Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 4 (1928)
- Issue
- 30 (27.7.1928)
- Date
- 1928-07-27
- Page
- Seite 587 (sequence 15)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 72% known words query
- IRI
…/4795427-8800953-8800991--03564-4798808- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
87ל ליסןרןרי*? ולו*ןר 30 זא געזןןנם זײער אינערגעגעבענע מוסער צי זיך אלײן. אינזער נויט נװינגס אינז אינט, אנער װען שאדראך װעט זיך ניריק• קערן, װעלן זײ זײן קוים זיבענן אין אכנן יןןר אלט. מיר װעלן זײ דאן אוועק-נעמען פין האפן און זײער בילדונג װעט איבערגענעבן װערן א לערעח און מיס דעם געלס, ווןןס זײ װעלן הןןבן. װעלן זײ אפשר זײן פינקט אזוינע אדל־לײט, װי עמילי לעםטערס נװײ תכשיטים מיס זײער לאטײן און אל• געברע: דער טןןג, װען שאדראך הןןס באדארפט קומען, איז געװען נןןענם אין איז געקומען, און שאדראך הןןט זיך נישס באװיזן. יןןאנאן הןןס מען םארזיכערס. אז עם איז נישטןן קײן םיבה נו זײן אומרויק, װײל די זעגל־שיסן זענען קײנמן$ל נישס פינקסלעך. די םארזיכערוננ הןןס באװיזן גו זײן באגרינדעס, װען שפעס אין א נאםן ןןװנט, ארום א מןןנאט נןןך דער אויסגערעכנסער נײט, איז אנןןנסירס געװןןרן דןןס אנקימען םין דער שיף און אביסל שפעטער הןןבן זיך דערהערס שאדראכם שװערע םרים אין קןןרידאר און ער איז ארײנגעקוםען. די זין זענען נישס געװען אין דער הײם. יאאנא איז דאן געװען אלײן. אזוי שנעל װי די ערשסע מינוסן סון באגעגעניש זענען אריבער, האס זיך יאליפי םארענטםערס, אז נוליב א קלײנער שפעקולאניע, װןןם הןןס, אגב, געבראכס גוטע רעזולסאסן, הןןט ער זיך סארשפעםיקס. — איך בין געװען אנסשלןןםן נישט נו אנטוישן דיך און איך דענק, אז דו װעםס נוגעבן, אז איך הןןב געהאלטן װןןרס. זןןגנדיק עס, הןןט ער ארויםגענויגן א גרויםן לײװנטענעם בײםל, װןם איז געװען סול און קײלעכדיק םון דעם געלט. ער הןןס דןןס ןןפגעבונדן און אויסגעםרײםלס אין יאאנאם שוים. יןןאנא איז דאן געזעסן אויף א נידעריקן שטול קעגן םײער. םיל גןןלד און זילבער איז ארײנגעםאלן נו איר אין שוים (עם איז נןןך געװען גןןלד אין יענע נײטן), מיט א האסטיקן קלאנג, ארןןפציענריק איר קלײד ביזן דיל. — ןןס הןןסטו — הןןט געזאנט שאדראך נושרידן. — איך הןןב דיר געזןןגט, טײערע, אז איך װעל דאס קריגן, און איך הןןב דןןם געקריגן. װןןם זןןגםטוז עפעס הןןט איר פנים נישט אויסגעדרוקס קײן פרײד לענגער װי די ערשטע מינוטן. — עס איז סאקע םיל גןןלד — הןןט זי געזןןגס—און— דןןם איז אלץז — אלץז װןןם זןןגםטו, טײערע יןןאנא, װײםסו, אז דו קענםס דן איבערנײלן ביז דרײ הונדערטז עם איז דאך א סארמעגן. — יןן, א םארמעגן — נאך דעם חשבון םון ים, ־נישט נןןך דעם חשבון םון לאנד. ןןבער זי הןןט םארטריבן דעם געראנק װעגן דעם געלט נוליב דער שםחה םון זײן נוריקקוםען. באלר זענען אײך די ױנגען ןןנגעקומען, און דעם קוםענדיקן זונסיק הןןט שאדראך נןןכאמןןל גןןס געדאנקס. און דןןם םןןל אויף א מער־געװײנ• לעכן אוםן. ןןבער א פןןר טעג שפעטער. װען די סראגע װןןם נו טון םיטן געלט הןןס זיך אויםגעהויבן, הןןס ער געמאכס א באםערקונג, אז זי איז נישס אזוי גוםרידן, װי ער האט געהןןםט. — נו, דו זעםם דןןך, שאדראך — הןןט זי געענטסערט. — םיר רעכענען אין די הונדערםער, און זײ רעכענען אין די טויזנסער (זי הןןט געװיזן אויף דער גװײטער זײט גאם), < •י — קײנער — הןןט ער געזןןגם גוטמוטיק — הןןס נישט געסון עמילין א םובה װי דו, יןןאנא, װען דו הןןסם איר םארהים םון פיר, און דו הןןסס געםאכס א םוף נו דער נא• רישקײט *װישן אונז, אזוי, אז זי איז געװען םרײ נו זןןגן ין^ װען לעססער איז נו איר נעקוםען. ־ דןןס הןןס זי נםעט םשוגע נעםאכס, — רעד נישם װעגן םארגאנגענע זאכן, — הןןש זי גע• בעסן ערנםם׳סרויעריק, — םראכס בעםער װעגן אונזערע ק־נ• דער און םיר, אויב דיר ארס נישס פאר ױך אלײן. װןןם קענען םיר םון, םיר זןןלן װערן רײכערז — גו, — הןןם ער געזןןגט, װערנדיק ערנסס — דעם אםת זןןגנדיק, הןןנ איך שסענדיק געםילם, אז איך בין נישס נוגעפאםס םאר אזא מין געשעםט. מיר איז געװען אומאנגענעם נו דעדן װעגן• דעם. עם א־ז, װי איך װןןלם דארםן םער פלאץ בדי אויםנוגלײכן זיך. א םעסןןפענעם שסח םאר באװעגונגען, װי דןן נװישן םרײנד און שכנים. איך װןןלם געקענט רײך װערן פונקס װז יעדעד אנדערער, װען איך װ$לס דןןס געזוכט אין םײן אײגענעס װעג. — הלואי װןלססו דןןם געסוןז װןןס איז דײן װעגז — ױך װידעראםןןל לןןזן אינערן ים. ױ איז געװען די יעניקע, װןןס הןןט אים געהאלטן אק דער הײם. ר הןןם געהאסס דןןס האלב-אלםנה־לעבן םון די םאטראזן-םרױען. איר אםניניע אבער הןןט אינס גובר געװען איד אינססינקט, און זי הןןס געזןןגט: — האלםםסו טאקע, אז אין אזא װעג װעםטו געםינען רײכסוםז — איך בין זיכער, אז איך װעל דןןס נישם געםינען אין קײן אנדער װעג. — דו װילםס אװעק, שאדראךז — נישט נולינ םארבעניגן. איך קען דיר זןןגן, יןןאנא, אז איך געםין נישם אזױ םיל סארגעניגן אויםן ים. װי איך געםין דןןם אין אונזער *יםער. זןןגנדיק דעם אסת, הןןנ איך נישס קײן נו גרױםע לינע םאר די ים־זאלץ. איך הןןב דןןם קײנםןןל שסארק נישס לינ געהאם. ןןבער װען עס רעדם זיך װעגן דײן גליק און דעם גליק םון אונזערע זין. איז עפעם אנדערש. דןןם איז דאם אײנניקע םאר אזא אײנעם װי איך, װאס איז גענױרן און דערנױגן םארן ים. — דארף עס לאנג דויערןז — נו, דןןם װענדס זיך אן... אויף מןןרגן הןןט שאדראך ארויםגענומען םון קאססן זײנע ים-קלײדער, װעלכע ער האט אמןןל געםראגן. ער האם זײ אויםגערײניקס, ןןנגעסון און איז אװעק נום האסן. דא איז נאך אין א גרויסער םאס אננעגאנגען דער נױ-םונדלאנד• םםחר, אנער שוין נישט אזוי פיל װי םריער. א קורנע נײם שפעטער הןןס ער ארײגגעלײגם אלץ, װןןפ ער הןןם פארםןןגס. און איז געװןןרן א שותף אין א שיף, אױף װעלכער םען הןןט אים געמאכט םאר קאפיסאן. עםלעכע םןןנאםן זענען סאראיבער אין םםחר מיט די דערבײאיקע ברעק. דורך דער תקוסה הןןס ער םון ױך ןןפגעריבן די לאנד-ראםם, װעלכל הןןט זיך אויף אים ןןנגעקליבן דורך דער *ײט םון זײן *עװעלנערײ. םריליננם־בײט איז די שיף ןןפגע• סןןרן גןןך נױ׳פונדלאנד. יןןאנא איז יענט םארבליבן אין דער הײם םיט אירע זץ, װןןם זענען שוין יענס געװען שסארקע יונגען און הןןבן זיך םארנומען םיס סארשידענע זאכן בײם האסן און די שיםן. — עס שאדם נישם, זןןלן זײ ארבעטן אביסל. — הןןם