Literarishe bleter · 1928-06-29 · 26 (29.6.1928) · p. Seite 504

26 זא ליטערארישע בלעטער 504 ל־־ויבו אדער ^רזןפרייסן טונהעל־־יער/ווארשע זאל נישט װיםן. אז איך װיל ארײנםאכן מײן קיזינקע םאלםשע גירקינוװנע אין דער טרופע ארײן... װי באלד אז די װעלט װײםט דערפין. הײסט עם. אז איך לויב זײ מיט א פניה. דער■ פון װעט מען דרינגען. אז הגם איך לויב זײ, טויג דןןך די זאך אויף פפרות. טא װאס םאר א טובה װעל איך זײ טוןז איז בעסער אראפרײםן. אײ װאסז מען װעט זאגן, *ז דןןס בין איך זיך נוקם סארן םקאנדאל, אלמאי זײ האבן געזעצס אײנמאל מײן שװעגערין אויף דער נײנםער רײע און מײן װײב פאררוקט אן א זײט, טא זןןל מען זאגן. אבי איך װײם, אז די מעשה איז א ליגן, שקר וכזם נישט מער, עס איז נישט גוט אט דער סכםוך מיס די אנאנםן. נישט לאנג הןןס דער דירעקטאר קימעל זיך םײשב געװען און אויפגעהערט בו געבן אנאנםן אין םײן צײטוננ. װו איך ארבעט. הײםט עם. װעט אלעמען זײן קלאר. אז דאם נעם איך זיך אן םאר די אינטערעסן פון מײן גײםונג. און אסור אויב עם איז אםת... און אפשר... שא, אפשר איז די גלײכסטע זאך, איך זןןל שרײבן נישט אהין נישט אהער, נישט םילכיק, נישט סלײשיק, װי זןןגם איר — פארעװע. אביסל אזוי און אביםל אנדערש. ,אי נאם אי װאם׳... עס זאל זײן, װי זאגט מען: .אי קאזא ביעלא אי װןןלק סיטי׳. איז דאס אבער א שװער שטיקל מלאכה, און װער ה$ם בײט דערבוז מען דארף זײן א דיפלאמאט, א זשןןנגלער, א דרײ• קאפ. װער האט פח און געדולד בו דרײען יעבט מיםן גרןןבן פינגערז און װאם װעלן מבינים זאגן, אז איך דרײ םיך, װי א שמעיה אויפן יריד, אז איך בין א פחדן, א טרום און אז מײן גאנבע אריענטאביע איז אויף דער קאנםראםארקע... א שײן פנים װעל איך האבן. פרעג איך טאקע: װןןם טוס מען און װאס שרײבט מען און װי גיט מען זיך אן עבהז איך האב ארײנגעקוקט אין זײן הילפלןןזן און נעבעכדיקן פנים. אויף זײנע טרויעריקע ברילן, װןןס זענען געשטאנען דיבאם, אויף זײן מעלאנכאלישער נאז, א טראכט געטון און געזאגם: — הערס נאר, מײן טײערער מיכל־יוסף־םעאםער־קריטי- קעח אפשר װאלם געװען א סברא, אז איר זןןלם שרײבן װי דער אםת איז, פשוטו פםשמעו, װי אײער אםתער, אויפריכסי• קער געװיםן זאגט- אײך אונטער. װי איר זעם, װי איר סילם, װי איר פארשטײט און װי די זאך הןןט, נאך אײער םײנונג, איר אמתן װערט. דער קריטיקער האט זיך א קראץ געטון הינםערן קא• פעלוש, אויסגעקריםט אויפן פנים א לעקעשעװאטע־שםײכלענדי• קע גרימאםע און געזאגט: — הם... אויף דעם, זעט איר, בין איך גןןרנישס געפאלן... פארלאג ב. קלעבקין שױן דערשינען: נ. ^ױסל־יענדער גװנט־שטוינן פונם ײוישן ועאליזם דער נוסח פון רעאליזם. — סןןלקם׳ליד.— מענדעלע מרים. — פרץ. — שלום׳עליכם.— - פי־ייז 3,20 נילדן - שטעלט םיך אפ מיכל־יוסף דער םעאטער־רעבענזענט. אלע קענען אים. ער איז א בארימטער טעאםער׳קריטיקער. א זאכלעכער, אביעקטיװער און ז״ער אויפריכטיקער. זײנם א מײנונג האט זיכער א גרויסע השפעה אויף אונזער טעאסער• קונםט. שטעלט ער מיך אפ, קוקט אויף מיר מיט א פנים פון לויטער םארלעגנהײט װי אײנער אנברך. װאם דארף שוין בום דריטן םןןל אנקוםען בו א נםילות־חםד בײ א קארגן קרוב, און ער מאכט בו םיר אזוי: — אדרבה, גיט איר מיר טאקע אן עבה. װןןס זאל איך שרײבןז... איך אלײן קען זיך קײן עבה נישט געבן... אין .קימעל-טעאטער• נײס איבט, װי איר װײסט, א שטיק ,דער גרינער װאםפירי. שוין באלד בװײ/װאכן נאך דער פרעמיע און איך דארף שרײבן א רעבענזיע, און קען נישט שרײבן... אז איך הויב נישט אן בו װיםן, װאם בו שרײבן. דער רוח װײסם. בי זאל איך לויבן. בי אראפרײםןז״ זאל איך לויבן ד. ה״ אז נישטקוקנדיק װאם די זאך איז גוט, זןןל איך לויבןז םרעגס זיך װעמען זאל איך פריער לויבןז זאל איך לויבן די פריסןןדאנעז װןןס-זשע װעלן לײט זאגןז םען װעם זאגן — איר װײםט דאך שוין װאם לײם װעלן זאגןז באשר איך האב, װעט מען זאגן — םיט דער פרימא■ דןןנע... איר װײםט דאך שוין װאס איך מײן... באשר איך בין אסאל ארײנגעגאנגען בו איר אין ,אובארנע״, אםור זאל מיר זײן אױב עס איז אן אמת.. זןןל איך נישט אװעקגײן םון דעם ארט... אזוי געשםאקלאז בין איך נאך נישט... זאל איך /י אראפרײסןז װעט מען אויסדרינגען, אז איך רײס זי אוםישנע אראפ, פדי דער עולם זאל אונז נישט חושד זײן אין אונזערע ליבעם־באבױנגען, אז בוליב ליבע בין איך גרײט בו מקריב זײן מײן אמתע מײנוננ. אינדעראמתן איז די זאך דװקא א גוטע זאך, א קינסםלעריש שסיק... בלײבט, הײסט עם. איך זאל די זאך רימען. װי־זשע װעלן עם לײס אויס־ טײטשןז אז איך בין אונטערגעקויפט פון דער דירעקביע םון .קיםעל־סעאטער״. בו אלע ברות האפ איך נאך באדארפס יענע װאך עסן מיטן דירעקטאר קיסעל א װעטשערע אין באר ,לאפיטוט״ און נראדע האס ע ר געבאלט װאס־זשע װעט םען זןןגןז און װאם װעט ער זןןנןז אז םיט א װעסשע■ רע הןןט ער מיך אונטערגעקויפס... איז נישט גלײכער. אז איך זאל אים אויף בולהכעים אראפרײסן. װײזן אים, אז איך האב דיך אין דר׳ערד מיס דײן װעסשערע אינאײנעם. און ארןןפרײסן, װײזן, אז איך קען זײן א זעלבםטשטענדיקער, אומ• אפהענגיקער מענטש. פרעגס זיך: םארװאסז פארװאם אראפרײםןז װאם זענען די ארטירטן שולדיקז און-װאס איז דאם םאר א ,בולהכעיסיז און, אגב. װאם װעט םען זןןגןז אז דאם רײם איך אראפ בוליב קאנקורענץ־בװעקן. באשר, אין דעם בװײםן טעאסער, אין .ביםבעל־םעאטער׳, האט םיר דער דירעקטןןר בימבל בוגעזאגט אויםבוםירן מײן שװאגערס א סקעטש, װיל איך, הײםט עס, טון א טובה יענעם ,ביםבעל־טעאטער׳ אויםן חשבון פון דעם ,קימעל־טעאטער׳... דאם איז שוין גארנישט שײן. איך מײן, אז איך זאל זיך נישט לןןזן פארפירן פון די דאזיקע קלײנלעכע פאסיליען■ און פריװאטע םאטיװן און אלע־ מען אויף בולהכעים לויבן דאס שסיק ,דער גרינער װאמפיר• אין סאג ארײןי... נו יא, דןןס װןןלט געװען גוט, װען די װעלט