Literarishe bleter · 1928-07-06 · 27 (6.7.1928) · p. Seite 519

519 ליטער>רי#* ■לעםןר 27 זא ערשטער באנד פון מינםקער״צײטשריפט״״ נח פריד־יוציןי / װארשע ,צײםשריפט שןןר ײדישער געשיכסע, דעפןןגראשיע און עקןןנאפיק, ליסעראםור-סארשוגג, שפראכװיםנ- שאשט אוין עםנןןנראשיע׳, 1ןןגד 1, פינםק 1926. אויםגאעע שונם אינסםיסוט ש#ר װײסרוסלענדישער קולםור. און טשערניכןןװ זןןלן גלופרשט הןןבן ץ אקײגן ם״י (אין לעבן, װעג, רעטעך וכ׳). איך הןןב אין די דןןזיקע מ״מ םעסטגעשטעלט אויסדריקלעכן ) (רוס־ ״): םגיל 0 261, 1< 149. (װןןם שײך סשעעיעל רןןװנע, געהאס די געלעגנהײס עטלעכע מאל דןןס איבערבי־ קןןנטרןןלירן אויםן ןןרט). 3) לויבק הןןס ,גלוװ (6ר), ג ר ו װ (£ר)*. 4) װיסעבסק הײסס נישם בײ אלעמען .װיטעבסקע• און הןןס װעטש4ר6, מענטש, בענדליק, הענ• ט ש י ק 4. 5) קאםעניץ־פןןד־ און בעלץ הןןבן ס אויך םאר ח- נאזאלע, ד*ה אין ד א נ ק, ד א נ ק ע ן, ב א נ ק, ל א נ ג, געגאנגען וכ׳. 6) םאלש איז װײנגערם מײנונג, אז אין ײדישן איז כלוםרשט לחלוטין נישט םאראן דער *זויגערוםענער .איך• כ׳: דער דןןזיקער כ איז נןןרם אין מערכ־טײל םון ם׳י אין גק״ם, און דהײנו אין יענע מ׳מ, װעלכע איך װעל דןן ן*ום ערשסן םןןל אויםטײלן אין אבאזונדערע גרויםפוילישע גרויע (םג׳ל ם 313-311, 322-317, 325; א 1> § 37; 1י1 61 § 122, ז׳ז 57, 83 ם׳ם). 7) דער {גראיעװער־סוװאלקער [ װערם אין געװיםע שסעלונגען װירקלעך װןןקאליזירט, ןןבער אין אנדערע איז פאר אונז נישס װןןקאליזירונג, נןןר דעםעקטע ארםיקולאאיע. דעם דןןזיקן דעםעקסן 1 באהאנרל איך אויסםירלעך א 1 §§ 56-43. ער איז נןןרם אױך אין דןןרף ם ש א ר נ י ע (ס!חז078, גמ. גאװריכי, קןןל־נעד ק.) און אין ואדזילעװ (עטוטשינער ק.)ן כ׳הןןב אים געהערם אויך אין םויל םון עלטערע לײט םסאװיסקער געבוירענע. 8) נישט אומעסום אין .דרום־רוסלאנד״ זאגס מען ײ ר ע (איך הןןב געהערט די פןןרם ןןן [). דער אויםדרוק איז באקאנט אויך אין מײ. דער זאץ: .אין הײנטיקן ײדיש הײםט דןןם: ד ר ײ ז ײ ע ר ע׳, איז זײער נעםלדיק. איז דען דןןס ״דרום-ײדישע׳ נישט קײן ,הײנטיק ײדיש״ז װי מיר איז באקאנם, זןןגט םען נישס א י ר ע דןןרס, װו ם׳געברויכם ז ײ ע ר ע, און סארקערט.—םער םאטעריאל װעגן די דער■ מןןנסע דערשײנונגען װןןלס דער מחבר געדארםט באמערקן אין דער ײד׳םיל ז׳ז 50, 216-213, 324- 9) אונסערן קעםל .אלײדיש נצ, נטש״ שרײבס װײנ• גער.׳ ,נןןכן ל, נ׳ — װערט דער ם אין ײדיש-צ און דער ש גןןך נ װערט טש/—דןןס רוםט םען: .די גאגבע תורה על רגל אחתױ... און אזא טעם הןןס עסו ראשית, װערן אםריצירט אויך ז נןןך ח און ן (ג ע נ• ד ז נ ס, ה א ל ד ז ן). אין ש נןןך 1 (סאלסש, װ ע ל• טשענע ניס). בװײטנם, בלײבט דעי ס ןןן שינוי אין א ײ נ ס. *) נמ ■רייינקי,!ים •יריסן װןקןייזם.!■נר 1 (ה*רסי, 1920). *) נמ ■ריימקי, ייריעיר קןנסןנםנסיזם. נןנר | ןוןרזז 1917) *) נח ■רייינקי, םןם4י<1ן. נןנר 1 (װורס■ 1924). אין דעםדןןזיקן קןןםםאקטן, צום באדויערן שלעכם ארויסגעגעבענעם, םיס דרוקםעלערן םארפלײבטן, באנד זענען סארן ײדישן םילןןלןןג דערעיקרשט אינסערעםאנם די ןןםטײ• לונגען ,ם ןן ל ק ל ןן ר*, .א ל ס ײ ד י שי, ,ש ם ר א כ ם ןן ר• ש ו נ ג*, װי אויך א סײל גןןסיבן אוים דער ןןםטײלונג .מיטםײלונגען און םאטעריאלן׳• 1• עפראכפןןושמג § ן. — 1) דידןןזיקע ןןםטײלונג עםנט זיך םים ם. װ ײ נ ג ע ר ם ארבעס .װעגן ײדישע דיא• ל ע ק ט ך. הן אין דעם נןןמען הן אין די ערשטע עטלעכע שורות (.די נןןטיבן, װןןס איך גיב װײםער, שםעלן מיט זיך םןןר די םןןנעסישע — םער ןןדער װײניקער םולע — כאראקםערים• טיק םון ארײ װײםרוםישע, ליםװישע און אוקראינישע דיא• לעקטן״) שםעקם א גרויםע גוזפא. די לענגםםע ,כאראקטע• ריםםיק* (םון דער גרויסםינבקער ם׳) םארנעםט 77 שורות, און איז אילוםסרירם מיט 71 װןןקאבלען... אנדערע .כאראקטעריססיקעם׳ זענען נןןך ןןרעםער: דער ם׳ םון קןן• נ ןן ם ןן ם זענען ןןםגעסײלט 11 שורהלעך (12 װןןקאבלען)■ ם ל ו ב ק - 10 (11 םןןרםען)• נ ע װ ע ל — ו (11 םןןרםען)• װ י ל נ ע(0 — 8 (14 םןןרםען)• י א נ ןן װ (געװ. קיעװער גוב.)- 6 (12 םןןרםען)• ק ר א י ס ק — 4 (םיס 2 םןןרםעןו) אאז״װ. 2) עם זענען לויזע, בוםעליקע און זײער קארגע בא• פערקוגגען, װןןס זײער נישט אויםםירלעכקײט איז ס׳רוב נןןר עלול בו ברענגען בו םאלשע געדראנגען. לײענענדיק בביש װעגן שדה־לבן: ,[םה׳י] 1ו-[ס: ס ו י ב״, װןןלט םען געקענט גרײלעך פײנען, אז םהיד 0 קלינגט דןןרט [0 אין י ע ד ע ר םןןזיביע. ס׳איז ןןבער נישם אזוי. איך בין גרןןד נישט באקאנס מיט דער דערפןןנסער פ׳, נןןר אױף װיםיל איך בין אין כלל ארײן באהאװנס אין די אוקראיניש־ײדישע ם׳ם, דארף איך נישם זײן קײן נביא, אויף בו זןןגן, אז די פה׳ד סארבינדונען ת•״, *ד״ און ״) מוזן אק שדה-לבן רעםרעזענטירט זײן דורך תוס, *׳זוס (םג*ל 02 227 ם׳, 335 ם׳, 341< 335, 347-344). § 2. — נישט אלע באןןבאכטונען זענען דורכן מחבר געהעריק נןןכקןןנטרןןלירם געװןןרן. 1) ער הןןט בב׳ש אסעות, םײגענדיק, אז אין ןןםסרןןלענקע ,רעדם םען םויליש*. דןןרט דעדט םען בםירוש א םז׳י ם׳, און דהײנו א גרענעץ׳מ׳, םישונג םץ ל׳י און נ״ל םז׳י: םג׳י ס 394, 398 ם׳, 404 ם׳, 409. 2) גישם ריכסיק איז, אז רןןװנע, זשיסןןםיר י) רי װינסיק■■? ר**י-חינות, װןס ■יך 1ןנזץ: ג ק ■: נסװיזן ק*ננר?ס*1יין. ם׳: ם ו נ ו * ר פ׳ם: ײוױוון. יײ: 9 י װ י * יי ד י *. ■•*ח פ ר ח - יי ד י *. ס״י: ■ י ס 9• יידי*. מ*'י: ם*רב.*די*. ג*י: גי*פ-ייסװי*. *ח*ד: םיסמוינד״■*. םח*ד: סי*יח1יהדייס*. •גה*ד: נייחוינדװ■*. *) נח •רייונקי, די*לסק<ן7ןני*ס ■*ר*יסין ■ון [*■סרקזננסן (װ*ר*ס 21*1).