Literarishe bleter · 1928-07-20 · 29 (20.7.1928) · p. Seite 563

563 ליסזרוריין נלעסער 29 זא איז א דירעקסער המשך םין מה*ד חם^ססס.— םג׳ל װיל• מאנם 111 94 ם״פ אין בעהאגהעל 284. אזויארים איז אין דער מה״ד גײט די סרעזענס׳םזןרס מ1£6זנת געװען אן אײבערדײטשישע (אפנים דעריקרשט באירישע) דערשײנונג, אין זי איז טאקע דער מקור םין דער ל״י ס-פארם (אנאליןגיע צי ח^ס( =מה״ד "*?סיו) אין סין דער נ״ל ט פארם (אנאלאגיע בי ח?״; מה״ד 860•(). 5) דער א י נ ם י נ י ט י װ הזןט אין די דערמאנטע ײדישע מ״מ דעם װןןקאל םון פרעזענס.—אין אה״ד איז דער אינפי געװען ת#זןפײנ (לעפן ״83טסת). אין מה״ד: 860(001, 000860, 000860, 010860, 006860. § 12. — נאך א גײםל הערות: 1) אין "ז6ז68ז״11ס5 זו1ו ז ב11 )686806<) •0״, װאס װײנגער האט .באגעגנם״ אין דײטשישע סןןלקםלידער, איז דער דאסיװ ס!( נישט קײן סארטרעטער סונעם אקוזאסיװ. דאם ד״טשע ס686806<1 רעגירט א י ן כ ל ל א ר ײ ן מיטן דאסיװ (סג״ל ^1-1* 1 387, 1* 170). 2) ס6}18נ1ס8 און חטכ!(• בילדן אין דער נה״ד שריםטשפראך דעם פערםעקט מיט ס6נ31י1 (1 1085, 0160, סט^)!• םיט 610• נןןר מונדארטלעך. סש}ט13 װערם אמןןל אויך אין דער שריםטשפראך גענובט מיט ס6נ81י1 (7 791). 3) װעגן דער רעדחױרונג םון ענקליטישן מ ע ן אין אײן (טראסישן) ס פג״ל £ 1 § 78. — ס׳איז א זײער םאר• שפרײטע דערשײנונג הן אין מ׳י, הן אין םז״י.—דער מחבר װןןלם זי באדארםס באהאנדלען אין קאפיסל ,זאבםןןנעטיק״. 4) בוװוקם פון ענקליטישן ד ו צום ב״װ (1ז אסימי• לירט זיך מיסן )-, װאקאל װערט רעדוגירט) אין נןןרם אין ם״י און אויך אין די נ״ל מ׳מ םון מז״י. — אויך די דןןזיקע דערשײנונג געהערט אין קאפיםל .זאבםאנעטיק״. 5) בו ב ײ ן, מ י ט ן. אויםן וכ׳ פאר װײבלעכע הויפטװערסער פג׳ל 1 § 67, 3. 6) גו בינסט, ב י נ ם ט ו — פג״ל ײד״פיל 222. § 13. מאכנדיק א סךיהכל, מוזן מיר קומען גו דעם נישט אנגענעסען אויססיר, אז ה׳ װײנגערם נאטינן הןןנן נישם דעם מינדסטן װיסגשאםטלעכן װערט. § 14. — נאך װײנגערם נאסינן גײט א קאלעקטיװע ארבעט םון דער טערמינןןלאגישער קאמיסיע בײ דער געזעל• שאפט .ארס״ אין קיעװ (אנגעהויבן נאך אין יאר 1919), נו■ גענרײט נום דרוק פון ב. סלונקי: •דעד לעקסי• קאן פון םןנןר׳שנײדער ״׳. סיאיז זײער א רײכע זאמלונג. א שאד נאר, װאם בלויז בײ גענײלםע װןןקאבלען איז אנגעװיזן, אין װאסער געגנט מ׳געברויכט זײ. ס׳איז אויך אן עװלה. װאס דער מאטעריאל א־ז נישט געגעבן אין מונד• ארםלעכער טראנםקריפגיע. (הפשך קיםם) ז6(> ו1שו.<1ז16ז6/^ 3';>11>ח1813|ס/\ ,ח 3 יח 1 1 ס 11 ./*י (נ .1871 19זק|6_1 .1/\—1 .6ו1ש3זק5 ח6י1561ג61(> .ד):>ג61ז6)ז6'י\ 65ו1סזו5$ז1?י-(!ז5)ג61ס ,ז 6 1> ח 3 1 7 .א -־ (י .1911 ,9ז11<)5ז616ק .51 אבןןנירט און קויםס די יידישע װעידט דאס םערטע בוך דערש״נס די קימענדיקע װאן. די קלאנגבעזעגלעכע סארטרעםער סון מה״ד ״י (אומקלאנג םון ס): םגיל 0 301- 325, 399- 403. סון װ;גן א װאסער־נישס• איז אומבאקאנטער סיבה, איז אין עפראכנעפיל פון פאלק םאר• געקומען א מין אבעראניע: דער שטאמװאקאל פונעם דימינו• סיװ ש א א ב ו (װארשע), ש א ב ל (קרעמעניץ), ש א י ב ל (ל״י) האט אנגעהויבן געשפירט נו װערן אלם קארעספןנדענט פון מה״ד ס(, נישט םון ■- לויט אנאלאגיע, איז קאנססרוירפ געװןןרן די אינדיפערענטע פארם: אן אומקלאנג, הײםט עס מים דעם עקװיװאלענט םון מה״ד צ> (װארשע: גו ב א א כ ו— ב ו ו ך, הײםם עם נו סאאבו-שװב, וכ׳). מיט אנדערע װערטער: דער שטאמװןזקאל םאר ש ו י ב איז אין די געגעבענע מ״ם ארויםגעררונגען םונם דימינוטיװ, װןןס זײן װןןקאל, קארעספןןנדענט פון מה״ד 1, איז אין אנ• דערע װאקאבלען םון דיזעלביקע מ״מ קןרעספאנדענט םון מה״ד 111■ . דיאלעקטגעאגראפיש איז אינסערעסאנט. װןןס די אנא• מאליע א־ז םארשפרײס אויף א גרױסן שסח, ד,ן אין ם״י, הן א־ן מז״י. 4) די ערשטיכאראקטעריזירטע אנןןמאליע איז א םין פאלשע אנאלןזגיע־בילדונג. — די ריכסיקע בא• נײכענונג װאלט געװען: ,םאלשע נוריקבילדונג״ אדער ,ל י נ ק ק ר י ק ע ר״. בײשפילן פון אנדערע אזעיכע לינק-קריקערם ברענגט זלמן רײזין (גראמאטיק פון דער ײד׳ שפראך, ערשטער טײל. װילנע 1920, 57): ל ו פ ,ליפ״ און ר ו נ ג .רינג״ אין געװיםע ל״י מ״מ. — אין װיטעבםק איז ם 1 ס (= םיש) מ״ג, פ 1 ם ל ( ם י ש ל) דימ׳, און פ ו ס ( פיש) א״נ1 — סג״ל אויך מײן שפעס״לשוי )!$ 44, 48. § 11. — 1) נאך א פאלשע עטימאלאגיע: ל״י <ז#סחז .םעגן׳ (געבוכט אויך 1־1־ 190) איז שװער נו האלטן פאר דאס מה״ד סט^ססת, מחמת דאס לעגטע נ״װ װןןלס אין ל״י געדארפט האבן נ־׳ און אין די נ״ל מ״ם פון םז״י (6 אדער [ס. אהוף האבן נ״ל מ״מ םון מז״י און געװיסע נו זײ נאנטע מ״י מ״מ אין דעס נ״װ: ט. ח§טחז איז פאפולער אין שעדליעץ, בלאדעװע. בריסק, װיסאקאליטאװםק, לוינק. האראכאװ (װאלין), און אויך אין סםאנק (ליקעװער ק.), לענםשנע, קאסאראװע, ראדזין, טישע• װיץ.—פרעזענם: ינסתז (?}סהז), )נ&סהז, )?}טהז. פארט׳: )^1>חז*8 (1?1טחז!§). 2) איך האלט, דאס ל״י ח^סהז און דןןס נ״ל ח§סהז מװן בײדע װאקסן םון אן עלטערער 3 פארם 3) אין דער אה״ד נײט איז דער פ ר ע ז ע נ ם אין די אלעמאנישע און באירישע מקורים געװען נןןר חס^וזתז; דאס פרענקישע האט לעבן מטןןסות געהאט אויך 0008110, װאס איז פון ז ארטן אריבער אויך אין דאס אלעמאגישע און קוםט פןןר בײ נאטקערן; אמלענגסטן הןןבן די 1*-םארמען זיך געהאלסן אין באירישן. א־ן דער מה״ד נײט בלײבן ״£6ה1וו און חס^טסת די אייבערדײטשישע פארמען פון פרעזענס, דערבײ װערם מם^סתו אלץ םער און מער ארויםגעשסויסן דורך דער 6-פןןרם. — די *םט םארם םאר נװײטער פערזאן (!א״ןמות) קומס אויף םון 12־טן י״ה אן. - אין מ״נ װערס דער ט ארויםגעשטופס דורך ס אין מיטלרײטשישן און אלעםאנישן. די הײנסיקע באירישע און אלעםאנישע פארם ח686תז ־) 8. הןרקקװי, ײוים״ינניישים װזרםערנוך. נ-1.י$רק 1910*.