Literarishe bleter · 1928-07-13 · 28 (13.7.1928) · p. Seite 550

28 זא לירזרוריסו נלוסור 550 צו מיינע יידישע לעזער״) אנרי ב*רבים/פיאריז צונויף די ײדישע גאונות די גאנצע מאראלע ןןרגאניזאציע םיט דער װיסנשאםסלעכער ארגאניזאעיע, װײל די גערעכסיקײט איז אן אויםדרוק םון גלײכגעװיכט, יםון װיםנשאפסלעכער שלמות און אױך פון געםילן־השתפכות. ןןבער דער םקור םון דער געםילן־השתפכות איז די פןןזיסיװע זיכערקײם, דער נויט, דער שיקזאל פון א סימעטרישער און גלײכער ארדנוגנ אינם םונדאמענט םון דער געזעלשאםט. ןןט דער דןןזיקער אויםברויז• שטאף, אויב מען קען זיך אזוי אויםדריקן, הןןט געגעפן זײן ריכםונג דער ײדישער אידעאלןזגיע און דער ײדישער היס• טארישער סעסיקײט. דאס קריסנסום האס נישס אױםגעסון אזויפיל, װי די ײדן, װײל פון זײנע ערשסע יןןרן אן איז ער ארויס זיו די ארעמע סןןלקס-םאםן םיטן לןזונג, מיט דעם אלטן געשרײ פון גערעכטיקײם ,װעלכער הןןס שוין געקלונגען אין די םײלער פון די ײדישע נביאים און װאס מען געסינט אים אין די יסודות פון דער תורה. איגט, אז מען האט שוין דערגרײכט עום געדאנק. װןןם קלערס בעסער אויף די געשעענישן און די מענסשלעכע פא• װעגונגען, שטרעבט מען אנגוװארםן די ײדישע גאונות דעם• דןןזיקן ,געשרײ פון דער ערד*, װעםעס עכא םיר שלעפן ארויס פון די קינםסלעכע װערסער פון די עװאנגעליעס. םאיז דעריבער גאר קײן װונדער נישס, װאס א געװיסע באל גע• לערנטע מיט קאנםערװאטיװע פרינגיפן, װעלכע האבן א לאנגע גײט סארגעװארפן די ײדן, אז זײ הןןבן םארםןןלגס יעזוסן (װןןס ם׳איז נישט ריכטיק. װײל יעזום איז געםאלן א קרבן םון די רוימישע געזעגן), מאכן איגס די ײדן םארװורםן, װןןס זײ האבן יעזוסן ארויםגעבראכט אויף דער װעלט. דעריבער אין מיר זײער ןןנגענעם גו הןןבן סאר פײנע אויגן די דאזיקע איבערזעגונג אין דער ײדישער שפראך, זי שאפט םיר פרײד גו קוםען אין דירעקטן קןןנסאקט םיט א עולם, װןןס איז מיר נאענם• אנרי בןןרביס לעא פינהעלשטײז גװישן די שורות פיז ה. לײוריקם ״גולבם״ 50 גדאשן. >ןד-עס; קא<■. .עיכעי־*, גאלעװקי י2. איך האב געװידמעט עטלעכע װערק מײן היס• טאריש־םילאזאפישער שטו• דיע פון דער פערזןןן און דעם נביא ישו-הנוגדי. דאס איז דאם ערשסע װערק מיט א פרײװיליק טראדי• גיןןנעלער פארס. א גירונג פון קונסס, װןןס נעמם גונויף און רעזומירם דאס אלץ, גו װןןס מײן גײסם איז געקומען נאך א לאנ• גער אויספארשונגס אר• בעס. די דאזיקע אויםםןןר־ * נ י י נ * ר י י ס שונג, װאס האם געדויערט עטלעכע יאר און איז געװען םפעגיעל געװידמעט װערק. װעלכע באהאנדלען דןןם פראבלעם װעגן דער אנטשטײוננ פון קריסטנסום — הןןט א פא־ זיםיװע אין װיכנשאפסלעכע באדײסונג. סיאיז נישט קײן װערק׳ אויםנעזויגן פון דער פאנטאזיע, װי איך האב זיך אויםגע־ דרוקט אין דער פארזעגונג פון דעםראזיקן בוך, נאר א װערק סון א געלערנטן, א װערק נו װעלכן איך הןןב זיך ןןפגעגעבן םיט גרויס התלהבות. די װיסנשאפס. װעלכע האס אײסנעפאדשט גרויסע און קלײנע געשעענישן און האט זיך געגראבן * אין ביכער איבער קריםטנטום, הןןט אין א געװיםער םןןס םון דןןרס ארױסגעדרונגען די אמתע שטריכן, און דעם אמתן װארט פון א מענטשן, װעלכער האט װארשײנלעך עקזיסטירט, נישט געקוקט אויף די םאדנע קאםסיומען, מיט װעלכע מען האט אים נאכדעם באקלײדס. דןןס איז געװען דאם רײנע װארס פון דער ײדישער אידעע פון גערעכטיקײט." א דאנק דער דןןזיקער אידעע פון גערעכםיקײט, קניפט •) ד• הקדםה, װןס *נרי נןןינ־ס הןס ויבעסיקס ס*ר דער ״וי״סר וויבערזעזינג סין זײז 1יך .יעזיס׳, ״ןס דערסײנם כקריב אין וער .נינייןסעק *ין פןרק רןקןוזסקי׳. רעד. \ ױבילײ־אױסגאבעי ״,הײנט״ ו דןײץרהי זיך געפינען זײיןיז יעדער ײדישער שטוב ו § לי י(,1גילײ־?׳ ויסגאבע אנטהאלס א אונר פון ליטערארישן און פובליגיםטישן מאטעריאל געשריבן דורך די ןןנ• £ געזעענסטע ײדישע פירער און באדײטנדםטע שריפטשטעלער םון דער װעלט. 1 לי ױבילײ־אוי0גאבע אנההאלס זײער םיל םאסאגראפישע אויםנאםען און בילדער. 1 די יוביליי=אויםגאבע אנטהאלט א חוץ אלעמען א רײע נויטיקע אינפארמאניעם, װןןס יעדער ײד, באזונדערם § יעדער ײדישער פוילישער בירגער, דארף װיסן. ן פרײו פאר די קויפער פון ״דהײנט״ ספ׳י גילדן, מיטן פרײטאג־נומער .ד־וײנט״ § פון 3י־טן ױל־׳י - ס1,9 גילדן, באזונדזזר — ^גילדן• # אדרעס: ,8 פ111>ס1ג01 ^11|<1!!וווויווו!ווו1וו1ווווווווווווווו;ווווווווווש..