Literarishe bleter · 1928-07-27 · 30 (27.7.1928) · p. Seite 586

30 זא ליסןרןריזן נלזיור 386 צוליב זייו ווייבס ורעגן טאמאס הארדי׳ פון ״נל־״: ר י נ ה ם ר ד כ י טאנדס ארים הין אין!יריק דעם קאנטןןר״טיש אין בןודינט יעדן קינד, װןןס קיפס םיס ויװײ גרןןטן. אין װןםענם אינ• סערשטיאוננ זי נױטיקס זיך; אין דער גײס, װןס עמילי שפאזדרם מיט אירע קינדער םיט זײער גיװערנאנםק אין םארברעננם םיט די חשיבםטע םענטשן םין שסעסל אין םין דער סביבה. ןןס דןם איז געװען איר לױן םאר דעם, װןם זי הןןט נישם דערלױבט שאדראך יןןליםין, װןןס זי הןןט אים אזױ װײניק געליבט, ןןאזיגעבן זײן ליגע אן אנדערע. שאדראך איז געװען א גיטער אין ע־־לעכער םענטש. ער איז איר םיט אן אםת סרײ געװען םיטן גאנגן הארען. אדאנק זײן איבערגעגעגנקײט זי די םיסער םין זײנע זק, איז זײן ליבע גי עמילין מיט דער זײם אװעק. עד הןס זיך אינגאנגן *אםרײט םין זײן םריערדיקן נעשיל, אין עםילי איז נײ אים םארנלינן נישט מער װי א םרײנד. דןוס זעלנע איז אױך םיט עםילים געםילן ני אים. םעגלעך, װען יןאנא װןןלס געזען ע ועס א םינה םאר אײםערזיכס, װןןלט ד אםשר םער בוםרידן געװען. איר אוםניםרידנקײס איז נאשטאנען אק דעם, װןןם עםילי אק שאדראך הןןנן דך םולשטענדיק אינסעדגעגענן די אוםשטענדן, װעלכע ד הןס געשאםן. שאדראך הןןס נישס געהאס די םעיקײם, װעלרע זענען נױטיק, נדי בו אנטװיקלען א געשעםט און דערבו שסיק קעגן די םילע קןןנקורענטן. װען א קונד הןןס אים געםרעגט, בי ער קען רעקןןםענדירן אײעסערזאץ, װןןס א הענדלער אן אדירכ• גײער הןןם אים ןןנגעװןןרםן, הןןס ער געענססערס: װען איד טום נישט ארײן קײן אײער אק אײער טןןרם, װעט איר נישם םילן, אז ם׳םעלט זײער טעם. אק װען םען הןס אים געםרענס, בי די ,םאקא׳־קאםע איז אםתע ,מאקא׳, הןןס ער געענסםערס: — .אזױ װי םיר אין די קלײנע געװעלנער םארשםײען דןם׳. אק א זוטער״טןןג, װען דןןם גרױםע הױז םון קעגנאינער הןןט ןןםגעשלןןגן די שטיקנדע היץ אויםן געװעלנ, אק קײנער אויסער םאן און םרױ זענען דןןרט נישס געװזק, הןןס יןאנא ארינערגעקוקס בו עםילים טיר, װו עם איז געשסאנען א קא־ רעסע םון עפעס א רײכן נאזוכער. עםילי הןט לעבטגם גע• נוםען ארױסװײזן שםורן םון א יאטרןןנעסע. — שאדראך, דער אםת איז, אז די ניםט נישס קײן געשעפססםאן — הןןם זיק םרױ געזןןנס סרױעריק.— דו ניםט נישט דערבויגן בו קרעטערײ, אין ם׳איז נישט םענלעך *י םאכן גליקן סאר אזא אײנעס, װןןם איז בוםעליק ארײן אין א געשעסט, װי דו ניםט ארײן אין אונזער געשעםט. יןןליםי איז געװען אײנשסיסיק םיס איר, װי ער הןןס םםנים געװען אױך אין אלע אינעריקע זאכן. — איך זןןרג זיך גישט װעגן נליקן, —הןןם ער געזןגס גוטםוטיק. — איך נין גליקלעך אזוי אױך, אק ס׳װעס שוק אזוי ןןנגײן אויף װײסער אױך. זי הןס װידער נעקוקס אױסן גרױםן הױז סון בװישן די סלןןיעס זויערע אוגערקעס. — ןןננײן, — יזג — הןןם זי גיססיק געזןןגס. — ןןבעך זע, װי רײך עפילי לעסטער איז. ןןט די, װעלכע איז אזױ ןןרעם געװעןו אירע זין װעלן ןןן בװײפל נאזוכן דעם אוני• װערסיםעט, און דײנע, רעכן איך, װעלן םארנלײבן נײ דער םןןלקם־שולז שאדראכס געדאנקען הןנן דך ארינערגעטרןגן בו עםילין. (הם״ד) 11 א חודש נןןך דער חתונה איז יןןאנאם םוסער געשטןןרבן, אק דןןס םןןרל הןןס זיך געםוזס נעםען בו םער םראקטישע זאכן. יעבס װען זי איז םארבליבן אן איר מוסער, הןןט יןןאנא נישט געקענט םארטרןןגן דעם געדאנק. איר מאן זןןל זיך בוריקקערן בום ים. ןןנער װןןם קען ער טון אין דער הײסז זײ הןןנן ענדלעך נאשלןןםן אינערבונעםען א שםײז־געװעלב, װעלכס הןןם זיך נראדע דאן םארקױםס אין דאי סםריט. שאדראך הןןס גןןרנישט םארשסאנען אק קרעםערײ, אױך יןןאנא הןןם פארשטאנען זײער װײניק. זײ הןןנן ןןבער געהןןםט. אז זײ װעלן זיך אױםלערנען אױף דעם געשעפט הןןנן זײ יעבט קאנבענםרירם זײער גאנבע ענערגיע, זײ הזןבן עס ןןננעהאלםן עטלעכע יןןר, ןןנער ןןן נרויםן ערםןןלג. בװײ זין זענען בײ זײ םאר דער בײט געבױרן געװןןרן. די מוסער הןןם זײ נעלינס ביז םארגעטע■ רונג, נישס געקוקס אויף דעם. װןןס זי הןןט קײנמןןל לײדנ• שאפטלעך נישם לינ געהאט איר מאן, זי הןןט זײ אװעקגע• גענן איר גאנבע ליבע און אויפםערקזאםקײט. ןןבער דןןס געשעסס איז נישם געגאננען גוט, אק אירע חלוםות װענן אירע זינס דערביונג אק קאריערעם זענען בונישט געװןןרן. זײער בילדונג איז געװען זײער אן אײנםאכע, אק זײענדיק ארום ים, הןןנן זײ נןןכגעקוקט יעדע ים־אװאנסורע און ים• םאסירונג, װןןס רעדן געװײנלעך בו קינדער אין אזא עלטער. א גרױםן ןןרם אין די יןןליםים סארהײראסן לעבן, אוי• םער זײערע אײגענע הײם׳אינטערעסן. הןןט םארנוםען עפילים חתונה. נײ אײנע םק יענע זעלםענע בוםאלן. װען די שטילע און באשײדענע װערן באםערקם, און אין דער בײס, װןןס די ןןגביענדע אק ראשיקע בלײבן אין שןןסן, איז דןןס אײדעלע םײדל נאםערקס און געליבט געװןןרן םון אײנם א רײכן םוחר .םון שטעטל אן אלםן,—עסלעכע יןןר עלםער סון איר, ןןבער נןך גאנץ יונג. לכתחילה הןןס עםילי געזןןגט, אז זי װעט שױן קײנםןןל נישס חתונה הןןנן םיס קײנעם גישס, ןןבער דער הער לעסםער הןןס איר געדולדיק און ןןן אויסהער געשענקט זײן אויםםערקזאפקײס און ענדלעך באקוםען איר הסנםה. בװײ זק זענען געװען דער רעזולסאט אויך םון ןןט דער םארײ• ניקונג. און שפעטער, אז זײ זענען װןןם װײטער אלץ רײכער געװןןרן, הןןס עמילי דערקלערס, אז ד הןןט זיך קײנמןןל נישס םןןרגעשסעלס בו זײן אזוי גליקלעך״ דןןס הױז םון דער חשובן סוחר,- אײנער םון די פעסטע ביגל־פאלאבן, װעלכע םען קען ןןסט םרעםן אין די אלם• מןןדישע שטעםלעך, איז געשטאנען םיטן אײננאנג בו הײ ססרים אק כםעט קעגן שסײז־געװעלנ םון די יןןליפים. יןאנא הןןס איבס געהאס דןןס הארץ־װײםיק בובוקוק זיך, װי די סרױ. װעמענס פלאץ זי הןןט גערוינם, בלױז אױף בו להכעים, קוקט ארונסער םון איר רײכער הײם אויף די פענ• םטער םק דעס קלײנעם געװעלנ, װו עס זענען געלעגן סאר• שסױבטע פעקלעך בוקער, רןןזינקעם און טײ און װו זי, יןןאנא, איז געװען די בעל-הניתטע. דןןס געשעפס איז אזױ ארונסער, אז יןןאנא הןןם אלײן געםוזט ארבעסן אק געװעלב און עס הןס איר שרעקלעך םארביםערס, װןןס עמילי לעססער קען יעבט, דבנדיק בײ זיך אין שײגעם זאל, בוקוקן, װי זי. יןןאנא,