Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 4 (1928)
- Issue
- 26 (29.6.1928)
- Date
- 1928-06-29
- Page
- Seite 505 (sequence 9)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 78% known words query
- IRI
…/4795427-8800953-8800986--03470-4798718- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
505 ליסערןריןן בלעםער 26 זא א פרעמדע נשמז־ז (> רןד*רלינג שין >לש״ריסל*נד) דוד פינסקי/נױ׳יןורק אנגעהויבן אומרויק ארומצוגײן איבערן גימער. שרעקלען־! דאס באװײזט, אז ער הןןט זי נישם ליב. װען זײן הארץ װאלט פול געװען פון ליבע, װאלם דארטן קײן פלאץ נישם געװען פארן קלענסטן אויסבליץ פון א חשד־געסיל. װי אזוי הןןט ער דאס געקאנסז װי אזוי איז מעגלעך געװען דער קלענססער סארדאכטז אין אומםירנדיק די הענט איבער די הןןר. האם ער געזוכט םאר זיך אן אנטשולריקונג. דאס איז דערםאר, װאם זי געהערט אויך גו דער ןןרגאניזאגיע. און װײל ער האס דורכנעטראכס אלע נעמען, האט ער נישט װילנדיק גע■ מוזט סארטשעפען אויך איר נאמען. אבער פלובליננ האט ער זיך דערמאנס װעגן א פרעמ דער נשמה, װעלכע ״א־ז א טיפער טונקעלער אפגרונט׳. ער האט זיך דערשראקן פאר דעם געדאנק. ער האט געװאלט סארםרײבן אים םון זיך. נןןר חלילה נישט אנװענדן די װערטער אויף איר; ער האט אנגעהויבן שנעלער אימבוגײן איבערן בימער אין איםגעקערט זיך צוריק אין זײנע געדאנקען צי םארשידענע חברים אין װענן דעד מעגלעכק״ס פין זײעד פארדאט און פראװאקאציע. ענדלעך איז ער געבליבן שטײן םארן שפיגל. צוערשם אומבאװוסס, פארמון אין זײן זוכעניש און נאכטראכטעניש. אבער א װײלע שפעסער איז אים ארויםגעקימען אויפן בא• װוסטזײן. אז עד זעס עמעצן, אין אז דער עמעצער איז ער אלײן. ער האט זיך אנגעהויבן צו באטראכסן, ארײנצוקוקן זיך אלײן אין די אויגן. װאס זעט ער דארטןז דארטן, טיףי סיף, װײס ערגעץ־װו הינטעד די אױגןז װײל יענער, װעלכער שטײט קעגן אים, איז ער אלײן, װײס ער נאטירלעך, װאס עס טוט זיך הינטער דעם שטערן. ןןבער אויב דאם װאלם געװען אן אנדערעל, װאס װאלט ער דארט אפגעלײענטז ״א פרעמדע נשמה איז א םיםער טונקעלער אפגרונט״. װײם ער דען אלע אירע געראנקעןז װײס ער דען איר הארץז װײם ער דען, אויף װאס זי אי־ םעיק אדער נישסז אט קאן זײן. אז דער, װעלכן ער זעס אין שפיגל, הזןט אויך גאר אנדערע געדאנקען, װעלכע ער קען נישס. ער האס זיך שארפער אײנגעקוקס אין זײן ןןפבילד, אבער אים איז געװארן אזוי מאדנע שרעקעדיק, און א קרומער יסורים־שמײכל האט זיך צעלײגט אויף זײנע ליפן. ער ה$ט ז־ך אנגעהויבן צו רײבן דעם שסערן. — נאריש, נאריד! איך הןןב זי דאך ליבן די בעסטע, די םײנסטע, די הערלעכסטע, די הערלעכסטע!... ער האס זיך װידער אװעקגעזעצט, םארגראבן דעם קאפ אין די הענס און נעבענקס נאך איר. ער האס געפילט מיס אלע םיבערן, אז זי איז די אײנציקע, די נרױסארטיקע, די ליבנסװירדיקססע. ער איז אװעק צו איר. ער הןןט געפילט, אז ער װעס איר נישט קאנען קוקן גלײך אין די אויגן, װײל ער האט זי אין די געדאנקען באלײדיקס. אבער די בענקעניש איז געװען צו גרוים. און אויםערדעם הןןט זי די ערשטע געמוזס װיסן םון זײן פרײהײט און דעם געםײנעם ןןנבאט פון דעם פאר■ םלוכטן זשאנדארם. עם איז שוין געװען שפעט אין ןןװנט. און די גאסן 4 גאנץ װילד, אין הוילן איםפעט איז מיכל אראפגעלאפן די טרעפ פון דער זשאנדארמעריע. שנעלערו ארויס פון דער פארפעסטעסער לופט! אוף: זײן קאפ איז אים געװעזן םארשלאנן. ער הןט זיך נישט געקאנט צענויפנעמען מיס געדאנקען. ער האט שרעקלעך געשװיצט, װי םון א הײםער שװיצבאד. צוערשט האם ער געםילט, אז ער םוז לויםן, לויםן. ערגעץ■ װו װײט םון םענטשן, װײט םון דער שטןןט. אויסלופטערן זיך, םרײ ןןפעסעמען. ןןבער די מענטשן, װעלכע ער האט בא■ נעננט, האבן אים געשסערט. ער האס נישט געקאנט אדיבעד■ כראגן זײערע בליקן, זײער נאענםקײט, זײער גערויש. ער האט געװןןלט, װןןם־שנעלער ןןפראטעװען זיך םון זײ. און װײל ער איז געװען גןןר נאענט פון זײן הײם, האט ער זיך ארײנ■ געכאפט צו זיך אין צימער און פארשלןןסן הינטער זיך די סיר. ער האט זיך אראפגעלןןזן א םידער אויף זײן בעטל, אײנגעגראבן דעם קאפ אין די הענט און גענוםען טראכטן. איצס אין דער אײנזאסקײס פון זײן צימער װעט ער זיך בעםער קאנען דערטראכטן, װי אין דעם אוממעגלעכן רוישיקן דרויסן. װער איז דער פאררעטערז אײנער, װעלכער גים זיך אויס, אז ער קען אים גום. װער קען אים גוטז ער הןןט אננעהויבן דורכצוגײן אלע זײנע גוטע בא■ קאנסע אין דער ארגאניזאציע, ער הןןט איבערגעװויגן און איבערגעםאססן יעדן פון זײנע חברים. אפילו זײן לערער, און אפילו ז י זענען אים דורכגעלאפן אין קןןפ. עס האט אים א שוידער געטון, -און אויף א װײלע זענען געבליבן שטײן אלע זײנע געדאנקען, איז ןןפנעשטעלם געװןןרן אין א־ם די דענקקראפט. ער האט אױםגעהױבן דעם קאפ און שװער אפ■ געאטעםט. א װײלע האט ער ארומגעפירט מיט די אויגן א־בערן צימער, גאנץ צעםישס און פארלןןרן, און געדריקט מים די צײנער, סיף לײדנדיק. דאן הןןס ער זיך איבערגעזעצס צום סיש, גענומען פאפיר און בלײ־פען און אנגעהויפן די שװערע ארבעט פון אנהײב. ער האם אװעקגעשטעלט דעם ערשטן אות פין א נאמען און גענוםען ארוםטראכטן דעם חבר, װעםעס נארען דאם איז געװעזן. איצסער האט ער געקאנם בעםער ארײנטראכטן זיך. ער האט געדריקט מיס דעם בלײ־פען דעם אות. גלײך ער װןןלס צוגעהאלסן די פערזאן און נישס גע• לאזן זי אנסלויפן סון זײן באטראכסיננ. חבר נאך חבר איז ער אזוי דורכגעגאנגען אין לאנגע שװערע שסינדן, אויף קײנעם הןןט ער זיך נישט געקןןנט ןןפשטעלן, קײנעם נישט געקןןנט חושד זײן. אויך דעם ערשםן אות סון דעם לערערס נאמען האט ער אויפגעשריבן, אבער ער הןןס זיך נלײך פארשעמם און אויסגעםעקם אים. ער הןןט אװןןרף געטון דעם בלײ־פען און איז אויסגעשטאנען. — פוי1 אוממעגלעך! ער הןןס װידער א טראכט געטון פון איר, םון דעם סײדל, װאס ער הןןס געליבט. דאם בלוס הןןס אים ארײנגעזעצט אין געזיכט, ער הןןט