Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 4 (1928)
- Issue
- 25 (22.6.1928)
- Date
- 1928-06-22
- Page
- Seite 486 (sequence 10)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 79% known words query
- IRI
…/4795427-8800953-8800985--03446-4798695- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
25 .א ליטערארישע בלעטער 586 א פרעמדע נשמד־ז (* דן־נניילונג 6ין *לס-רוסלאנו■) דוד פינםקי/ניו־יארה פרעמדער קלאנג האס דערגרײכט או אים. דעמוןלם םלעגט ער זיך דערמאנען אן דער װעלט הינםער דעם װאלד און אן זײן הײם, אץ אז אין דער הײם מוז מען אים זוכן. פלענט ער אױפשטײען — לאנגזאם, גאנץ לאנגזאם — און גײן גו־ ריק אין שטאט. אײנמאל איז ער געבליבן אין דרויסן די גאנצע נאכס. װײל ער האט געװאלט זען. װי די הימלפארבן גײען איבער פון בײנאכםיקן טונקלבלוי אין טאגיקן העלבלוי. און װי די שטערן םאדשװינדן, האס ער געװאלט זען, און ער האט גע• װאלט װיסן. װי עס שלאפס דער װאלד און װי ער װאכס־אויף אין דער םרי. ער איז די גאנגע נאכט אויפגעװעזן. די אויגן האבן זיך אים געקלעפם. און ער הןןט זיך געראנגלט מיטן הלאף. ער איז אויפגעשפרונגען און דורכגעלןןפן זיך יעדע מײלע, װען דער שלאף האט געהאלטן אין זיגן איבער אים. אין א־ן דער פדי איז ער אװעק אהײם א גליקלעכער און בו• פרידענער. ער האס געטראכס מער םון דעם, װןןס ער האס געזען און געהערט די נאכט, װי פון דעם, װןןם עם װארס אויף אים אין דער הײם. די דאזיקע נאכס איז זײן שיקזאל געװען. די עלםערן האבן זיך פון אים םיאש געװען. .דו װילםט נישט גײן אין חדר, טא גײ זנו אלדי שװארצע יאר און װער א בעל־מלאכה׳. אין עם האבן זיך ןןנגעהויבן די שװארבע יןןרן. דער סאסע האט אנגעזאגט דעם באלעבאם, אז א קליפה זיצם עפעס אין דעם ױנגל: עם ביט אים צום װאלדז ער, דער באלעבאם, זאל זען ארויםשלאגן פון אים די קליפה. דער בא• לעבאס האט געזאגס מיס א הארטן טאן: .נישקשה, בײ םיר װעט ער שוין זיגן, אין װאלד נישט לויםינקען״... פון דעמאלט ןזן הןןט ער דעם װאלד זעלטן געזען. גאר א שבת אדער א יום־טוב. ער הןןס געבענקס נאך אים, נאך דעם מאדנעם גערויש אין אים, װעלכער איז, דאכט זיך, שטילער װי די שטילםטע שטילקײט. און ער הןןט געבענקט נאך די שטערן. אין שטאס האט ער זײ גארנישס דערקאנם. זײ זענען געװען װי אײנגעענגט. אויך אים איז נישט געװען בי דערקענען. ער איז װי קלענער, װי אײנגעצויגן געװארן. א סיםער סרויער איז גע• לעגן אין זײנע אויגן, און זעלטן הןןט ער געשמײכלט. זײן שמײכל אבער איז געװען דער שמײכל פון א לײדנדיקן מענםש. די יןןרן האבן זיך געמערט. פאר דעד גײם הזןס ער דעם װאלד נישם םארגעםן, ןןבער ער הןןס זיך םון אים דער• װײטערט. ער הןןט אפילו גןןר אינגאנגן אױפגעהערט גו גײן גו אים. עם איז געװען, װי ער װןןלט דןןרם עפעם פארלוירן, װאם ער װעט שוין מער קײנמןןל נישט געפונען, און עס איז אים זײער שװער געװען אױפן הארצן. װי א בן*פלך איז ער געװען, װעלכער איז אין זײן קינדהײט אװעקגערויבט געװןןרן םון דעם פאלאץ פון זײנע קעניגלעכע עלסערן און דערצויגן^ י געװןןרן אין א םינםםערן שסיבל פון עלנס און נױט, און טרןןגס אין זיך ארום דאס װײסע, קױם קענםיקע בילד םון דער םארלוירענער פראכס. זײן נשמה איז סארןןבלס געװןןרן. זי הןןט יגעסרןןנן ױדן 1.זיך א גרױםע באלײדיקונג. ער הןןס ד.ו_ו,_*\ נ_ס ק״י .1 דאם איז געװעזן אײנער, װעלכער איז געבוירן געװארן א זײער פרײער מענטש גו זײן, פ־לײכט גאר א קינסטלער. אבער דאס לעבן האטא־ם געםאכס פאד אן ארבעטער. זײן נשכה האט געלעכצט נאך שײנ• קײס, און ער האט נעליבס די בלויקײט פון דעם ה־מל און דאס גרין פון די פעלדער. דער װעג צום חדר איז געװען קורץ, דער װעג צום װאלד זײער לאננ, און ער האס אפט אויסגעקליבן דעם זײער לאננן. דארםן, אין װאלד, האט ער געקאנס ארומגײן שעהן-לאנג אן אן אפשסעל, און אין אים האט עם געזונגען — שטיל, שטיל, װײל זײן אויער איז געװען אנגעשט־ענגם גו כאפן די אלע טענער, װעלכע האבן זיך געסראנן צװישן די בײםער אויבן און אין דעם גראז אונטן, און מיט זײן שטילן זינגען האט ער בלויז אקאמפאנירט. אדער ער האס זיך נעקאנס אװעקלײגן אויפן רוקן בײם זוים סון װאלד, אדער טיף אין װאלד אויף דעם גרויםן אויסגעהאקטן פלאץ, און קוקן ארויף גום בלויען היםל — קוקן, צוהערן זיך און שסיל אין זיך זינגען, שטונדנלאנג, שטונדנלאנג. צײטנװײז פלעגט ער ארײנרוקן די האנט אין קעשענע און אפברעקלען א שסיקל פונם ברויס, װאס די מאמע האט א־ם מיםגעגעבן אין חדר, און לײגן עס אין םויל, אן א באשטימטן געדאנק. נישט איבעררײםנדיק אין זײן שסילן געזאנג. נישם אראפנעםענדיק די אויגן םון היםל. אפטמןןל פלענט ער בלײבן ביז א שסיקנאין דער נאכם. די פינםסערניש האט אים נישם נעשרזןקן. ער הןןט ליב גע־ האט צו זען, װי זי לןןזט זיך ארןןפ. זײן אויג הןןט נאכגע־ פאלגס אלע ענדערונגען אין די פארבן םונם הימל, קײן אײן איבערגאנג האט נישט געטןןרט פארלארן גײן םון אים. און אט באװײזן זיך די שםערן: דאס זענען געװעזן זײנע בעססע חברים. אויף דעם רוקן איז ער געלעגן און געקוקט אויף זײ, געצײלט זײ םימנים געםאכט זיך, אױף צו דערקענען זײ דורכנערעדם זיך מיט זײ באםרײנדט זיך. די װןןלקנס, די גרויםע און די קלײנע, װעלכע הןןצן ארומגעשפאצירט איבער דער בלויקײט פון דעם הימל, הןןבן אים נישט געשטערט. דע• םאלט האש ער געשפילט מיט זײגע שטערן אין באהעלסעניש. ביז א פרעםדער װינט הןןם אים בארירם, ןןדער א