוילישער ליםעראםן־םארײן [בראצקא 5], (דער ײדישער ליטעראטן״םארײן האט נישט קײן ביבליאטעקז), דער פוילישער לערער-םארײן [בראבקא 18], פויליש-פראנבויזישע געז. [נײע װעלס 72], האנדלם-אנגעשטעלטע [שעננא 16], בוכ האנדל־אנגעשטעלטע [קר. םארשםאט 38], אײזנבאןיאנגעשטעלםע (נײע װעלט 14), פ. ק. א.־אנגעשטעלטע (שװיענטאקזשיםקא), סקויטן־ארגאניזאביע (כםיעלנא 26) און אםעריקאנער יםקא (מיאדאװע 10). ר' ביבליאטעהן-או״סערנעמתגען גו דער אויבן-אויםגערעכנטער גרויסער גאל ביבליאטעקן םים א געזעלשאםטלעכן כאראקסער קומען נאך גו עטלעכע גענדליק פריװאסע געגרינדעט לשם ריװח. װעלכע פראםפערירן זײער גוס. דער רוב האט ביכער אין עסלעכע שפראכן און ז״ער םיל, אזוי, למשל. םארמאגט .קולטוראי (שענקעװיטש 14) ניז 60.000 בענדער. עטלעכע סון די דאזיקע ביבליאטעקן בא־ דינען אויסשליסלעך א ײדיש פובליקום, דאס רוב פון באלע• באטישע סםערן, װעלכע םארשלינגען פוילישע ביכער, אריגינעלע און איבערזעגסע, די סאמע לעגטע נײעסן. די גאל לעזער םון די פריװאסע ביבליאטעקן. װי די םפעגיעל׳ײרישע: הומאניטע (ססס,88 ביכער), רענעסאנס, װםפולטשעסנא א. א. דערנײם אין די םילע טויונסער. <<ז''• ײדישע ביבליאמעהן װענדט םען זיך םון די פײל־שע .ביבליאסעקן גו די ײדישע, דערזעט םען ערשט דעם גאנגן גײססיקן און קולסו• (סיףן חו• ביבלי$טעהן בײ אמטן אײגענע ביבליאטעקן גרינדן אויך םאר זיך די םינים• טעריוםם און די םארשײדענע הויכ־אמטן, װי ג. נ. בײס: 1. סײם און םענאט [װיעיסקא 4]. 2. יוםטיץ־םיניםםערױם [לאנגע גאם 7]. 3. גענעראל-פראקוראטור [לעשנא 5]. 4. אדװאקאטן־ראם [קראשינםקי־פלאץ 5]. 5. אינערן־םיניםסעריום [נײע װעלט 69]. 6. געזונסהײטם-דעפארטאםענט [טאפאלאװע 39]. 7. אויםערףמיניםםערױם [מאלאכאװסקי־פלאץ 4]. 8. לאנדװירטשאסט־םיניםטעריום [סענאטארםקע 15]. 9. ארבעסם־םיניסםערױם [ראםנראװסקי־פלאץ 1]. 10. םינאנץ-םיניםםערױם [רימארסקע 3]. 11. האנדלם״םיניסםעריום [עלעקסאראלנע 2]. 12. בערג-דעפארסאמענט [עלעקסאראלנע 2]. 13. פאטענם־אמס [עלעקטאראלנע 2], םאראן דארט איבער גװײ מיליאן בראשורן װעגן דערםינדונגען. 14. הויפם־םסאםיםטישער־אםס [יעראזאליםסקע אלײע 32]. 15. באן־םיניםסעריום [נײע װעלט 14]. 16. װארשעװער באףדירעקגיע [נראגקע 14]. 17. בילדונגס״םיניםסערױם [באגאטעלא 12]. 18. אויסער־שול־בילדונג־אפטײלונג [האזשע 74]. 19. םטאטיםסישע אפםײלונג םון םאגיםטראט [קראקעװער םארשסאם 1]. עו. פאלהם-ביבליאטעין די עיקר־ארבעט אויסן געביט םונם ביבליאטעק-װעזן םארן םאלק איז קאנגענטרירם אין דער ״געזעלשאסט סון עםנטלעכע ביבליאטעקן׳ [טאװאזשיססװא ביבליאסעק פאװשעכ• ניך], װעלכע האט 24 אפטײלונגען אין װארשע און םארםאגט ביז 130,000 ביכער. א חוץ דעם האלט נאך אויס 3 ביבליאטעקן די ,מאטשעזש שקאלנא׳, םיס גוזאמען ססס,15 ביכער, און אײנגלנע קירכן• געםײנדעס באזארגן אויך זײערע םיטגלידער םיט כשרע גײם• טיקע שפײז. אלס רעשטל םון דער אםאליקער אסיםילאטארישער טע• סיקײט אין װארשע איז געבליבן לזכר א םאלקס־ביבליאםעק אויף פזשעכאדניע 1, בײ דער .נעזעלשאםס גו םארשפרײטן בילרונג גװישן דער ײדישער באסעלקערונג״, װעלכע אנטהאלט א 3 סויזנס ביכער און איז באשטימם םאר דער ײדישער ױגנם. א פארטײאישן כאראקטער האט די ארעםע ביבליאטעק םון סך־הבל א 700 ביכער בײם פ. פ. ס.ישן ,סור׳. װי םיר זעען, איז גראד דאם סאלקס-ביבליאםעק-װעזן אין װארשע דאס שװאכסטע. קײן אײנניקע ביבליאטעק האט נישס קײן געהעריקן לאקאל, נאר םישםיקט זיך אין ענגע דירות, די ביכער־םאגאזינען זענען ארעם און באשטײען לרוב םון אלטע זאכן. דערבײ װײזט זיך ארויס די שטיםםוםערלעכע באהאנדלונג סון די םאלקס־ביבליאטעקן דורך דער םלוכה און שסאט, בעת אין אנדערע קולסורעלע םלוכות װערט גדאד