Literarishe bleter · 1928-06-29 · 26 (29.6.1928) · p. Seite 509

509 ליסעוזויזן נ ל ע ס 7 ו 2 ז* אװעקשיקנדיק די בריװ אין קויםנדיק אונטערװענם א רעװןןיװער, הןןס ער זיך איםגעקערם ציריק. אװעקגעשטעלם .זיך אויף די קני םאר דער טויםער אין געקיקם אויף איר פיט ערענענדיקע אויגן. אין םים א הארץ, װןס איז אים שיער נישס עעריםן געװןןרן. עםעם איז אים דורכגעםלויגן אין קןןפ װעגן א םרעםדער נשםה, װ$ס איז װי א םיפער אםנרונס, אין עם הןןם זיך אים םארװןןלס אויםדעעםענען אירע אויגן אין ארײנבוקיקן אין זײ. װןןם װעט ער אין זײ איבערלײענעןז װןןס װעלן זײ אים זןןגןז ןןבער אז ער הןןס אויםגעעםנס אירע אויגן. הןןס עד אויםגעשוידערט םאר איר דורכדרינינדיקן סויטן בליק. נײן, ער װעס קײן װײםערע םודײ/ נישס זוכןז םים םרערן אין די אױגן הןןם ער זיך ביגעםוליעס בו איר, א סוים■ םידער, ןןםגעשםאנטער, בעברןןכענער. די קויל, װעלכע ער הןןם זיך ארײננעשןןסן אין קןןם, איז געװען םאר אים די גרויסע באםרײונג. גילדז־לײט צען טו־יזבט גילדן לטובת דעם ײדישן װיםנשאםםלעכן אינםטיםוט ט םור האבן עםיןכן װ*כן אובןיינןרוםן די גולדנקײם יםובח דעם י.װ.א. םיר ם־ןטן אי*ט *י װודןר *י ביןן דו נולדןיק־ים אין דיםן די םרײנם םין דער לדושעי קילטיר, נל־ך *י בםטט״ןרן זוך אין *ו זןן. אז אױך זיןרע םרינם זאלן זוך *אשטיןדן. אומבאגרײ^כן ברןןך הןןבן זיך אים ןןנגעהויבן בו גיםן סין זײנע אויגן. איר א ז זײער שװער געװןןרן םין זײנע טרערן, אין זי רזןט זיך ןן געהױבן בו לאשםשען בו אים. םיליען זיך בו אים, ־ארסירעריש געלןןזט אים סילן איר קערםער דורך דעם דינעם קלײד, געװןןלם דורך אויםגערײבסער לײדנשאםט םארםרײבן לײן טרויער און זײן בװײםל. און םלובלינג הןןם ער באגריםן. װןןם ער הןןם בו םין. ער הןןט זי ארוםגענוםען און ארויסגעדריקם א לאננן. לײדנ■ •דאםסלעכן קוש אויף אירע ליםן. אין װעדליק זי הןןס זיך סארםירעריש ■ לײדנשאפםלעך געקריםס אינםער זײן קוש, הןןם ער ארויםגעלײגט זײן קרעסםיקע האנס אויף איר שלאנקן, ױײסן האלז. און אזוי הןןס ער זי דערשםיקט אין זײן אומארמינג אינסער זײן קוש. זי הןןם קײן בײם נישט געהאט אםילו בי דערשרעקן זיך, א באםל בו סון זיך. עס איז געװען א שטילער, קאפםלןןזער קוש־סויס. און אז ער איז זיכער געװען אין איר טוים. װען ער הןןס דערםילם אירע ליםן קאלט אין לעבלןןז, הןןם ער זי ארײנגעלײגס אין בעס און איז בינעסאלן בו איד אין הןןט ביטער געװײנט. דערנאך הןם ער זיך געשסארקם, אװעקגעזעבס זיך בײם סיש און אנגעשריבן א יןןר בריװ. אין זײ הןןט ער דערקלערס, אז די סןןליביע הןןס זײ געבװוננען ארײנבוסרעסן אין איר דינםס, און דערםאר הןןבן זײ ב ײ ד ע באשלןןסן בו שסארבן. (י. יעהרסר — סוף זײ• 301) נײנםע רשימדה י. לערעי (לאדז> נים 3 נןלדן אין ריטט אדױ□: טיםאן קאלאװ• םקי (ניי-יארק). ליב קןןרן (לאדז), שלםה בןרקןר (הריביןשאװ), בניםין לןרער (װלאבלאװןק). ו. בליםענםאל (װארשן) נלם 10 גללדן אין ריםט ארוים: ידלשער ליןנזםל *לן בא־שםשאװ, י. ל. ■רץ.*םר*ן אין םשא־םקאװ, די *אר■ װאלםיננ םין ב ת עם אין םקאלן. י. ל. *רץ *ארין אין םקאלע; ד־ר װילףבןם (בא־שםשאז, אױםן דא*לםן), אליעזר װינםראיב (באלעכאװ), הבדחן הידין ישראל װינםראיב (כזשאנאװ), נרלנבןרנ (םללנלצןו אין רעד ב. *ןנראזםקל (לןםבןרנ). שםואל אלזבאן (תל-אביב) נים 17,80 נללדן אין ריםם ארױם י. אואםאשי, ז. װינאןר, ב. י. ביאלאםםא*קל (נױ-יארק), םאיר קאר• זשןן, יןקב שזאר*בערנ (װאדשע), שםיאל הורװיץ (לאדז). ירחםיאל םעלרםאן (יאהאנלםבירנ) ענטםןרם *רץ הלרשבינןן 50 נילדן און רי*ט אדויס םאלגנדלקע *ןרזאנןן אין דרום אםריקן•. יאהאניםבירנ - ה. ע־ללך, י. םרןנקןל, א, *רןנקל, א ם *לנקים, א. ליװל, *ילי• לאםשאף, בערל שםין, םר. ראבלנאװלםש, י. דזש־- קאבסאן; םעררנלכלננ-דיר ז. ל. םעלרםאן• א נױ*ן ארבעםןר, אננןשםעלםן אין םטידענםן *ין װארשעװער אונלװערזיםעם. װשעבנלצע, *אללטעכנלקים אין םין דער לאנדװלרט- שאםםלןכן־ הויבשול—חודש-א**אל םארן ל. װ. א. םאר *װי חדשלם (םערץ-א*רלל)—40 נללדן. שםיאל בארשטעאװער, יאנןלנלץ, נלט 2 נילדן. ם־ה 120.80 נללדן דל ןדשםן אכם רשיםוח 2.316.50 . 2.437.30 גללדן עם םןלם *י 10,000 נללדן 7.562.70 אדרןם םאר נעלם׳שיקיננ אלן אױםלאנד: .*2 ו)1ז*י16סא ,8)וי66526^\ ,״66)616 .•61)1.1״ אין *דלן: *.ק.א. 9858 *אר י.װ.א\ דריטנס, םאדערנער ײדישער לעבנם־שטײנער. װען נזןםבערג איז געשטןןרבן, איז םען םשום בעסוםלם געװוןרן. םען הוןם םלובלינג זיך ארוםגעזען, אז די רעליגיעזע בערעםוןניע ארום א םת איז אונז םרעםד, קײן אײגענע װעלסלעכע בערעםןןניע הןןבן םיר נישט, און אז דןןם נעםס אװעק םון אונז אײנס פון די םענסשלעכםםע שםריכן אין װעלכע א םענסשלעך לעבן. א קולםור־לעבן, דריקס זיך אוים. און װןןם םכוח יםים־טוביםז און װןןם װעגן אלע דעםאלן — װןןס זעען אוים קלײן און נישםיק, בעת םען רעדט װעגן זײ — ןןן װעלכע דןןס לעבן פארלירס דעם זאסס און דעם זינעןז אונזער קולסור-געזעלשאסם דארף םאכן א באװוםטזיניקע אנשסרענגונג בובוסרײבן און קזןנסרןןלירן די םטיכישע שאפונג םון א ײדיש־װעלםלעכן לעבנם■ שםײגער. לעבטנס—זןןל זײן דערװײל .לעבסנס*-די פשוםע םיזישע דערנענםערונג םון דער גאנבער ײדישער קולסור־װעלם, מים אלץ װזןם דןןם איז םחײב. ןןס דןןם ארבעםן בוזאםען, לעבן גוזאםען. אסילו דןןס רײנע זײן בוזאםען, פאכט סרײדיקער די שרײד און ליכםיקער די הןןפענונג. איך הןןב דןן אין זינען אזײן בוזאמען, װןןם זןןל זיך נישט בלויז אויםדריקן אין גע■ פילסולער חברשאסט, נןןר אםילו אין.ןןרגאניזירטע אוםנים םון קעננזײסיקער הילף. אזוי שטעל איך םיר םןןר א װעלם-ןןרגאניזאביע, א גע■ :עלשאםם סאר אלע זײםן םון ײדישן קולטור״לעבן: װןןרום איך םיל, אז ם־װערם אונז אלעםען אלץ שװערער און שװע• י־ער בו לעבן ןןן דער ליכםיקײט םון א געזעלשאםםלעףםאר• פעםטיקטער קולםור־אידעע און ןןן דער װארעםקײט םון א ברידערלעכער האנס.