Literarishe bleter · 1928-06-15 · 24 (15.6.1928) · p. Seite 472

24 זא ליפזרוריעז נלעסער 472 זיס׳ (און נישט ״געלט און מאכס•! אין אריגינאל איז דער דאזיקער נןזםען נישטא) האלט 611 זײטן, די איבערזעצוננ — 207 (דערבײ איז נישט באבײכנס אז םיזענען איבערזעעט בלויז די ערשםע בװײ טײלן, — םארװןןםז דאס איז דאך אװדאי נישט אין ןןרדנונג!). דרײ סײי׳ן דארף מען נןזך איבער■ זעבן,—די אינטערעסאנטסטע און ײדישםטע. פײכטװאנגער איז װערט א גוסע, א שײנע ײדישע איבערזעגונג, װאס זןןל נישס םארשעמען דעם פרעכסיקן אריגינאל. מען װןןלט דעריבער גע• דארפט איבערזעבן פײכטװאנגערם װערק סון אנד.וי)ז ביזן םוף, ד. ה. אלץ פין דןןס נײ. ראזומני װאלס געװים געקענט מיט■ העלפן בײ דער דןוזיקער איבערזעבונג, ןובער נאר אונטער א געװיםנהאםסער און גרינטלעכער רעדאקביע... נאך אלעםען איז מ. ראזומני מודה (זןןל זײן טײלװײז!), אז איך בין גערעכט. בײ אונזערע באדינגונגען, װען א מחבר איז זיך עפנט■ לעך מודה, אז דער רעבענזענט איז גערעכס, איז^עס שוין א גרויסע און װיכטיקע געשעעניש. משה שאליט פארלזזג 3. 7?~,7צ?יז דערשינען לעבםנס: א ם א ם א ש ו י. - לינםשןריי פיייז —.6 נללדן נ * ר ק י ט. - ם-נע *ינלװערםוםעסן . 9.20 . םוולװ* . 6-50 . נ ל * ז ם * ן ב ד ו ך-אױף יענער ז-ם אקעאן . 7.51 . םארםונקלט נאלד . 7.50 . די ױדישע װעל ט—אםריל״בוך . 25 3 . טזוי בוך . 3.25 . ד. א ם ם ו ן ק נ ו ט -דוןם לעבטע קווםלטל (־זןםאן) 40 13 . , , די לעבםע םדיד —.6 . , װןןנלער (ראםאןז 14.80 . ז י נ נ ע ר י. י.-נ**רוםל*נד —.6 , ל י װ ל ק ה.—דער נולם (נ-ע אױפלאנע) 5.60 . נ * ד י ר ם ש ה-םון םענםש צו םענםש 6.40 אונםער דער זון 6.40 , שניאורםאן ם.—קאראהוןד 20 3 . ש ע נ ק ע װ ל ם ש ה.-איננער םדברױת און װיםטענישן 11.50 , דערשײנען אינגיכן: א ו י ם ל ע נ ד ע ד נ.—נרונט-שטדיבן םון -דלשן רעאללזס א ם א ם א ש ו י.-הלב־ו (דאםאן) און אנדערע װערק בערנעלםאן דוד - נעקללבענע װערק נאדקי םאקםלם — צװלשן פענטשן דער יוננער הלםטארלקער - באנד 3 ה א ם ם ו ן ק נ ו ם — טיםטעריען (ראםאן) ל - װ י ק ה. - שאם , הלרש לעקערם , שםאםעס נ א ד ל ר ם ש ה — םון נעבטן ביז םארנן םללאלאנלשע שרלםםן - באנד 3 קאנאנאװםקי א. - לרב און לעבן ק א ה א ן א ב. — בלעםעד פון םין לעבן באנד 1 .3 3 ד א ב א י א• — בעםראבער ידן;ראפאן) ר י ז ע ן ז ל ם ן - לעקםלקאן, באנד 3 אדרעםז ס2 1>|*ו£|ס4ז .8*528ז4/8י ,•■זווז1סץ8. נאל ארויס מיט א לאנגער דערקלערונג (מיס פינטעלעך און אן פינםעלעך), אויף װעלכער םיװןןלט זיכער זיך בכלל נישט גע■ לוינט אפבושטעלן, װען נישט איר בוגעסראכטער, ןןריגינעלער מעסאד םון םארטײדיקונג. דער פראגראם-ארסיקל און אנדערע מאמרים זענען גע■ װען געשריבן אין נוסח און מיטן לשון פון די אמאליקע ליב■ הארביקע פארסײ * דעקלאראביעס און, בוענגגדיק ב״שפילן, האב איך געזאגס, אז די רעדאקביע דארף זיך באמיען אויף װײטער אויסבומײדן דעם זײער שװערן, אומקלארן און דײסש־ מערישן ײדיש, װעלכן זי באנובמ אין זשודנאל. װןןס־זשע סוט די רעדאקביעז זי זעבט זיך אװעק און זוכט שפראך־גרײזן אין... לוח ,פון יאר בו יןןר׳ז און גיט דערבײ גאנץ דורכזיכםיק ןןנבו־ הערענישן װעגן געװיסע כװנװז. איר םארשטײט װןןס פאר א םםיכות־הפרשה דאם האט בום עניןז 3 םיס אן אפעלאביע, — ןןבער גןןר םון אן אנדער מין, — איז אויך ארויס מארק ראזומני. שוין בוליב דעם אינהאלט םון דער אפעלאביע םארדינט ם. ראזומני א מילדערן פסק• דין... ןובער םארבאהאלטן דעם אמת סאר מען נישס. ס׳איז דאך אן אוםזין ארויםבונעבן פײכטװאנגערס א ראמאן אין אן איבערזעבונג, װןןם םאדערט א רש״י און א תוםפות! די עטלעכע און דרײםיק װערטער און בענדליק זאבן, װאס איך האב געבראכט, דארף מען אײגנטלך אײניקע מןןל בופלען, װײל אין דער אדער אנדער פארם, אין אזא אדער אנדערער געשטאלס, חזרן זײ זיך איבעד אין םארשײדענע ערטער פון דער איבערזעבונג, און מ. ראזוםני דארף זיך אײנ■ סאך שעמען בו זאגן. אז אין דער רשימה הןןבן זיך ארײנגע■ כאפט קוריןןזן אדער עטלעכע װערטער, װאם זענען אין דער איבערזעבוננ נישטןו. בום באדויערן, זענען זײ אלע אן אויסנאס פאראן און שטײען שװארץ אויף װײם, װי כרויעריקע עדות פון דעם חורבן איבער םײכטװאנגערן. און אן איבעריקן באװײז פון אט דעם חורבז האט גע■ געבן ראזומני אלײן אין זײן אײגענער אינםערפעלאביע. ער שרײבט: ,א חוץ דעם ברענגט דער רעבענזענט אויך א װארס ,דיגראם׳ און קװאליםיבירט אים אלם שפראכלעכן חסא. איך הןןב ןןבער דןןם װןןרט בײם בעססן װילן נישט געקאנט איבער■ זעבן אין ײדיש, װײל דןןם איז א נאמען׳. נײן, מ. ראזומני! ,דיגראס׳ איז נ י ש ס קײן נןןמען. רןןם איז א גאנץ אוםשולדיק, דײםלעך םראנבויזיש װארט. (אגב, נישט דינראם, נןור דיסגראס. אזוי װי ס־שטײס טאקע אין ןןריגינאל בײ םײכסװאנגערן אויף זײסל 25, אויסגאבע פון יןןי 925י) און באטײט אויף ײדיש — אומחן אדער אוםסים־ פאטיע, אומחסד. ״זי זןןל אין דיםגראם זײן׳ שרײבט פײכט• װאנגער און דןןס הײסט אין יענעם ארט, אז די מעטרעסע קריססל הןןט אויסגעהערט בו געםעלן דעם װירטעמבערגער הערבןןג... זןןלן םיר ברענגען נןןך םיל בענדליקער אזוינע םאר• גלײכונגען מיטן ןןריגינאלז און נישט נאר בנוגע װערםער, נזןר אויך בנוגע גאנבע זאבן און באגריםן, — םאראנענע און דורכגעלןןזענע אין דער איבערזעבונגז בום גליק איז איבער■ זעבט דערװײל נןןר א דריטל פון םײכטװאנגערס ראמאן: .יוד