Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 4 (1928)
- Issue
- 28 (13.7.1928)
- Date
- 1928-07-13
- Page
- Seite 547 (sequence 11)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 69% known words query
- IRI
…/4795427-8800953-8800989--03518-4798764- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
ליסורוויװ ולוסער 28 זא כעט, די כלה גנענדל. געװןןרן נאכאמןןל אזוי ברײט. םו^ גנענדלם לײב האס געשלןןגן א שארםע היץ. די פלה הןןט ראשיק-שװער געעטעמט און געהאלסן אין אײן ביטערן מים א דרןןבנעם ביטער. און ןןט פילט רחלע װידער װי איבער אירע נאקעטע פים, העכער םאר די קני װאלט זיך ארומגע- שארם א סײכטער, ןןפגעקראכענער שסשור. םיט אן עקל. װאס איז שטארקער װי שרעק האם רחלע א שלײדער געטון די האנט אירע אויף יענעם ארט, װו דער שטשור הןןט זיך געשארס און אננעכאפט... א צװײטע האנם, א הןןריקע מ־ט הארסע, גרןןבע םינגער. אויף א רגע איז איר האנט געבליבן א־ן טויט חלשות צװישן די גראבע הארסע ם־נגער אײנגעקלאםערט. א־ן דער צװײםער רגע האט זיך אכער רחלע א - געט־ן םין ארט און די האנט א־ז אנטלאםן. רחלע האט א־ן שרעק םארקזעטשט די אויגן אין מודא געהאט זײ צו עםענען, כןןטש א־ן אלקער איז געװען שטאק■ ם־נסכער. זי איז האלב געזעםן מיטן פנ־ם צו דער װאנט. מיט א סארטײעטן ןןטעם און בלויז געהערט א־ר אײגענעס הארץ־קלאפן. אויך די כלה הןןט נישט געעטעמט און אויך די הארטע האנט, װאס האט זיך פארטײעט ערגעץ נןןענט. ענלעך הןןט דןןם בעם אן אײזערנעם קװיטש געטץ און םון צוםוםנס הןןט זיך אפגעטײלט א שװערע מאטע. םיאיז פלוצלינג געװןןרן גראםער. רחלע הןןט געהערס בןןרװעםע סרים. זי האט געהערט די טיר א םקריפע טון, אין ענגן קןןרידןןר איז עפעס אומגע- םאלן פון די הילצערנע בעבעכעס און ם איז געװןןרן שטיל. איצט הןןט רחלע װירער געהערט הארט הינסער זיך גנענדלס םארשטיקטן כליפען אין קישן ארײן. זי הןןט דורא געהאט אױסצושרײען א װןןרם. עפעס הןןט זי זיך נעבלדיק אנגעשטויסן װער דןן איז געװען און זי הןןם זיך געשעמט און עס הןןט זיך געעקלט. אבער שװײגן הןןט זי אויך נישט געקןןנט. םיװןןלט דןןך אויסגעקומען, אז זי װײםט עפעס און זי םאר■ בןןרגט עס, אז זי איז א שותםטע צו דעם, װןןם הןןט ארוים• גערוםן גנענדלם פריש געװײן אין קישן ארײן. — גננעדל! װןןס װײנסטו, גנענדלז נןןר די כלה איז זיך פארגאנגען אין א שיפען און א פישםשען. — זי םרעגם נןןךן הא׳הןן-הא! זי פרעגט נאךן געם־ינם: ער איז געקומען אזוי אביםל, שװײג איך. ערשט: ער זוכט גןןר אירע םיס! ער קריכט גןןר צו אירע םים! צו דער שײ■ נער רחלע! צו דער כשרער נשסהלע! און אין צינישער א־יסערזוכט נעמם די כלה קאפען רחלען אין די םיס. — נא! נא! ןןט הןןסטו דירן ןןט הןןםטוו רחלע הןןם זיך אײנגעקארטשעט און שטיל געװײנס. עפעם איז איר אין דער רגע געװען קלןןר, אז זי איז טאקע די שולדיקע, װײל זי האט חן אין דעם חתנס אויגן און זי איז װערס, מען זוןל זי קןןפען איבער די שײנע םיס. און סיאיז איר שוין מער ניחה געװען דער איצטיקער װײםיק. אײדער דןןם עקלהאםטע פויזען םון -־ענעמם הארטער האנם. אײנם הןןט זי אין איר הארצן באשלןןםן: זי װעט זיך בעטן צו א חברטע נעכםיקן און נישט ארײנשמעקן צו דער םומען אזוי לאנג, װי די באנדע מחותנים איז דןן הינען. רחלע מיט גנענדלען הןןבן זיך שטיל אויסגעװײנט, אויס■ געזידלט יעדערער םאר זיך און אײנגעשלןןפן מיט א שנאה אין נןןך קן קערבלעך... הענגט דער גאנצער שידוך אײף א הןןר. איצט םילט זיך רחלע באלוינט םאר דער גאנצער אפ■ קומעניש אירער. עס צענײט איר מםש דןןם הארץ אויף דער כלה גנענדל, װןןס סרעמדע גרןןבע םענסשן םארגיסן איר, נעבעך. אזױ דןןם בלוט. אויף דעם יונגנםאן דעם חתן איז זי אש-להבה, זי װןןלס אים מיט די אײדעלע הענט די אויגן ממש אויסגעדראפעט. — אזא פערד־יונג! אזא מארק־הענדלערו צו איר, צו רחלען װיל ער זיך נןןר שדכנעןן האםטו געהערם! געסראםן דאם ןןרט! אין שטוב הןןט זי זיך םאררוקט אין א װינקעלע און איז אפגעזעסן דעם אװנט - שטיל װי א טויב. מען האם םון רחלען קײן פיפם נישט געהערט, כאטש דאם הארץ האט איר גע• פישטשעט םון רחמנות, פון נצחוןיגעםיל און פון כעם אויף די מחותנים, װאס הןןבן נןןך הבדלה אויפגעבלעסערט זײער סוםלדיקן שםועם װידער סון אלף-בית. דער סעסער בערל הןןם געסאכם קײקעלעך סון ברויט, מיט א מירער טעמפק־יס אנגעקוקט די מחותגים. װי א הונט. װןןם מען האלט אים צים װינקל צוגעשפארט. ןןבער זײן עקשנותדיקער לעדערנער קארק אונםערן קאפל הןןס גערעדט קלןןרע דבורים: — קן קערבלעך... םיבירניקעס! װו זאל איך זײ נעםען, װוז פון םינגער אויסברעכןז עם האט זיך ןןנגערוקט די שפעטע נאכט מים א טוםל• דיקער ענגשאסט אין שטוב. דןןס דינגעניש איז געבליבן שסעקן.אויף א טויטן פונקט. אבער די מחותנים הןןבן געזאלט פארבלײבן ביזן מןןנםאגדיקן יריד, םזןםער׳ װעט זיך עפעם מאכן מיטן גלײכן געלט און םען װעט זיך אויםשלןןנן די הוצאות׳הדרך. םײ־װי־סײ איז מען געקומען מיט פערד און װאגן אזש פון הינטער לןןמזשע. דער פעםער בערל הןןט זײ אלײן צוגערעדט צו םארבלײבן. אדרבה! אין די פאר טעג קאן זיך אלץ איבערדרײען צום גוטן. דעם פעסערם משפחה מיט די םחותנים הןןבן זיך װי עם איז אײנגעטײלט מים די געלעגערם אין דער גרײסער שםוב און אין דער שכנישער. גנענדל הןןם ןןפגעםרןןטן איר בעט םארן חתן און אלײן איז זי געגאנגען שלןןםן צו רחלען אין אלקערל. רחלע הןןט די םארװאגלםע כלה גערן ארײנגענומען אין איר שמןןלן בעםל, כאטש זי א־ז נישס געװוינט געװען צו שלןןפן זאלבענאנד. זי האט זיך נאקע באלד ןןפגעקערט םיטן פנים צו דער װאנט. װי גרויס איז נישט געװען איר רחמנות אויף גנענדלען, הןןט זי ןןבער נישט געקןןנט צוהערן יענערם שטילן כליפען אין קישן ארײן. נישט געקןןנם קאלם• בלוטיק אריבערטרןןגן גנענדלם צוקן םיט די שפיציקע אקסלען. סון די אלע סרײסט־װערטער, װןןס זי הןןט געהאם סאר גנענדלען צוגעגרײס. איז גןןרנישט איבערגעבליבן. זי הןןם נישט געהאט װןןס איר צו זןןגן. זי הןןט געפילט צו דער כלה רחמנות און סאראכטונג. און זי איז אײנגעשלןןסן מים א שװער, קלעפיק געםיל, װןןס הןןט איר באגלײס אין חלום ארײן. הןןט זיך רחלע טאקע אויםגעכאפט מיט א ציטער, םון א שלעכטן חלוס. עפעס איז זי געלעגן אײנגעשםידט אין אן ענגער, אנגעגליסער סרונע און איבער אירע נאקעסע םים הןןם או־וםשפאצירט א גרויםער שטשור. םיט ברײט־אויםגע- ריםענע אויגן איז רחלע געלעגן און נישט געװאגט זיך א ריר צו טון ביז דער חלום װעט זיך אינגאנצן נישט אויסװעבן. זי איז געלעגן אין ענגשאםט צו דער װאנט צוגעדריקט, װי םאר דער צײט, װוןס זי איז געשלןןםן װןןלם איר שכנה םון