Literarishe bleter · 1928-08-10 · 32 (10.8.1928) · p. Seite 634

32 *ז ליסןרװיזן בלזגסער 634 ל ט ־ כ ר א ב י ד״ װיןרםן םאנען, װ$ןס ןר האט אין דער לעגסער אײסנאנע שון זײן ב*ך .דאזראכ- סינגען סון א אופםאליםישן- ארװכגעלאזם 38 זײסן, אין װעיכעםאן הןןט זיך ארױם- געװױן אים קעגנער םון דעםןןקראסיע און ןןנהעננער סון פלחפה. אין דעם בריװ װערט אויך #ננעװיזן, אז טן*ן הןןס תפיד געהאלסן סון קריג א. א. װ. (סיאיז כדאי גו דערםןןנען, אז אין יןןר םון אויסברוך םון דעד װעלט-פלחפה הןןס ס. פאן ארויס־ געגעבן א ביכל ״סרידריך דער נרןןםע*. גו װעלכן ער האס גוגעגעבן א .איפסער- יאליסטישע* הקדםה). אויף דלם בריװ האט פאן געענססערס, אז זײן בוך ה׳ןט ער געקירגס בלוױ גוליב םאיפעלע טעםים... ס אין לעפבערג הןןט ןןגגעהוינן גו ערשײנען א נײע אוקדאינישע גײםשריסם שאר .ליםעראסור, קונסס און קריטיק*. אין פ־אנראנאסישן ארסיקל סון דער גײטשריפט װערם גע־ןןנס: ,לןןםיר דורב- האקן םענסםער גו דעם ליסעראריש-קינםם■ לערישן םזרח, װו ם׳װערן געבױט די סונ- דאםענטן םין אל-פ־ןןלעםארישער ליטערא- טור און די קונםס סון דער גוקונסט. לןןסיר דורכהאקן םענםטער גום םערב. גום סרןן- לעםארישן פערב, װו די דיכםער-קעםםער שאםן זײערע דיכטונגען גום טאקט סון די קלעס קענן דער אלםער װעלם״. די גײם- שריסט, ױאס טרןןגט דעם נןןםען ,װיקנא׳ (שענםטער) איז דער ליםערארישער ןןרגאן םון די פ־אלעטארישע אוקראינישע שרײ- בער ,סון' די אוקראינישע לענדער םין דער זײס זברוםש*. די גײםונג, סון װעל- כער ם׳איז שוין דערשינען דער סינשסער נופער, װערט רעדאגירט דורך א קןןלעניע סון דרײ: ב. באבינםקא, 0. קןןזלאנױק און ס. סודןןר. גװישן די םיטארבעטער געשינט זיך אויך דער אוקראינישער דיכטער י. קו■ ליק (א ײד). די דןןזיקע גײטשרישט, װאס װערס ארויסגעגעבן אויף גוט פאפיר םיט א שײנער דרוק, םיל בילדער, און א רײבן אינהאלט, איו די בעםטע אוקראינישע ליטירארישע גײסשריסט, װאם דערשײנט אויסער די גרענעגן םון םןןװעט-אוקראעע. ס אין בערלין װערט איגט םארעסנט• לעכט די קןןרעספןןנדענץ גװישן לאסאין און ביסםארקן. די בריװ זענען גוסעליק געסונען געװןןרן. ביז אינט איז נישט <א- װוסט געװעןװער ם׳הןןס דער ערשםער ױך געװענדס גים גװײטן. אינט װײזט זיך ארויס, אז ביסםאיק הןןט לאסאלן אײנגע- לאדן אױף א געשפרעך װענן ארבעטער- סראגן אין װעגן באקוםען שסיגע פון די ארבעסער קענן דער פראנרעסיװער ■ארפײ לאסאל איז נױזס געװען קענן ביםםארקס ■לא־, ער האט ןןבער סארלאננס, ם׳זןןל דערםאר אײנםירן אין דײסשלאנד , דןןם אלגעםײנע װאל־רעכם. גיט ארויס אן ערך ססנ גײטשריםסן, דערונטער 60—70 װיסנשאססלעכע. די אױםלאגעס סון די נײטש־יםטן באסרעםס ססס 2—ססס.5 עקז. אחוץ דעם םלוכה-םארלאג עקייסטירן אין רוםלאנד א הונדערט פריװאס-שארלע• גער, זײ געבן ארױם נישם םער, װי 10 ■ראנ. םון דער גאנגער רוסישער בוך־ פראדוקניע. זײ געבן גוםײסס ארוים איבער- זענוננען פון אויסלענדישע שרײבער (אין ערשטער רײ די װערק םון רזשעק לאנדןןן, אײפםאן סינקלער און בערנארר קעלערםזן). אן ערך 30 פראנ. פון אלע ביכער, װאס דערשײנען אין רוסלאנד געבן ארויס די םלוכה״םארלאגן ס־ן די באזונדערע סאװעט רעפובליקן. 60 פסןבענט גיט ארויס דער גרױסער רוםישער םלוכה-פארלאג, װןןס איז םיס זײגע הונדערס םיליאן ביכער דער גרעסםער שארלאג אויף דער װעלס. די סא־ועטישע שרײבער באקופען שון זײערע ביכער אחוץ האנאראר אויך געהע- ריקע פראגענסער; די אויםלענדישע שרײ- בער דאקעגן הןןבן נישט קײן שום רעכש גו זײערע ביכער, װאס װערן ארױםנעגעבן אין רוסלאנד. דאס ' װעט אבער אינגיכן געענדערט װערן לםובת די שרײבער. אינס האט םען שוין אײנגעסירט, אז אלע איבער- זענונגען םון אויסלענדישע שרײבער םיזן װערן רעגיםםרירט אין םלוכה־אמטן, כרי גו םאיפײדן דאס דערשײנען םון אײניקע איבערזענונגען פון דעם זעלבן ביך, װאס פלענט בױ איגט גאנץ אסט טרעפן אין סאװעס-רוםלאנד. ס אין פראנקרײך האלסן אין אנטשטײן אלץ-נײערע ליטעראטור-פריזן. בםעם יעדע װאך װעיט באשאפן א נײער פרײי. אזוי האבן זיך די פאריזער קאריקאסוריסטן און שריססשטעלער געשאפן א .גרויסן ■ריז םין דער םײקע*, װאם באשסײט אין שענ- קען יעדעם יאר א״פערלדיקע םײקע פיט א גוסן היםאריסטישן בזך דעם אױםדער- װײלסן. אן אנדערער ■ריו, װאם באסרעשט 10.000 פראנק, איזבאשסימט פארן ערשטן ראמאן. אין קאנקירם גו דעם פײז קאנען אגסײל נעםען נאר די םחברים, װאס האבן ארױסגענעבן ערשס אײן-אײנניקן ראפאן, דעם ערשטן.—די םרא'.גוױישע נײסשריםט ,ל׳עוראפ נוװעל• װידער האס באשסיםט א יערלעכן פריז םון 10.000 פראנק םארן בעססן פאליםישן בוך סון יאר. די ביכער קאנען שםאםען םון װאם םארא נישס איז סאלק, זײ םוזן אנער זײן נעשריבן אין םראנגויזיש. ס גערהארדט האופטםאן א־בעט איגם איבער א נײע דראפע ,דער בירגערפײס• טער שילער*. ס אין דער םױכענער נאניא־-אליסטי- שער גײטשריפס ״זידדײטשע מאנאזכהעס- טע* איז אפגעדרוקט אן אסענער בריװ גו פאםאס םאן, אין װעלכן ם׳װערט םןןרנע- ו ו ע ס דער ארנאניזאסאר סון דער רוסישער אפסײלוננ אויף דער קעלנער פרעסע-אויס• שםעלונג האס אין א געשפרעך םיס א םיםארבעכעי סון א דײםשער נײטשריפס איבערגענעבן םאלגנדיקס װענן רוסישן םארלאג-װעזן: אין רוסישן םלוכה-סארלאג זענען דערשיגען אין 1927 הונדערט םיליאן עקז. םזן 4.500 פחברים םון זײ 60 פראג. לערן-ביכער, סב פראג. — װיםנשאםסלעכע און פאפולער װיסנשאסשלעכע אוןדי איבע- ריקע 20 פראנ (ד. ה. 20 םיליאן עקז.) נעהערן גו בעלעטריסםיק. םון די בעלע• טריםשישע שרײבער פארנעםען דעם ערשסן ארס די רוסישע פחבר־ם פון 19-סן י״ה. אין רוםלאנד װע־ן אייך ארויםגעגעבן די אויסלענדישע קלאסיקער. אזוי דערשײגען איבט ב ליקע םאלקס-אױםנאבן פין שעקס- פיד, געסע אץ שילער, װאם עענײען זיך אין םיל טויזנםער עקז. די גאל לײענער אין רוסלאנד האלט אין אײן װאקסן (אן ערך 40 פראנ. סון דער גאנגער באםעל- קערוננ) נװישן די נײ-נוגעקופענע לײענער געפינען זיך אבער א כך, װאם לעכנן נאך שונד-ליטראטור, און דער םלוכה-פארלאג האס םון אנהויב ■ראדונירם אזעלכע בי־ כער, כרי אבונוגיען דעם לײענער. אינם אבער װערן שוין פער נישט ארויס;ענעבן קײן שונד-זאכן. די נרײם פון די אויפלאנן איז פארשידן. גלאדקאװס ״נעפענט* איז דערשינען אין העכער 100 סויזנט עקז. גרויםע אויםדאגן האבן אויך ביכער, אויף װעלכע ם׳קלױבט םריער אבאנענםן. די סאװעס-ענניקלאפעדיע, װאס איז אויסגע- רעכנם אויף 150 בענדער (אײניקע םון זײ זענען ש ין דערשינען) םארפאגט 70.000 אבאנענסן; די אויםגאבע סון קאראל פארקס אלע װערק— 130.000 באשםעלערם. הגם דער םארלאנ אױ א םלוכהשזר, גיט ער דאך קײן שום זאך אוםױסס נישס ארוים. אםילו פאר דער ■ראפאנאנדע ליסעראטור, װעלכע דער םארלאנ גים א־־וים, אין א גרויסער נאל, באקוםס דער םארלאג נע- גאלמ םון דער םליכה אדער ם־ן דער ■ארסײ. םאר לערן-ביכער, װעלכע פ׳נע־ םײלם א םזיםס בװישן די ארעפע שילער, באלט די שול־םארװאלכונג א. א. װ. דער מלוכה-סארלאנ פארפאנס סיר גרויסע דרו- קערײען, נװײ אין םאסקװע און גװײ אין לענינגראד. דאם ארױסגעבן םון א דרוק-בוינן (16 זײסלעך);אסם דעם פארלאנ סון 4 ביזס1 קאפיקעס (עס הענגט א■ סון דער הײך פון דער אויםלאנע), דערבו רעכנס גו דער םארלאנ ס2 ■ראב. סארדינםט און םאר אלגעםײנע אויסגאבן. דאם בוך, װאם קאסט דעם םארלאג אײן רובל, סארקויפש םען סאר 1.80. בױ נישסלאננהאם םען ארויס- נעגעבן גיפײסם בראשירטע ביכער; אינט, להיפוך. װערן ם׳רוב ביכער שײן גענונדן, גוםאל אויך אויף א לוקסום-אוםן. די בײםונ.־ס-שארלאנן גזזהערן נישמ בום בלוכה-זארלאו; אבער דער סארלאג גופא