Literarishe bleter · 1928-06-22 · 25 (22.6.1928) · p. Seite 489

489 ליטעראריעע נלעטזר 25 זא א ו נ ז ע ר ט א ג ירחסי^ול שטײגמאן / ל־־יאמזשע אונזער טןןג—נןןר $) םרוזדור זי רו םון דער נאכס, װען ם־װערן םאבריקן אויף שםאבעם םארםאכם. װער װײם םין דער שיינקײם םון םזרח, װען ם־טןןנסז דןןם הןןם אונז קײן םויערשע װאנם נישס געוןןגס. םון קעלער־שטיב אינזערם נןןר װײט נןןך בום דאך, פרעסד איז דעריבער די םויגלשע שםראך. דורך קעלערשע שײבלעך םיר זעען אויף גיך, װי לעבעדיק ם־שםאנען די שםיװל און שיך. ' גן*ר זעלסן. װען סיפאלם אויף דער ערד װןןס-ארזןם, באװײזם זיך םאר אונז םון א םענסש אויך א קןןם. און אונזערע םרײנס זענען לײז נןןר פיט םלײ, און אונזער געלעגער — א בינטל םון שסרוי. אין אונזערער היםל איז םשוםע ערד, אויף אים נןןר פיר קוקן ארויס נישס נעשסערט. םאר אונז זענען שםערן, נישם גרין אין נישם בלאם. נןןר ברוק-שםײנער הארםע געםלאר־זערט אין גאס. קײן פיגקל פון שטײן נישט, בוכןןל נישט קײן שײן, זײ קוקן דאך תםיד אין קעלער ארײן. קײן סורות, קײן גלאנץ נישם. נןןר שםיםע און פיד, זײ הןןבן םארנוםען דןןס קעלערשע ליד. אינז זינגען םאבריקן, װןןם םײםן םים קלןןג, זײ װעקן די שםילקײם, װןןם שלןןסם אין םארסןןנ. און רײםן די קלעםיקע אויגן םון שלןןף, סארטרײבן חלוםות אין װײםן אין־סוף. אין װיגן די קינדער בעשםײכלען זיך זים. נןןר םלובלינג א שנײדיקער םײף גיט א רים. מינוםן, סעקונדן, די בײט זי םארגײט. א זום םון די קאװע, א קנים םון דעם ברוים. ם־ם שםאנען םעכאניש בום װארשםאם אװעק. דןןרט גרןןבן זײ קברים םאר ליכטיקע סעג. שוין רוס אין די אויגן דער בענקנדער בליק, בו נאכט. װעלכע סירט אונז אהײם אויף בוריק. אונזער טןןג נןןר, א םרוזדור בו רו םון דער נאכט, װען ם־װערן װארשטאסן אויף שסאבעס םארםאכם. טריבן םון זײן אינעװײניקםטן םארלאנג, ןםגעענטםערם םים א קעגנםראגע: — װער הןס דןןס םיך רעקןןםענדירםז דער ןןפיביר הןןט אים שארף ןןנגעקוקט און ארויםגע• רעדם, ארויםלןןזנדיק א םולן מויל רויך םון דעם םאםירןןם: .ןןבער ביזסו נישט קלוגױ און שםרענג בוגעגעבן: .נו. זןןג, װילםטוז׳ םיכל הןןט זיך װי אײנגעקןןרטשעט און װידער הןןם אים שסארק געבױגן בום זשאנדארםם גןןרגל, און ער הןןט קוים ארויםנעשסאםלם: — איך װעל עם םיר איבערלײנן. איך װעל ברענגען אן ענטםערי. גלײך ןןבער איז ער רוים געװןןרן, איז אויסגעשטאנען און הןןס םעסט ארויםגערעדם: — גײן• דער ןןםיביר הןןם געזןןגם םים םאראכסונג: — נא, דו װילםס הןןבן א שלעכסן םוףז דו װעסט אים הןןבן. םיר װעלן אױף דיר הןןבן אן אויג. בײ דער ערשטער ערנםסער זאך װעסטו װערן דןןס בםרה־הינדל. ביזט א נאר. סאדשסײסט דײן אײגענע סובה נישס. דו װןלסט געלעבם א לעבן װי א שררה. דו װילםט בעסער םאכן רעװןןלוביעםז נארישקײט, ברודערו קײן רעװןןלוביעס פאכט םען בײ אונז נישם. םיר הןןבן אײך אלעםען אין האנט. םיר קענען אײך אלעםען. מיר הןןבן בװישן אײך גענוג שםיןןנען און שםיןןנקעס. װעסםו עם נישם װערן, װעלן םיד קריגן אן אנדערן — בען אױף דײן ןןרט. נישם אלע זענען דןןך אזעלכע נארןןנים. זע נאר, װןןס םאר א נאר דו ביםט... און דער ןןפיביר הןןט װידער ןןנגעהויבן איבערבוחזרן, װי גום עם װןןלט אים געװען, װען ער װןןלם װעלן דינען דער סןןליביע. פיבל איז געשסאנען װי אויף שםילקעס, הןןס אוםנעדרײם זײן היםל אין די הענם, געדריקס די בײנער, נעקוקס דעם ןןםיביר אין םויל ארײן און געװארט, יענער זןןל אױפהערן בו רעדן, ןןבער דער ןןםיביר האט נןןך לאנג גע• רעדס. װי ער װןןלם געװןןלט ארויםביען אים די עבםות. ענדלעך האם ער אים ןןםגעלןןזט. םיכל איז אװעק ןןן ״א גוסן טןןג׳ אפילו. און דער ןןםיביר הןןם געזןןנט בו די ארוםיקע: — װי םען קןןן אםןןל א סעות הןןבן אין א םענסשן. נארישע באבעםו דער איז א סארביםענער, גאנץ־געםערלעכער דעװןןלוביןןנער. םען װעט אים דאדםן שנעל אומשעדלעך םאכן• (סוף קיםש) םוף פזן ז. 484 א שײנעם דענקםאל םון א סארגאננענער עםאכע. אויף אזא אײננארםיקן בילרעריש־רײבן אויסן האבן די ײדישע ליטעראטן אין ארגענסינע סארגעשםעלס דעם זײדן פענ- יעלע בו זײן בענסן יארבײט םאר זײן ארנענסינער עולם-לעוער. און ס׳איז געשון געװארן םים םאראנסװארםלעכקײס און באנײס- -־ערוננ, אויף װעלכן ס׳איז םעיק יעדער ױנגער ליםעיארישער קנוץ, װאס לעבס פיס א האבנונג אױף א רײכער בוקונםס. ם־איז געװען אײנער םון די אויםשוען, װעלכע םארדינען ־ישםערקזאםקײם און אםשאבוננ. ,םונם זײדנס קװאל/ איז .יזװאי־ן א קװאל םון שעסעײשער ענערגיע םארן ױנגן- דגענסיגישן ליסעראט, װעלכער געפס ארויסװאקסן םון זײן אײ- יננער סביבה און באהעםט זיך סיס דעם ברײסן לעזער-עולם.