Literarishe bleter · 1928-06-22 · 25 (22.6.1928) · p. Seite 486

25 ליטער&רישע בלעטער 586 א פרעמדע נשמדד (א דן־צײלונג 6ון *לנו-רוםל*נד) ד ו ד פינםקי/נױ־יארק פרעפדער קלאנג האס דערגרײכם דו אים. דעמאלס פלעגט ער זיך דערמאנען אן דער װעלט הינטער דעם װאלד און אן זײן הײם, אץ אז אין דער הײם מוז מען אים זוכן. פלעגס ער אױפשטײען — לאנגזאם, גאנץ לאנגזאם — און גײן גו־ ריק אין שסאט. אײנמאל איז ער געבליבן אין דרויםן די גאנכע נאכס, װײל ער האט געװאלט זען, װי די הימלפארבן גײען איבער פון בײנאכסיקן טונקלבלוי אין טאגיקן העלבלוי. און װי די שטערן פארשװינרן, האס ער געװאלט זען, און ער האט גע׳ װאלט װיםן, װי עם שלאפט דער װאלר און װי ער װאכט־אויף אין דער םרי. ער א־ז די גאנצע נאכס אויפגעװעזן. די אויגן האבן זיך אים געקלעפט, און ער הןןס זיך געראנגלס מיסן שלאף. ער איל אױפגעשפרונגען און דורכגעלאפן זיך יעדע װײלע. װען דער שלאף האט געהאלטן אין זיגן איבער אים. אין א־ן דער פדי איז ער אװעק אהײם א גליקלעכער און גו־ פרירענער. ער האם געטראכט מער םון דעם, װןןם ער האט געזען און געהערט די נאכט, װי פון דעם, װןוס עס װארם אויף אים אין דעד הײם. די דאזיקע נאכט איז זײן שיקזאל געװען. די עלטערן האבן זיך פון אים פיאש געװען. ,דו װילםט נישט גײן אין חדר, טא גײ גו אלדי שװארגע יאר און װער א בעל־מלאכה׳. און עס האבן זין אנגעהויבן די שװארצע יןןרן. דער סאטע האט אנגעזאגט דעם באלעבאם, אז א קליפה זיצט עפעם אין דעם ױנגל: עם ביס א־ם גום װאלח ער, דער באלעבאם, זאל זען ארויסשלאגן פון אים די קליפה. דער בא• לעבאס האט געזאגט מיס א הארטן סאן: ״נישקשה, בײ םיר װעט ער שוין זיצן, אין װאלד נישט לויפינקען׳... פון דעמאלט ןזן האט ער דעם װאלד זעלטן געזען. נאר א שבת אדער א ױם-םוב. ער הןןס געבענקס נאך אים, נאך דעם מאדנעם גערויש אין אים, װעלכער איז, דאכם זיך, שטילער װי די שטילסטע שסילקײט. און ער הןןט געבענקס נאך די שסערן. אין שטאט האט ער זײ גארנישט דערקאנט. זײ זענען געװען װי אײנגעענגט. אויך אים איז נישס געװען גו דערקענען. ער איז װי קלעגעד, װי אײנגעצױגן געװארן. א טיפער טרויער איז גע• לעגן אין זײנע אויגן, און זעלטן הןןט ער געשםײבלט. זײן שמײכל אבער איז געװען דער שמײכל םון א לײדנדיקן מענטש. די יןןרן האבן זיך געמערט. פאר דער צײט הןןט ער דעם װאלד נישט םארגעסן, ןןבער ער הןןם זיך סון אים דער• װײטערט. ער האט אפילו גןןר אינגאנצן אויםגעהערט צו גײן צו אים. עס איז געװען, װי ער װןלט דןןדס עפעס פארלוירן, װאס ער װעט שוין מער קײנמןןל נישט געםונען, און עם איז אים זײער שװער געװען אויפן הארצן. װי א בן־מלך איז ער געװען, װעלכער איז אין זײן קינדהײט אװעקגערויבט געװןןרן םון דעם פאלאץ פון זײנע קעניגלעכע עלטערן און דערצוץןי געװארן אין א פיגסםעדן שטיבל פון עלנט און נויט, און טרןןגט אין זיך ארום דאם װײטע, קוים קענטיקע גילר םון דער םארלוירענער פראכט. זײן נשמה איז םארןןבלט געװןןרן. זי הןןט^געטראנן;אין [זיך א גרױםע באלײדיקונג. ער הןןם .1 דאס איז געװעזן אײנער, װעלכער איז געבוירן געװארן א זײער פרײער מענסש צו זײן. פ־לײכס גאר א קינסטלער, אבער דאס לעבן האטא־ם געסאכט פאר אן ארבעטער. זײן נשבה האט נעלעכצס נאך שײג• קי־ט, און ער האט געליבט די בלױקײט פון דעם ה־מל און דאס גרין פון די פעלדער. דער װעג צום חדר איז געװען קורץ, דער װעג צום װאלד זײער לאנג, און ער האט אפס אויסגעקליבן דעם זײעד לאנגן. דארםן, אין װאלד, האט ער געקאנט ארומגײן שעהן-לאנג אן אן אפשםעל, און אין אים האט עס געזונגען — שטיל, שטיל, װײל זײן אויער איז געװען אנגעשט־ענגט צו כאפן די אלע טענער, װעלכע האבן זיך געטראגן צװישן די בײמער אויבן און אין דעם גראז אונטן, און מיט זײן שטילן זינגען האט ער בלויז אקאמפאנירט. אדער ער האט זיך געקאנט אװעקלײגן אויפן רוקן בײם זױם פון װאלר, אדער טיף אין װאלד אױף דעם גרויםן אויסגעהאקטן פלאץ, און קוקן ארײף צום בלױען היםל — קוקן, צוהערן זיך און שטיל אין זיך זינגען, שטונדנלאנג, שטונדנלאנג. צײםנװײז פלעגט ער ארײנרוקן די האנט אין קעשענע און אפברעקלען א שטיקל פונם ברויט, װאס די מאמע האס א־ם מיטגעגעבן אין חדר, און לײגן עס אין מויל, אן א באשסיםטן געדאנק, נישט איבעררײסנדיק אין זײן שטילן געזאנג, נישט אראפנעמענדיק די אויגן פון היםל. אפטמאל פלעגס ער בלײבן ביז א שטיק7אין דער נאכט. די פינסטערניש האט אים נישט געשרןןקן. ער האט ליב גע־ האט צו זען, װי זי לןןזם זיך ארןןפ. זײן אויג האט נאכגע־ פאלגט אלע ענדערונגען אין די פארבן סונם הימל, קײן אײן איבערגאנג האט נישס געטארט פארלארן גײן םון אים. און אט באװײזן זיך די שסערןן דאס זענען געװעזן זײנע בעםסע חברים. אויף דעם רוקן איז ער געלעגן און געקוקם אײף זײ, געצײלט זײ, סיםנים געםאכט זיך, אויף צו דערקענען זײ דורכגערעדט זיך מיס זײ באסרײנדט זיך. די װןןלקנס, די גרויסע און די קלײנע, װעלכע האבן ארומגעשפאצירט איבער דער בלויקײט םון דעם הימל, הןןבן אים נישט געשסערט. דע• םאלט האט ער געשפילט םיט זײנע שטערן אין באהעלסעניש. ביז א פרעמדער װינם הןןט אים בארירט, אדער א ר.ו_ד_<י נ׳ם ק־י