Literarishe bleter · 1928-07-06 · 27 (6.7.1928) · p. Seite 525

לי סןרןריזז נלןזור 27 ןא 52 5 דער של־־אפראה אנרהם רײזען/ניו*יארה שױן אױך געשםאנען יןןרן און קײן זוניקע טעג זענען נישט אלע םזןל געװען, און אהרן־לײזער הוןט די צײט ריכסיק נישט געװוםט, םלעגט פאםירן, אז ער םלעגט אפסרןןגן דעם שלאפ רןןק פיז א זײגער אײנם םיטןןג... אמןןל סלעגט ער זיך מתיר מאכן און ארויסגײן אין שלאסראק אויך אויםן הױף... ער הןןט זיך געװאלט װײזן םאר דער װעלט אין זײן אמןןליקן גלאנץ... זאל די װעלט זען און דערמןןנען זיך, אז עם זענען אםאל געװען גוטע דײםן. א שכן םלעגט גוגײן און זןןגן א ברײטערן ,גום-מןןרגן*. א גװײטער םלעגט א טאפ םון די סחורה, און א דריטער הןןט אים גע• שאבט אין א גרויםער םוםע... און אהרן-לײזער הןןט געזען באשײנםערלעך, אז דער שלןןסראק האלט אים אויף, שםעלס אים אויף די םים. און שםײענדיק אויםן הויף אין שלןןשדןןק, האט ער אסןןל שוין געכאםט בײ א שכן א גמילות״חסד... דער שכן הןןט נישם געהאם קײן מוט אים אפבוזןןגן... אהרן״לײזער הןןס עס געזען באשײנפערלעך... ׳ער איז זיכער, אז װען ער קען גײן אין גאס אין שלןןםרןןק און לןןזט זיך אזוי אװעק צום גביר, װןןלט אים יענער גאר אנדערש אויםגענומען, גןןר אנ• דערש גערעדט מיט אים. א שןןד, א גרויםער שאד, װןןם אין א שלןןסרןןק קען םען בלויז ארומשפאבירן אין שטוב און העכםטנס אװעקשםעלן זיך אויםן הױף... װען אין שלןןפראק װןןלט םען געקענט ארומשפאצירן אין גאס, װןןלט ער אויםגע■ טון גרױםע זאכן... און װןןס טיםער אהרףלײזער הןןט זיך ארײנגעםראכט אין דעם דןןזיקן ענין, הןןט ער אלץ מער באגריםן, װי װײם דער שלןןסרןןק קען אים ראטעװען, ביז װאנען ער איז געקו• םען צום געדאנק. אז די װעלט איז בכלל אומגערעכט צו א שלןןסרןןק, מען באהאנדלם אים נישט נןןך זײן גרויםן װערס... — א שלןןםרןןק א״ז פונקט אזא בגד, װי א םוטער, װי א םאנטל, און םארװןןם זןןל מען אין א שלןןסראק נישט טןןרן גײן אין שול דאװנען און סאקע צום גביר מיט א װיזיטז... שפעטער הןןט ער די דןןזיקע אידעע אנטװיקלט םארן װײב, אביםל פןןרזיכטיק. זןבער גענוג דרײםט. — סארשטײסט... זעלדע... םארשטײםט... איך הוןב שוין גןןרנישט װןןם אנצוטון... — סאקע שלעכט... — הזןט זעלדע געברןןכן די הענט. — נו... נו... װןןם־זשע ברעכסםו די הענט... אס דער שלאסרןןק איז נןןך גאנץ נײ גאנץ שײן און ער פאסט מיר... — יןן... םארן שטוב איז ער םאקע גוט... — און םארװןןם נישט אםןןל אין גאםז... זעלדע הןןט זיך דערשרןןקן: — אהרן־לײזערז... װןןם מאכםטו שפאם... — שפאם...—הןןס אהרן־לײזער מןןדנע נעשמײכלט.—װאם איז דןןם םאר א שפאסז... אז מען װיל, איז א שלןןסרןןק אזא בגד, װי א פעלץ, װי א מאנסל... זינט דעמןןלס הוןט אים זעלרע גענוםען נןןכקוקן. אבער זי הןןט גןןרנישם באמערקט... נײן, איר הוןט זיך געדאכס... ןןבער אײנמזןל, װען זי איז ארוים םון שטוב און איז אין א װײלע צוריקגעקומען, הןןט זי אהרן־לײזערן נישט געטרןןפן. עס איז געװען אן אםתער גבירישער שלןןסרןןק. געקויםט הןןס אים אהרן־לײזער, װען ער איז נןןר־װןןס אראפ םון קעםט און הןןט געהאט דעם גרױםן נדן נאך איננאנצן. דער שלןןס■ ראק האס אים זײער געפאםט. אין שלאסרןןק האם ער אויסגע■ זען סןןרנעמער און רײכער... אין יענער צײט הוןט ער םאר■ םאגט צװישן זײנע מלבושים א שװארצן רןןק, א גוטן פוטערל אויף װינטער, ןןבער קײן בגד הןןט אהרן־לײזערן אזוי נישט געפאסט צום פנים און צו דער םיגור, װי דער שלןןםראק. טרןןגן םלעגט ער אים אלע אינדערפרי א שעה פארן דאװנען. אםוןל סארגארטלט און אמןןל ןןפגעגארטלט. עס הןןט זיך געינענדם אן דער שסיםונג. זענען די געשעסטן גום גע• גאנגען, םלעגט ער ליב הןןבן צו טרןןנן אים אפגעגארטלס, און האלםנדיק די הענט אין די טאשן, סלעגט ער ארומגײן איבערן שםוב און סוןכען מיט די צװײ פאלעס און ןןנםאכן א װינס. אױב דןןס געשעםט איז נישס אזױ גוט גענאנגען, םלעגט ער דעם שלןןםרןןק פארגארםלען, די הענס באהאלטן אין די ארבל. װי ער װאלט זיך געשיצט םון קעלם... עם זענען צענדליקער יןןרן אװעק. אהרן־לײזער הןןס שוין םארגןםן. אז ער הןןט אמוןל נדן געהאט... ער האס זיך שוין לאנג גערעכנט צװישן די געסאלענע בעלי״בתים םון גאם. די אלע איבערלעבונגען םין־די בעסערע יזןרן זענען ביסלעכװײז פארשװונדן געװזןרן. דער זילבערנער קידוש־נעכער איז םאר• זעצט געװןןרן, און דןןס קװיסל איז םארלארן געגאנגען... דער שװארצער רןןק איז אזױ אויםגעריבן און ערטערװײז צעהאקט געװןןרן. אז זןנסזןן אים הןןט ער נישט געקןןנט אםילו אין מיםן װןןך, און מען האט םון דעם דןןזיקן רןןק איבערגענײט האלבע מײטקעלעך םארן יינגסטן יינגל... דןןס םוםער האט זיך קײנםזןל נישס צעריםן, עם איז פשום צעגאנגען און מען הןןס םון אים קײן שום תכלית נישס געקענט םאכן, נישט קוקנדיק װןןם זעלדע — אהרן׳לײזערס װײב — הןןט געהאט א גאונישן קןןפ אין הלכות איבערנײען און איבערניצעװען אלטע קלײדער... דער אײנציקער בגד, װןןס הןןט זיך געהאלטן םעסס און הןןט זיך אסילו נישם אויםגעריבן אין די ארבל. איז געװען דער שלןןסרזןק... אהרן־לײזער הןןט זיך סון אױסקומען, רײך װערן לאנג מײאש געװען... ער הןןט שוין לאננ פארלוירן די אמונה אין גליקן... ןןבער װען ער האט ןןנגעטון דעם שלוןםרןןק, הןןס ןנגעהױבן קלאפן אן ןןדער םון הןןסענונג. דער שלןןםרןןק איז געװען לאנג און ברײט. ברײטער װי געװען. װײל אהרן־לײזער איז םאר די לעצטע יןןרן פון ןןרעםקײס שטארק אײנגעדארט געװןןרן. דער שלזןפרןןק הןןט אים ארוםגעװיקלט דרײ מאל... און א דאנק די לענג, הזןם אים דער שלןןסרןןק םארדעקט םון קןןפ ביז די פיאטעם... אזוי, אז סראגנדיק דעם שלאסרןןק, םלעגס אהרן־לײזער אויסזען װי א רײך־געקלײדטער מענםש. צום גליק הזןם זיך די סאמעטענע יארםולקע אויך געהאלטן לײטיש און איז נישט ןןפגעריבן גע• װןןרן, און טרןןגנדיק דעם שלןןסרןןק, םלענם שוין אהרן׳לײזער אויך ןןנסון, נישט דןןם אלסע היטל, נזןר םאקע די םאמעטע■ נע יארםולקע... ןןנשטזןט דער אםןןליקער שעה אינדערםרי, הזןס ער ןןנגעהויבן צו טרןןגן דעם שלןןסרןןק א פןןר שעה לענגער, ביז א זײגער צװעלף. און אזוי װי דער זײגער אין הויז איז