Literarishe bleter · 1928-08-03 · 31 (3.8.1928) · p. Seite 608

31 ■וא - ליסזרןריעז נל9סער 608 ידיעות פדז ײד. וױסבשאפטלעכן איבםטיטוט ניפער 25 3 אויגוסט 1928 העכער זיבן מאנאטן זענען נישס ארויסגעגאיגען די *ידיעות*— נישס דערפאר, װײל די ארבעט פאר דלם ײװ*א איי איגעשװאכס געװארן, נאר פארקערס — װײל זי איז אויף אזוי םיל אויסגעװאקסן, אז אלע בחות זענען איײנגעגויגן געװארן אין דער לױפיקער טעטיקײט. אבער די פרײנד פון אינסטיטוט װײזן אן—און זײ זענען גערעכט—אז אן א שטענדיקן רעגולערן אינפארמיר-ארגאן לײדט דער קןןנטאקט גװישן דעם גענסער און די הונדערטער מיטארבעסער בכל תפובות ישראל. רי .ידיעות* װערן דעריבער איגט באנײט. דער הײנטיקער נומער נעמט ארום דערעיקרשט די װיסנשאפטלעכע אויםםוען און פלענער פון ײװ*א; די נומערן 26 און 27. װאס זענען שוין פאראן און װעלן ארויס אין אן אפשטאנד פון 3-2 װאכן, װעלן געבן א באריכס װעגן דער אפגעטוענער ארגאניזאגיןנעלער און זאמלערישער ארבעט. אין די דאזיקע נומערן איז ארײן דער מאטעריאל בלױז ביז דעם ז-טן יולי. די שפעטערדיקע קװיטירונגען װעלן געגעבן װערן אין די װײטעדדיקע ידיעות. מיר זענען ארויס מיט דעם לאזונג, האבן מיר געקענט פאר• שרײבן די ערשסע דערגרײכונגען. די ײדישע קהלה אין װין, די קהלות אין קוטנע, סשענסטאכאװ, װארשע האבן אסיגנירט אױף 1927 גרעסערע אדער קלענערע סומעם. לעגטנס זענען גוגעקומען נאך נײע אסיגנירונגען פון קהלות; װין האט אוים• גענאיס איר אונטערשטיגונג פארן יאר 1928, די םארװאלסונג פון דער װארשעװער קהלה האס פרעלימינירס אין בודזשעט אויף 1928 א סומע פון סססנ גילרן. פון עטלעכע אנדערע קהלות זענען פאראן אינםארמאגיעס. אז מען האלם אין װא• טירן סובסידיעס. אבער אין רשך פון די לענטע חדשים האבן מיר גו פארגײכענען נאך א מער דערפרײענדיקן פאקט: שסןט■ פארװאלטונגען האבן זיך פארינטערעםירס מיס דעם ײדישן װיסנשאםסלעכן אינסטיטוט און אסיגנירס פאר אים א גושטײער. דער בריװ פון לאדזשער םאגיסטראם, װעלכן מיר דרוקן אויבי, איז מער װי אן אנװײזונג אויף דרײ טויזנט גילדן — ער איז אן אנזאג אױף יענע בעסערע נײסן, װען ײדישע קולטור און ײדישע װיסנשאפט װעלן געשאנט און בא■ האנדלט װערן סיט לײטן גלײך. יענע םרײנד אין לאדזשער שטאטראט, װאס האבן די דאזיקע םובםידיע אויסגעקעמפט, האבן זיך פארדינט נישט נאר פאר דעם אינססיסוס, נאר פאר דער גאננער ײדישער קולטור־באװעגונג. און לאדז איז נישט די אײנניקע שסאט, ־װו די ארבעט פאר דער נענטראלער ײדישער װיסנשאפטלעכער אינססיטוגיע האט געפונען פארשטאנד און אנערקענונג. פון ל י ד ע ר מאגיססראט איז שוין אנגעקומען אן אפיניעלע מודעה װענן א סובסידיע פון 300 גילדן אויםן לויפיקן יאר (בריװ נומ־ 331 פון 10*טן ױלי 1928); פריװאסע יריעות װעגן אן אסיגנירונג אין דער גלײכער הײך זענען פאראן סון ק א װ ל ע. אין װ י ל נ ע ר שטאטראט האט די בילדונגסקאמיסיע באװיליקס א סומע פון 2000 גילדן, אבער די פראגע איז נאך נישט דערגאננען נום פלענום. אין ב י א ל י ם ט א ק האס דער שטאטראט ארײנגעשטעלט אין בודזשעס 300 גילדן. אין גראדנע 100 גילרן. נאך אין עטלעכע שטעט שװעבט די פראגע. דאס איז אלץ אויפגעטון געװארן בײם ערשטן פרוװ, אזוי נו זאגן מיט פארטיזאנישע מיטלען. די מעסאראנדומס זענען אנגעגעבן געװארן אין א נײט, װען מען האט שוין נע-י האלטן אין שליםן די בודזשעט־דעבאטן, אין עטלעכע שטעט האט מען די קלײנקײט פון דער םומע פארענםםערט מיט דער לאםט םון פריערדיקע דעםיניטן. און פונדעסטװעגן אזא מיט מוט פארוים! םאגיםטראס פון דער שטאש לאדזש. נומ׳ 2658 1 28 1 1. לןןדזש, 30. ד/ו. 1923. נו דער פארװאלטוננ םון דער געזעלשאפט ״פרײנד פון ײדישן װיסנשאפסלעכן אינסטיסוס* אין װילנע. מיר טײלן אײך מיט, אז דער שסזןט־ראט האט אויף זײן זינונג, װאם איז אפגעהאלםן געװארן דעם 28׳סן אפריל 1928, נערקענס םאר אײך א סובסידיע פון די שטאסישע פאנדן אויף דעם בודזשעט־יאר 1928—1929 אין דער הײך פון 3000 אדרײ סויזנט) גײידן. ,די אויבנדערמאנטע סומע װעט אײך איבערװײזן אין 4 פערסליאריקע ראטעס די שטאטישע הויפטקאסע (פרײהײטספלאץ נום׳ 14 םון הויף). פ ר ע ז י ד ע נ ט (-) ד י ר ע ק ט א ר פון דער שטאסישער פארװאלטונג (—) דעם 12־סן יולי איז קײן װילנע אנגעקומען די ערשטע ראםע — 750 נילדן. עם איז נישס קײן גוזמא און נישש קײן מלינה, אז דאס לענטע יאר איז די ארבעט פאר דעם ײדישן װיסנשאפשלעכן אינםסיטום ארײנגעטראסן אין א נײער, א פערספעקסיװףרײכער תקופה: עם זענען אויםגעפועלט געװארן די ערשסע םובסידיעם פאר דעם אינםטיסום בײ רי קהלות און שטאספארװאלטונגען. אננעהויבן האס זיך די ארבעט םאר דעם ײװ*א אינגאננן אן א העלער, און די ערשסע נתײ י$ר זענען נעװען אנגעװיזן אויםשליסלעך אױף די גרןןשנס און גילדנס פון געטרײע פרײנד. דאס װעס נאך לאנג זײן אזוי, און די םרײד, מיס װעלכער מען םראגט פון דעם ברײטסשן עולם דעם נושטײער פאר דעם בללישן ניל, איז א־ינער פון די שסארקסטע אימפולסן אין אונזער ארבעס. אבער װען מיר האבן נאך נװײ יאר ארבעט דערשפירט א פעסטערן באדן אונטער די פים, האבן מיר באלד ארויסגערוקס דעם פאסטולאט: דער ײדישער װיםנ• שאפטלעכער אינסטיםוט מוז אויסגעהאלסן װערן פון דער מלוכה, םון די קןןמונאלע זעלבספארװאלטונגען און פון די ײדישע קהלות. װארים אין דער מאס װי װיסנשאפטלעכע אינ• ססיטוגיעס עקזיםסירן בכלל פון עפנטלעכע געלסער, םוז אויך די נענטראלע אינםטיטוניע פון דער ײ ד י ש ע ר װיםנשאפט געניסן פון דעם, װאס איר קוסס. נאך אין די ,ידיעות׳ נום־ 23, נישס לאנג נאכדעם, װי