Literarishe bleter · 1928-08-10 · 32 (10.8.1928) · p. Seite 635

635 ליטערארישע בלעטער 32 זא 9 ר ר טעאטןר און הונסט די .װיינאר סרו*?״ *ין וז*רשא איז נ*־• רײכירפ גאװןיין סיס ו יניגפ*י*ס*נס*ר *רםיססימאר קרן*ם. יסר גןװיסססר ײריפא *רםיםס *ברהם סײםלביים איז *רײנגשסדןס; *ין דסר םייםש *לם *רטיסס אין *לם אײנאר *ין די רעזשיסארן. אם װגרם גאסלןנס 1י זײן ארססץ זו1 6שריס אױסזי• *ירן די ררןםא םין בןריםשן *■עריקןניפן דר*ם>• סירג יידזשין ןנ׳יאל .די װילדא ה*וה״. דארװייל גײם *׳!ץ אין ר*ר װיינאר סריםזנ .קיריש הסס״. גלײכנײסיק *רבעסן אי*ס די װילג*ר י1 ף *װײ נײז •*עסעם, רעזשי וװ הארםןן): .װײנארישע קניס״עך* אין י. ל. סרנזנס .ביינןכס ױיםן *לםן מןיק/ *י די ,װי־נעריפ? קנים״זו״ זענען עיין גזםןכ• דירנן םולער װ. װײנסר1ינ די דעקןרן *יאם אין קןססייםען. דעי קיםענדיקער סזנן6ז 6ין װןרש*וד*ר יױיםן סנןסזנר הײנם זיך ןן ,א1יס*יקן״. םען שםועסט, ןז אין קןסינסק סיסעןפער שסעל• ןװאק *ן ןנערעםףסרו•* דער נןקןנסער ןםערי• קןנאר סעןסעד-דיראקהןר *נשל שןר. םיר װעין זין, װן• די *םעריקןגןר קןגין! אין ״סק*״*״ װיס םכמפא װײסאר שסיר• םעץ דער .םםבסיון־. םיןכם םען רןרם מנח *יזיאן גײא כ1ח1ת. ** אין ■ןריז *ןרגדעננט איגס דער <ןװיס• םאר ײרישער סןלעד ןברהם כיןנעװיםש, װןם הןם די לעוסא אסלעכע יןר געיעבס אין *םעריקע. ד*ר קיגםסלאר װעס 6*יי1רעגנ*ן אין אײרןוע * וןר חופיס, אין דערנןך *ןרם ער *יריק קײן *מזןריקזז. קײן ■ןריז אױ בעקיםען רער נוקןנסעו יידיאער סןלער רןבינןװיסש ןין ריסלןני, װי עו איז כןקןגס *לס אײנעו וין די אינסעדעסןנסססע ועקןרןסןרס אין נײעס סעןסער. אין •רןנעסיןנעלן ײריען ןרםיססן*6ן• רײ, איז נןך דעם *יזןםענ6ןר *נסשטןנען ן קיי• זים. נוליב * ריי ןנגעניםענע רעזןלױיעס, הןס די *ןרװןלסיננ זיך *יריקגעזויגן. דער קדיזיס איז *רינער, אין די נײיאויסגעקלינענע ■*רװןלסיננ איז *ינעסרןסן *י רער ןרנעס. סיר זענען זײער *ןרעװענדעריש סיס פיסלעץ. נןזינדער — אין דער *רםיססיפער װעיס. ןס הןס נועגןס-אײרעס רעקלןפירם ןכרהס םןרעװם״ קי: ״דער ג ע נ י ן ל ע ו ■ריסספיעלער, רעזוי• סער אין ע1יס*ילער״. סיסןםןל זויי נעניעו הןנן םיו רעוװןרנן, אין ןס הןנן םיר בןר * כײעס ססןרלי ■•*■לין. אין די װןרסעװער וײסינגען גײ■ ס1ין װענן דעם ײויסן *רסיסס י*חן ■עלד, ן סיםל .ײדיסער ססןרלי ססןולין״. חסנ1ן, רכימױ ײי• נחמן םײזיל־1 ** א1יף דער לענסער װיינג וין דעף עקזע• קיםיװע 6ין .עיל-קילס״ איז *נבעניםען געװןרן דער וןיסלןנ •ון דער װ־לגער א*ני*י*םיװ־גרי*ע ןי*י• לייגן דערװײל ד*ס ןיגןנױירן 6ין רי ןסמײלוננען א*ן רער •-*װינץ, יין ןנװונין עלע נתית ני נרינ־־ן נןך *י דעם לערן׳יןי־ א-;*קע שילן די דןזיקע סילן װעלן דעיװײל געהעי, דום װןרסעװער *ענסד אין װעלן איבערגעגענן װערן סםעסער אין רסוח 6ין די *•סײלינגען. אין װי״נע װע־׳ם געע6גס וין ןנהײב לערן״־ןר * ײדיסע *כס׳קל*ס*קע קןעױקןניע־סיל (6ןר ייננלעך אי; םײרלעך 6ין .סול״קילס״, אינ• םע- דער ן:6*ריננ 6ין נעװעזענעס 6ןרװ*לסער םין ״ס6**י הסנלה״ סיל י. גירעװיםס. דןס ■רןנרןס אױ * בריייסס, פיס ײריס אין אויך העכרעיס אין ה; ך״ ■ויליס אין *לגעםײנס לימיריס. עם װעס י1יך גע־ לערנם װערן ןן איירןוזױסע ס*ר*ך. רי ס*ר*ך ■ין רי לימיד־־ם איז ײריס עם איז סוין געדיגגען גע• װןין * גלעננגדער לןץול, העלכער איז גיס *ינע־ ■ןסס סןר די *לע קלןםן. עס װעדן ןגבעני&ען קיגדער גיסס נלויז 6ין װילגע, נןר א1יך ■ין •דן• װינץ סןרלוי6יק װענדן זיך: ■*זיליןגער 6, ה׳ גליקפןן, ■*ר ,סיל״קילס*. עא^ אין ■*רלןג .נוחות״ רערסײנם רי סענ רי דרןםע *ין *לנםנדר וןרכן .*די װעלס נײט אינ סער*. אין דער דרןםע ׳װערס נןהןגרלס דןס ■רןנלעם םין רער יידיסעי 6רוי״ װןס *נסלויסם 6ון איר נןסירלעכער 8ליכס *י װערן ן םיסער. ** רער םעזריססערמ*ני60דןס הןס נןססיםס 30 גילרן לס1בת דעם י׳יד. װיםגס. ימסםיסום. די סיסע איז *זן קליינע, הײע זי װעגדיננ יונם אינ• הסיםוס איז ןננעקוסען גןך ועס, װי דעו נידזסעס איז סוין געװעי *•נעסלןסן. ס׳דערסײנס א עס אין ריבע אין •*רלןג .ביכער ■*ר *לעםעץ״ דןם בןרימסע ניך .רער ברןװער סן״דןם סװײך אץ רער װעלס־מלחםה״ וינס ססעכיסן סריססססעלער י. הוסיך״ איבערבע- זע*ס אין ײדיס דירך ז. קלםנןװיסס. —װי בןװוסס, איו רןם אײנענע װערק אינער*עזע*ס אין 6ןרסײ• רענע סורןכן. ס׳איז *ן אוי6סי ויגס רינער 6ןרלןנ, װןס ער גיט *רויס דןם ניך אין ײדיס אין אין ו. קלםנןװ־ססס איגערזע*יננ. דעי ײריס-ריםיסער דיכםער יעװגעני סקליןר, װעלכער װוינם לעום״כ אין קןװנע איז ןנגעקוםען קײן ריגע, חי ע■ דריקס זיך יע*ס זײן װערק װעגן מילנער גא1ן. ון■ װערק איז ןנגעסרינן אין ריסיס אין וער 6ןרס 6ין ן ■ןע&ע אין נעס• ןרום דןס לענן אין סן6ן *ין ג*ון. רןס וןז קע װערק װעס אויך אינערגעזעום װערן אין ײדיס. אין די בןעגסעסע םענ רערסױנם אין רער .בינזיןסעק םןרק רןקןװסקי״ * גײ ניך •ין נײניס זילנעדססײן — .אײניק 6ןרםסיס*״. רןם נוך הןלס סלז וײין. ** ע*יל װןגרערװעלרס, רער לירער ■ין רעד נעלגיסעד סןניוליססיסער *ןרסײ און נע־זעזענער ס־ניסםער, װעלכעד הןם לענםג• נןזינס *ןלעכסינע, סרײכס אינס * װערק אינעו •ןלעססינע. רןם נוך װעש אין קירנן רערסיינען.?־1ישעראםור און הולטור קײן װןרסע איז געקיםען *י6ןין יער נן• קןנסער ײריסער סריופסטעלער י 1 נ ה ר * ז ע נ• 6 ע ל ו. רןזענסעלר הןס 6*ײלןזס *ױלן *יריק םיס 7 יןײ. די ג*ניע *ײס גע6ינס ער זיך אין *מעריקע, װי עד 6*יע6נסלעכפ אין רי רארסיקע יײסיגגען אין *ײםסריםשן יײנע אי״בנןיםיקע נןװזלן. רןזענסעלד הןע אין נױ״יןדק *רויסגעבעבן אײניקע בענדער סרי6שן.?ןל ער בןגריסס זײן אץ דער ײדיעער תןרסעי .אאד ס/־ועיס געזע*ש דןס 5*פע אויניסם ניך 6זן ״די ײריסע װע״ם״. אץ נימעד גײם *רײ;: *,ייאובני — אין ח1־ס*תשוז, םלך רןװיםס — םסאס אינערן ם1ים (ניויסע •*עסעי, *. נלןזםןן — ן סיף אויף גרויסע װןסעדן (סדף), דחל ה.קןרן—■ױעין זן *יקל לידער). ע• נײס *רײן אץ ניך, *יס ערססן סןל אין ײדיס, דעם נןקאנםן ומעריקונער דר*פ*סורג ױרזוץ אנ״יע״ם * דרןמע *תןװה אינסער די ױיס• בײםער״, ױיסןרױירסע איבערזענונג *ין ענגליסן ןריניבןל *ין *ברהם סײסלױים. די נעמען 6ין די אינעריקע זןכן, װןס קיםין אץ ניך — אין די װײסערדיקע גיםערן. ** אץ קלע*קין<6ןרל*ג זע*ס זיך אי*מ דןס בןריםסע װערק 6ין גערהןײר ה1י#ממ*ן — ,דער •*רזיגקעגער גלןק״, אינערגעדיכסעם דויך מסה גןריר. די ■ענ דערסײנס אין *ןרלןג ,נוח׳ת• מןקס־ס גןרק״• נײססע װערק ,דןס לעכן 6ין קליס סןםגין־, ערסס נוך — ײדיס ם. נײדין. אץ?עלכן 6ןרלןנ דעדסײנס לעןנהןרו ■רןנקס ,דער פענסס איז גום״, ײדיס ח. ניןקןזס *׳איז ס1ץ א1יסגעזע*ס אץ *ןרלונ קלע*- קץ א. רןנןי■ רןפוז ״נעסןרןנער ײדן״. דןס װערק דערסיינס אץ 2 װןבן ןיום. עס איז דןם ערססע װערק 6ון בןװוסםן זיריסן סרײבער אין ן&עריקע, װןס וערסײנס *יערסס ױן אײרןוע. ** אין װילנע װײלן אינם ה׳ םסןרלז *ינזער, דער זין 6ין דעס נןרימסן ײדיסן 6ןלקס-דיכסער אליקיס ניגזער, םיפ?ײן 6י1י, פריס, * סןכםער ■ון ײריסן סרײנער סם ר (סײקעװיסס) זײ נײדע קי״ סען אי*ס 6ין ןםעריקע. ה׳ פסן״לז *ינזער הןס!ןרלןזס ריפלןגו *יזןםען םיס זײן סןמער םיס ו 40 יןר *יריק, * ױנגל 8ין * יןר 17-16. אין גױ-יןר; איז ער נןקןנפ ןלס ןננעזעענער *דוזן״ קןי. ער איז ■*רנונדן םיס װיכפיקע ײדיסע וילןנ״ סרןויסע אינססיסיניעס. ער סרײגם א1יך 6ין *ײ• *י עײפ ײדיס אין ענגליס. זזין 6ר1י, סריס סס״ר״ *ונזער, איז * נוקןגסע ײריסע ררןםןפורגין, אין אירע ייעםן זיײניקע 6ין זײ הן■ וי סןר6ןסס *ו״ זן&ען םיס אירער ן סװעססער) װערן געסיילם אין די ײריסע סעןסערס אץ גױ״יןרק. ס װערס געגרײש אין ריסלןגו דןס ערססע קינן״ױלד, װןס װעס *יליערן דןס לענן סין די *יריסע קןלןניססן יין רןפן- יס־ןנו. וי נעגסרןלע 6ןרװ*לסינג 6ון .געזערר״ הןט יינ• סןרעגדיקס אירע איגסערהןגרלינגען פיש רעם נןװוססן קיגן• רעזסיסער *לעקוןגיער לעםבערג, װעלנער װןס וןדסן *רויססןרן םיפ * ססןנ סןסןגד*6ן אין קינן״ןרסיססן אץ די קןלןגיעם אין דןרס א1יסן סלןץ *וגרײםן ועס •ילס*