Literarishe bleter · 1928-08-03 · 31 (3.8.1928) · p. Seite 613

613 ליסזרןרי׳וז ג לזטער 31 זא םטודענטז־אריםפארשונג אױך םין דער סטורענסן־אויםםןןרשינג, װןןס די םעקגיע הןןש ןןננעהויבן <זע .ידיעות• נום׳ 23) הןןט זי שוין א גרויסע בןןל װיכטיקע ענםםערם, מיט א סך עיםערץ װעגן דער גןןל אין לאנע םון דער ײרישער םשורענטנשאםט אין עענטראל-און מזרח־אײרןןםע און װעגן די הילף־ןןרגאניזאדיעם םאר דער אקאדעםישער יוגנט. די װיכסיקססע ענטםערם זענען סון די ןןםיגיעלע רעגי• רונגס-אנשםאלםן אין דײסשלאנד און אנדערע םליכות. םיל שװאכער איז געװען דער ןןסרוף םצד די ײדישע ססודענםישע סארײנען. פאליןסצײלונג אין דײםשלאנד די סעקגיע איז אויך עיגעטרןןסן גו דער פראקטישער ארבעט צו באארבעטן דעם םאטעריאל םין דער םןןלקסגײלונג אין דײטשלאנד םון 1925. די סעקציע הןןט אויםגעארבעם די םרןןגראם און א אויםשסעלונג םון די הוצאות םאר דער דןן■ זיקער ארנעם. כדי צו באקומען די נויטיקע םיטלען הןןס די םעקציע זיך געװענדט מיס א מעםןןראנדום צו די גרעסערע ײרישע געםײנדעם אין װיסנשאםסלעכע אנשטאלסן. םון װעלכע אײניקע האבן זיך שוין ןןםגעריפן (די אקאדעםי םיר די װיםםענשאםט דעם יודענטוםם׳ א׳אנד) מיט אסיגנירונגען. לײ• דער הןןבן זיך די מיםלען דערװײל ארויםגעװיזן סאר צו קנא■. אזוי אז די ארבעט הןןס געםוזט ןןםגעלײגט װערן. הןןממיהאטו אין דער פרעםע ביז איצט הןןט די עהןןנןןמיש-סטאטיסטישע סעקציע םאר• עםנטלעכם דורך דער ײדישער סעלעגראף־אנענטור 15 נןןטיצן װעגן םארשירענע ײדישע םראגן, װעלכע די םעקציע באארבעט גסדר לויםן נײעם םאסעריאל, װןןם זי באקומט םון די סטא• טיםסישע אםטן םון םוילן, ■רײסן. עססרײך, אונגארן, טשע• כןןםלןןװאקײ, מןןםקװע, אוקראינע א׳א. װעלכע שיקן פםדר צו זײערע ■ובליקאציעם. — די אלע מיטטײלונגען װערן סיסטע• מאטיש איבערגעדרוקט אין הונדערטער אויסגאבעם אין ײדיש און םון ײדישן אינהאלם איבער דער גאנצער װעלט. אינפארמאציעס די סעקציע םארנעמט זיך אויך מיט געבן אינםןןרםא■ ציעס װענן ײדישע ענינים צו די םארשידנםטע ײדישע און נישם־ײדישע געזעלשאםטלעכע ןןרגאניזאציעס, װי אויך יחידים• וױסנשאםטלער, .זעלכע נײסיקן זיך אין םאטעריאל צו װיםנ• שאםטלעכער ןןרבעט. באזונדערם הןןט די סעקציע געגעבן הילף א םך שטו• דירנדיקע, װעלכע הןןבן זיך צו איר געװענדט נןןך מאטעריאל און ןןנװײזונגען צו זײערע דןןקטןןר־דיסערסאציעס. פארביגדונגען דער קןןנסאקט םון דער עקןןנןןםיש-סטאטיססישע טעקציע מים די װיםנשאפטלעכע אינסטיטוציעם גיט איר אםט די םעג• לעכקײט צו מאכן זײ םארשײדענע םןןרשלאגן בנוגע דעם בא• ארבעסן די ןןשיציעלע סטאמיםטישע םאטעריאלן. לױט דער איניציאטיװ פון דער סעקציע הןןט דןןם םרײםישע בילדוננסיםיניסטערױם באשלןןםן אויסצוברײםערן סון קומענדיקן הארבסט-םעםעססער די אוניװערםיטעט־סטאסיסםיק, אין װעל■ כער זי װעט איצס ארײננעםען א רײ ■ונקטן, װןןם װעלן זײן באזונדערס װעיטיק םאר_ דער ײדישער ססאטיססיק. געזעלשאםט .פרײנד םון העבר. אוניװערסיסעט׳ הןןס שױן איבערגעשיקס קײן װילנע 3 קןןאיעם: 1. םון דעם דובנער ■נקם, 2. ■נקס הברח תנ׳ך םון קןןיראנןןװ און 3. א צװאה סון םשלם זלםן בר׳ רםאל םון דובנע. (אלע דרײ — םון ןןנהײב 19יטן י׳ה). א א בײם פארקער האס זיך אײנגעשטעלם מיט דער װינער אוניװערסיסעסישער ביבליןןסעק, װעלכע הןןט זיך װענן דעם געװענדט צום אינסטיםוט. עם איז אײנגעשסעלם געװןןרן א שטענדיקער אויס• בײט םון אויסגאבעס מיט דעם אינװײסקולט, מינסק, װעלכער הןןט םאר דעם ײװ׳א צוגעשיקם א קאמםלעקס םון זײן זשור• נאל ״נאש קראי׳ םאר 1926—1927, די װיםנשאםטלעכע טער• םינאלןןניעס, װןןם דער אינװײסקולס הןןט ארויםגעגעבן םאר א רײ װיסנשאפם-צװײגן אין װײםרוםיש און אנד׳ ביכער. ־א אן אויםבײם הןןס זיך אויך אײנגעשםעלס מיט דעם ןןדעםער ״אינןן׳ [אינסטיטוט םאר םןןלקסבילדונג], װעלכער הןןט צוגעשיקס דעם ערשסן באנד פון זײנע שריםטן .זאםיסקי ןןדעסקןןהןן אינסטיטוטו נארןןרנןןי ןןסװיטי׳. די יאגעלןןנישע ביבליןןטעק אין קיאקע הןןט זיך געװענדם צום אינסטיטום מים א בקשה צוצושיקן םאר דער ביבליןןסעק דעם ערשסן באנד םון די םילןןלןןנישע שריםטן, װןןס םעלם אין זײער זאפלונג. בעת ם־. װײנרײכס באזוך אין װין הןןט זיך אים אײנ• גענעבן ןןנצוקניפן םארבינדונגן םיט אײניקע ןןנגעזעענע נע• לערנטע, װעלכע הןןבן אויסגעדריקס זײער װונטש םיטצואר• בעטן אין די אױסגאבעס םון אינססיכוט. צװישן זײ געפינען זיך ■רןןם׳ ד׳ר שםואל קרוים, םרןןם־ םרידריך ס. קרויס, װעלכער הןןט געשענקס םאד דער ביבליאטעק םון ײװ׳א זײן װערק ״הארשורגןןןןדשאםט׳ (לײדען 1894■), װןןם איז איצט א זעלםנהײם, ד*ר ארטוו־ זכריה שװארץ און אנדערע. לויס דער װענדונג םון ■רןןפעםןןר ע. הןןםמאן־קרײ• ער אין באזעל, דער רעדאקטןןר םון דער אינסערנאציןןנאלער עטנאגראםישער ביבליןןגראםיע, שטעלם צו די עסנןןגראםישע קןןםיסיע ידיעות װעגן דער ײדישער עטנןןנראפישער ליסערא■ םור ןןנהײבנדיק סון 1923. עקאנאמישע־םטאטיםטישע םעקציע אויםפארשונג אין פױלו םוף 1927 הןןט די םעקציע דורכנעםירם די אויסםןןר־ שונג װעגן דער עקןןנןןםישער לאגע םון דער ײדישער בא• פעלקערונג אין פוילן, װעגן װעלכער עם איז גענױער איבער■ געגעבן געװןןרן אין די ידיעות נום׳ 16 אין דעם צװײיןןריקן באריכט םון ײװיא. כדי צו שסודירן די לאגע אויטן ןןרט הןןט דער םןןרזיצער םון דער םעקציע, ה׳ יעקב לעשטשינסקי, באזוכס די שםעס װארשע, װילנע און ביאליםטןןק. װעגן א טײל פאכן פון אינדוםטריע און םלאכה זענען גערוםן געװןןרן םארזאמלונגען םון באלעבאםים און ארבעסער. חוץ דעם איז נאך גרינםלעך אויסנעםארשט געװןןרן די ליםעראסור, װי אויך די ןםיציעלע קװעלן װעגן דער לאגע סון יידן אין ■וילן. די רעזולטאםן פון דער אױסםןןרשונג זענען שױן בא• ארבעס געװןןרן אין דער סעקציע אין א מאנוסקרייס םון בערך 20 דרוקבוינן. דעם פאסעריאל הןןס די סעקציע צום סײל סארװענדס םאר םארשידענע ײדישע ןןרגאניזאציעם (דזשןןינס, עםיגדירעקס), װעלכע הןןבן זיך גענײטיקס אין אינםןןרמאציעס םאר זײעד ■ראקסישער ארנעט.