Literarishe bleter · 1928-07-13 · 28 (13.7.1928) · p. Seite 548

28 זא ליפזוןריוון נל*ם*ר מיט אונטערגעשל$גענע אויגן און א םארחלשטן גרעקל אױף דער זײס, איז געזעסן, כזןטש גיס וואםער אונטער איר, נישס אויפנעהױבן די אויגן. נישט אױסן חתן, נישט אויף רחלען. אין ןװנט האט רחלע זיך געקליבן אװעקגוגײן או א חבר• טע נעכטיקן. זי איז ארײן אין אלקערל עפעם םיטנעםען, ןןבער גלײך נאך איר איז ארײנגעל$סן גנענדל און םארקײטלט די טיר. — גײםס טאקע אװעק, רחלעז דו װילסס נישס שלזןפן םיט מירז רחלע האט אנגעבלאזן די גראבע ליפלעך: — אװדאי װיל איך נישס. אז דו קזןםעסט זיך... זןבער די סארבװײםלטע כלה איז איר געסאלן אויםן האלז. — אױ, זאל איך שסארבןז זאלן מיר די םים אםדארן, רחלעו איך בין געװען משוגע. אלע גײען אװעק. אלע װארםן מיך אװעקו גו װאם לעב איך גאר אויף דער װעלם — אזא פארזעענישן רחלע הזןט זיך איבערגענומען םיט רחםנות צו איר. זי האם איר געגלעט די םארחלשסע הזןר און געװישט די טרערן פון די אויגן, און גנענדל הזןט זי געהאלטן שטײף און הײם ארוםגענומען. — נײן — הזןט זיך רתלע געטראכס — גנענדל איז גןר• נישס קײן םארזעעניש. זי איז מער נישם אויםגעדארט און אויםגעמוטשעס פון געדאנק, אז זי קזןן םארזעםן װערן. זי ה$ס אפילו א םארנעם חן. נזןר די צײן זענען בײ איר שיטערע. זי הזןט גנענדלען געװאלט נאך עםעם זזןגן, זןבער זי האט קײן הארץ גישט געהאט און זי האט זיך געשעםס. בײ דער נאכט, אײדער די םײדלעך זענען געגאנגען שלאפן, האבן זײ לויס א שטילן אפמאך אנגעלײגס קאסשערעם מיט לאפעסעס אין קארידאר, אז אױב דער חתן װעט זיך דערװעגן בו קוםען, זאל ער םריער בעברעכן די הענט םיט די פים. די טיר האבן זײ סארקײסלט און בוגערוקט דעם הויכן קופערט. דאן ערשט האבן זײ זיך געלײגט שלאםן. אבער קײן רויקע נאכם איז רחלען נישס באשערט געװען. גלײך װי אין די איבעריקע בימערן האס זיך אײנגע־ שםעלט די שװערע, כראפענדיקע רו, האט זיך סאר רחלען אנגעהויבן איבערחזרן דער נעכטיקער גיהנום. איר האם שוין שטארק פארדראםן, םארװאם זי האט נאכגעגעבן און געבליבן שלאסן מיט גנענדלען. דאם בעט איז סאקע פאר צװײען צו־עננ, אבער װען גנענדל זאל נישם האבן אזא אוםרויקן שלאף... זי האט שוין רחלען אינגאנבן בו דער װאנט בוגע• דריקט און םיט איר הײםן, דארן לייב איז זי, דוכס זיך, גרײט אין איר זיך ארײנבודריקן. — גנענדל, גנענדלו — װאסז — ביםס אזא הײסעז — און דו — אזא קאלםע... און רחלע םילט, װי סרוקענע, הײםע ליפן דריקן זיך בו בו איר אקםל, פריער םארזיכטיק, בננבה, נאכהער אלץ שטארקער, עזותדיקער. און אט איז שוין װידער איר לײב אין דער םאכש םון בװײ ברענענדיקע שלאנגען, אזוי װי נעכטן. גנענדל קלאסערס זי ארום מיס דער האנם און םיטן םוס. — גנענדל, הערםט, גנענדלז אז דו װעםט מיך נישס לאזן הארבן אײנע צו דער אנדערער און מיט די לײבער באהאסטן אין דעם ענגן אײזערנעם בעט. פארסאג האס רחלען װידער אויםגעשטױסן פון שלאף א שרעק און עקל־געפיל. זי האט לאנגזאם אויםגעדרײס דעם קאס צו גגענדלען. םון גנענדלם לײב האט געשלאנן א היץ — פארברענס בו װערן. זי האט אבער געעטעמט טיף און רויק. זי איז געשלאפן. אין אלקער איז זיכער קײנער נישט געװען. אבער רחלען איז געװען מוראדיק ענג. זי האט געפילט, װי בװײ הײסע שלאנגען װאלטן זיך ארוםגעװיקלס אײנע ארום אירע סיס, די צװײסע אונטער דער ברוסט, אויפן נאקעטן לײב. דאס האט זי גנענדל אזױ אין שלאף ארומגעקלאטערט און װי רחלע האם זיך נישט בא■ מיס אויםבודרײען. איז זי אלץ געבליבן אין יענערם הײםע. נאקעסע אי־עמס. — גנענדל. רו שלאפםטז עס איז מיר ענג, א־ך װער דערשטיקם... אבער גנענדל האט רױק אין טיף געעטעםס. און װען רחלע האט זיך ביריק אפגעקערט בו דער װאנט אין שוין גע• האלטן אין דרעמלען, האם זי פלובלינג דערפילם א פארזיכ• טיקן קוש אויפן נאקעסן אקסל. דאס האט זי גנענרל געקושט. דער יריד אין שטעסל האט זיך אנגעהויבן אין םריען םריםארגן אין דא האבן ערשס די חברה סחותנים ארויסגע• װיזן, װאס פאר א מאדיםס אין האנדל זײ זענען. יעדע האלבע שעה האט עסעבער םין זײ געבראכט בו שלעפן אן אגדערע מביאה און זי אפנעלײגס איןןםיטן םון דער גרויסער שטוב. םעטער בערל מיט זײן װאדשטאס םיט די פאר געזעלן אין מיט די םײדלעך בו־הילף האט שוין אפגעריכס גלות אין א װינקל פון ביסער פארשםופס. אין אין םיטן דער שסוב איז געשטאנען א שסוים פון הילצערנע עמערם און װײקשאפן און קינדערשע װענעלעך װאם די מחותנים האבן אלץ אנגע• קויסט— א גאנצע קראם. דאס רויע געהילץ האט פײן־זױערלעך געשמעקט און געבלאנקם מיט נאקעטקײט. אבער אס האס זיך אדײנגעלאזס די מחותנתטע םיט א גוי אין לאפסשעס און דער גוי האם געשלעפט אויםן הויקער פון זײן פעלצל א גאנצן בארג מיט קרענץ פון געטריקנטע שװאסען. איז פלובלינג די גאנבע שטוב םול געװארן מיט א ריח פון נבלה. דער חתן אלײן םיט א דורכגעשװיבס היטל איבער די אויערן האט גע• ברענגט צישלעפן א מעקענדיק געבונדן קעלבל אויפן קארק און זי אויך אפגעלײגט אין מיסן צימער. ביז םארנאכט איז אין שטוב שוין געװען א האלבער ידיד. עם האס זיך ארויסגעװיזן, אז פארן װעם מען ערשט קענען מארגן באגינען, װײל פון אלע גליקן האט מען םארגעםן איבערבושםידן דאם פערד, װאם האט זיך דװקא גענײטיקט אין א פאר נײע פאדקעװעס. בערל האט געקוקט אויף די מחותנים םיט בעס און דרך-ארץ. אי דער בעס אי דער דרך־ארץ האבן בײדע גע• שסאםט פון זײן בעל־מלאכהשער בסלנות, װײל אים האט זיך געדוכס, אז די םחותנים װײםן די קונץ פון םארדינען דעס לײכםן קערבל. טא װאס־זשע םאטערן זײ איםז װאס־זשע װילן זײ םון אים די דמים אויםפרעסןז סיאיז א קלײניקײט בו זאגן: בװײ הונדערט קערבלעך אויסבוהארעװען מיט דער נאדלן האט טאקע פעטער בערל דעם געשפרעך װעגן נדן נישט באנײס, כאטש דער שידוך האט אים שוין איבס געשמעקט זײער און זײער. די מחותניס האבן אויך אנגענומען א מויל מיט װאסעד און דער גאנבער ענין האם געהאלםן בײם װערן צו־נישט. גנענדל, נאך אנגעטון אין האלב־שבתדיקן, אנער א גרינע,